โฟกัสจุดแข็งประเทศพลิกวิกฤต
บทบรรณาธิการ
สี่เดือนเศษหลังเชื้อไวรัสโควิด-19 แพร่ระบาดไปทั่วโลก ส่งผลกระทบรุนแรงทั้งต่อชีวิต สุขภาพอนามัย สร้างความเสียหายให้กับเศรษฐกิจโลกมหาศาล การค้าระหว่างประเทศ การเดินทาง การท่องเที่ยวหยุดชะงัก หลากหลายธุรกิจเสียหายหนัก
เป็นปรากฏการณ์ช็อกโลก เป็นปัจจัยลบที่ส่งผลรุนแรง ดิสรัปต์ธุรกิจ เศรษฐกิจ และการดำเนินชีวิต ถึงขั้นที่ธนาคารโลก กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) มองว่า เศรษฐกิจทั้งระบบที่ดิ่งลงต่อเนื่องซ้ำเติมให้สถานการณ์ย่ำแย่สุดในรอบหลายทศวรรษ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งไตรมาส 2 ปีนี้ ซึ่งเป็นช่วงที่ทั่วโลกรวมทั้งไทยเผชิญวิกฤตโควิดรุนแรง หลายประเทศประกาศล็อกดาวน์ ปิดเมือง กิจกรรมทางเศรษฐกิจ สถานประกอบการที่มีความเสี่ยงถูกปิดตาย แม้การแพร่ระบาดของโควิดจะคลี่คลาย แต่ไม่สามารถหยุดความเสียหายทางเศรษฐกิจ ซึ่งมิอาจประเมินมูลค่าได้
ล่าสุด สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ชี้ว่า เศรษฐกิจไทยช่วงไตรมาส 1 ที่ผ่านมา การเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ติดลบ 1.8% จากโควิดที่ส่งผลกระทบการส่งออก การท่องเที่ยวและบริการ การใช้จ่ายภาครัฐ ขณะที่การบริโภคภาคเอกชนก็หดตัวลง
สภาพัฒน์ชี้ว่า การชะลอตัวของเศรษฐกิจที่ยังมีต่อเนื่องทั้งภายในและนอกประเทศ จะฉุดการขยายตัวของ GDP ปีนี้ทั้งปีของไทยติดลบที่ 5-6% หนักหนาสาหัสไม่แพ้การป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อโควิดที่มาถูกทาง และเริ่มเห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์
การกู้วิกฤตเศรษฐกิจพลิกสถานการณ์ที่กำลังย่ำแย่ให้ฟื้น จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลต้องดำเนินการโดยเร่งด่วน คู่ขนานกับการลดความเสี่ยงติดเชื้อ แพร่เชื้อโควิดที่เห็นผลด้านบวกชัด
โดยเฉพาะอย่างยิ่งปรับตัวให้สอดรับกับโครงสร้างเศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งจากดิจิทัลดิสรัปชั่น โควิดดิสรัปชั่น ที่ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตมนุษย์สู่ความปกติรูปแบบใหม่ หรือ new normal
จากที่ผ่านมาไทยมีรายได้หลักจากการส่งออกสูงถึง 70-75% ของ GDP ต้องปรับโหมดโฟกัสจุดแข็งภาคท่องเที่ยวและบริการ การเป็นแหล่งอาหารโลก และระบบสาธารณสุขที่ได้รับการยอมรับ และเป็นที่ประจักษ์ต่อสายตาชาวโลก ให้เป็นแหล่งสร้างรายได้ใหม่แทนการพึ่งพาส่งออกเพียงขาเดียว
แม้จะเป็นสิ่งท้าทาย แต่ท่ามกลางปัจจัยลบรอบด้าน โดยเฉพาะการปรับเปลี่ยนในเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจโลก หลังมหันตภัยโควิด-19 หากทุกภาคส่วนไม่พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส เร่งปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลง แทนที่เศรษฐกิจไทยจะฟื้นได้เร็วก็อาจซึมลึกยากจะฟื้น