ลายผ้าราชาบุรี (กาบโอ่งนกคู่) มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น
ณ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมหลวงยกกระบัตรเมืองราชบุรี ช่วงเทศกาลสงกรานต์มีกิจกรรมน่าสนใจ เรื่องการต่อยอดผลิตภัณฑ์ลายผ้าประจำจังหวัดที่ชาวราชบุรีภาคภูมิใจ ภายใต้ชื่องาน “ราชบุรี มีลาย” ราชาบุรี (กาบโอ่งนกคู่)
งานนี้ นายปิยพงศ์ ชูวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรี เป็นประธานเปิดงาน ร่วมกับ ดร.นภสร โศรกศรี วัฒนธรรมจังหวัดราชบุรี และนายธนกร สดใส หนึ่งในผู้ออกแบบลายผ้าราชาบุรี (กาบโอ่งนกคู่) รวมถึงคณะทำงานโครงการส่งเสริมเศรษฐกิจการท่องเที่ยว ชุมชน ด้านฐานธรรมชาติ วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น
“ราชบุรีมีของดีมากมายที่คนทั้งประเทศอาจรู้จักและไม่รู้จักบ้าง จังหวัดนี้เป็นเมืองตลาดน้ำที่มีสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ และเป็นเมืองแห่งมะพร้าวน้ำหอมที่ได้ส่งออกไปต่างประเทศมีมูลค่าต่อปีนับพันล้านบาท สร้างรายได้สูงสุดถึงอันดับที่ 17 ของประเทศไทย จากการส่งออกด้านการเกษตร” นายปิยพงศ์ให้ข้อมูล และอธิบายอีกว่า
ในส่วนของผ้าลาย “ราชาบุรี” หรือกาบโอ่งนกคู่ เป็นลายที่เชื่อมโยงจากธรรมชาติทั้งหมด อย่างสีที่ย้อมผ้า วิธีออกแบบลวดลาย ถือเป็นอัตลักษณ์ เชื่อว่างานนี้จะทำให้ทุกคนรู้จักผ้าของราชบุรีมากยิ่งขึ้น
“ในฐานะผู้ออกแบบลายผ้า อยากบอกว่าความเป็นโอ่งมังกร ใคร ๆ จะนึกถึงราชบุรี ซึ่งเป็นพลังที่มีอยู่ในตัว แม้จับต้องไม่ได้ ทุกอย่างจะรวมอยู่ในลายผ้ากาบโอ่งนกคู่ มี 3 คอลเล็กชั่นที่ออกแบบผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับทุกเพศทุกวัย ผมใช้คำว่าตะโกน มันคือซอฟต์พาวเวอร์ ที่มีอยู่ทุก ๆ มิติ ทั้งอยู่ในลายผ้า ในจานอาหาร ฯลฯ” นายธนกรกล่าว
ทางสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดราชบุรีจึงร่วมกันขับเคลื่อนและต่อยอดสร้างมูลค่า ด้วยการค้นหาลายอัตลักษณ์ผ้าไทยในทุกจังหวัดทั่วประเทศ
ซึ่งปีนั้นได้สำรวจที่ราชบุรี และพบว่ามีถึง 8 ชาติพันธุ์ ก็สรุปกันว่า ถ้าลายผ้าประจำจังหวัดควรจะเป็นลายไหนที่เป็นอัตลักษณ์ ทั้งหมดจึงเป็นที่มาของการค้นหา ตั้งทีมคณะทำงานหลายภาคส่วน ด้วยลายผ้าทอไทยยวนในจังหวัดราชบุรี
เนื่องจากลายนี้เป็นที่รู้จักของชาวราชบุรีอยู่แล้ว ทางสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเลยเติมอัตลักษณ์ “โอ่งมังกร” เข้าไปในลายผ้าด้วย เพื่อให้จับต้องได้ เป็นการประยุกต์ และต่อยอด ให้คนรุ่นใหม่มีโอกาสสวมใส่ ขณะเดียวกันผลิตภัณฑ์มีความร่วมสมัย มีความเป็นเอกลักษณ์
น่าเสียดายที่งานนี้จัดขึ้นแค่สองวัน แต่เป็นก้าวใหม่ที่เริ่มต้นได้ดี เพราะ “ราชบุรี” เป็นเมืองที่เต็มไปด้วยเรื่องราว ศิลปวัฒนธรรม เป็นหนึ่งเดียวในโลก ที่มีผ้าทอลายอันมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นแห่งชาติพันธุ์โดยแท้