เขาว่า..บริษัทจะออกกฎ ระเบียบ คำสั่ง หรือประกาศใด ๆ ก็ได้..ทุกคนต้องทำตาม

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : ธำรงศักดิ์ คงคาสวัสดิ์ https://tamrongsakk.blogspot.com

ยังมีความเชื่อกันว่า เมื่อบริษัทออกกฎระเบียบหรือคำสั่งใด ๆ แล้วพนักงาน “จะต้อง” ปฏิบัติตามกฎระเบียบนั้น ๆ ถ้าพนักงานฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติบริษัทก็จะสามารถลงโทษพนักงานได้ตามกฎระเบียบระบุไว้จนถึงขั้นเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยใด ๆ ทั้งสิ้น

แต่เรื่องจริงก็คือ บริษัทจะออกกฎ ระเบียบ คำสั่ง ข้อบังคับ สัญญา หรือประกาศใดเพื่อใช้บังคับ และให้พนักงานปฏิบัติตามได้ตราบเท่าที่ไม่ขัดกฎหมายแรงงาน และต้องไม่เอาเปรียบพนักงานจนเกินสมควร

กรณีที่กฎ ระเบียบใด ๆ ของบริษัทที่เอาเปรียบพนักงานจนเกินสมควร ศาลจะมีอำนาจสั่งให้สัญญาจ้าง ข้อบังคับ หรือกฎระเบียบต่าง ๆ มีผลใช้บังคับได้เท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีตามมาตรา 14/1

มาตรา 14/1 สัญญาจ้างระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบลูกจ้างเกินสมควร ให้ศาลมีอำนาจสั่งให้สัญญาจ้าง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งนั้นมีผลใช้บังคับเพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณี

ถ้ากฎ ระเบียบ ประกาศ สัญญา ฯลฯ ที่บริษัทออกมาแล้วขัดกฎหมายแรงงาน กฎ ระเบียบ คำสั่ง หรือสัญญานั้น ๆ จะเป็นโมฆะเสมอ

เช่น ระเบียบที่บอกว่าหากพนักงานไม่ยื่นใบลาออก 30 วันล่วงหน้าตามระเบียบของบริษัท บริษัทจะไม่จ่ายเงินเดือนงวดสุดท้าย หรือบริษัทจะไม่คืนเงินค้ำประกัน

หรือบริษัทออกระเบียบว่า บริษัทจะจ่ายค่าล่วงเวลาให้ตามจริงแต่ไม่เกินเที่ยงคืน หรือบริษัทจะใช้เฉพาะเงินเดือนเท่านั้นเป็นฐานในการคำนวณโอทีให้พนักงาน

ซึ่งระเบียบแบบนี้ขัดกฎหมายแรงงานชัดเจน หากบริษัทนำมาใช้ปฏิบัติจริง เมื่อพนักงานไปฟ้องศาลแรงงาน ระเบียบเหล่านี้จะใช้ไม่ได้ เพราะขัดกฎหมายแรงงาน

ดังนั้นก่อนที่บริษัทจะออกกฎ ระเบียบ หรือคำสั่งใด ๆ ออกมา HR ควรจะต้องเป็นคนกลั่นกรองทบทวนดูให้ดี ว่ากฎเกณฑ์เหล่านั้นเป็นธรรมพอสมควรแก่กรณี หรือขัดกฎหมายแรงงานหรือไม่ ก่อนที่จะส่งให้กรรมการผู้จัดการเซ็นและประกาศแจ้งพนักงานนะครับ