บริบทใหม่ “SoC” สร้างสังคมบ่มเพาะเพื่อคนรุ่นใหม่-

เพราะในช่วง 3-4 ปี ผ่านมา เรามักได้ยินคำว่า “Social Enterprise-SE” หรือ “กิจการเพื่อสังคม” อยู่บ่อยครั้ง ทั้งยังได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการคนรุ่นใหม่ ๆ ที่ตระหนักถึงปัญหาของชุมชน สังคม และสิ่งแวดล้อม จึงได้หาช่องทาง หรือรูปแบบในการดำเนินธุรกิจ ในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น พร้อม ๆ กับสร้างรายได้ ผลกำไรในธุรกิจของตัวเอง เพื่อให้กิจการดำรงอยู่ได้

ขณะเดียวกัน รัฐบาลชุดปัจจุบันยังมีการผลักดัน สนับสนุน ส่งเสริม ทั้งมาตรการด้านภาษี และองค์ความรู้ด้านต่าง ๆ ให้กับผู้ประกอบการที่สนใจ จนเกิดเป็นกระแส “ธุรกิจเพื่อสังคม” ที่แพร่หลายไปทั่วภูมิภาคของประเทศ

แต่กระนั้น จากผลการสำรวจคนรุ่นใหม่พบว่ากว่า 90% อยากมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหาสังคม แต่อีก 70% ยังไม่เริ่มต้นทำ เพราะส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ขาดความรู้ ความเข้าใจปัญหา รวมถึงการสร้างความยั่งยืนให้กับกิจการ และเครือข่าย พร้อมกับเงินทุนสนับสนุนกิจการ

ด้วยเหตุนี้ “School of Changemakers (SoC)” จึงเปิดตัวอย่างเป็นทางการในฐานะ “social incubator” เพื่อบ่มเพาะ และให้คำปรึกษา สำหรับผู้สนใจที่จะริเริ่มทำโครงการ หรือกิจการเพื่อสังคม โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ยังขาดทักษะ ความรู้ และเครื่องมือในการทำกิจการให้ยั่งยืน ทั้งยังจะช่วยลดช่องว่าง

ของกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ต้องการเข้ามีบทบาทในการแก้ไขปัญหาสังคม จนเกิดเป็นนักเปลี่ยนแปลงที่จะเป็นผู้นำในการขับเคลื่อนเรื่องเหล่านี้ต่อไป

“พรจรรย์ ไกรวัตนุสสรณ์” ผู้ก่อตั้ง School of Changemakers (SoC) กล่าวว่าเดิม SoC เป็นหนึ่งในโครงการที่จัดตั้งขึ้นภายใต้ มูลนิธิอโชก้า ประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2555 โดยเล็งเห็นถึงช่องว่าง และปัญหาของผู้สนใจที่จะริเริ่มโครงการ หรือกิจการเพื่อสังคม แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร หรือต้องการความรู้ และเครื่องมือในการเป็นผู้ประกอบการ รวมถึงการเข้าถึงแหล่งทุนสนับสนุน ที่ทำให้ไม่สามารถผลักดันกิจการ หรือโครงการให้เกิดเป็นรูปธรรมได้

“ตลอดระยะเวลาของการทำงานภายใต้
มูลนิธิอโชก้า เราร่วมกับนักสร้างความเปลี่ยนแปลง ทั้งในประเทศ และต่างประเทศบ่มเพาะ คอยให้คำแนะนำนักกิจกรรม ผู้ประกอบการสังคม รวมถึงการจัดหาผู้เชี่ยวชาญ พัฒนาทักษะ ไอเดีย ไปจนถึงการเชื่อมโยงเครือข่ายต่าง ๆ ในการช่วยผลักดันให้ธุรกิจ หรือโครงการเพื่อสังคมเหล่านั้นพัฒนาต่อยอด จนสามารถทำ
ได้จริง”

“แต่บางครั้งเรื่องเหล่านี้อาจต้องใช้เวลา เครื่องมือ หรือบางเรื่องต้องอาศัยความเชี่ยวชาญจากหลายฝ่ายมาสนับสนุน ดังนั้น SoC พยายามเชื่อมโยงสิ่งเหล่านี้เข้าด้วยกัน เพื่อช่วยย่นระยะเวลาในสร้างผู้ประกอบการที่มีศักยภาพ และผลจากทำงานที่ผ่านมา เราจึงตัดสินใจแยกตัวออกมาจากมูลนิธิอโชก้ามา เพื่อจัดตั้งองค์กรในรูปแบบกิจการเพื่อสังคมแบบ และเปิดตัวในฐานะ social incubator”

“เพื่อช่วยสนับสนุน สานฝันผู้ที่อยากจะประกอบกิจการเพื่อสังคม ตลอดจนแบ่งปันความรู้การบ่มเพาะผู้ประกอบสังคมกับหน่วยงานต่าง ๆ และแน่นอนว่าจะส่งผลดีทั้งต่อสังคม และภาคธุรกิจควบคู่กันไปด้วย”

ดังนั้น หากพูดถึงภาพรวมของกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทยที่ผ่านมา “พรจรรย์” วิเคราะห์ให้ฟังว่าตลอดระยะเวลา 2 ปีที่ผ่านมาประเทศไทยมีการขับเคลื่อนนโยบาย Thailand 4.0 เพื่อมุ่งหน้าพัฒนาเศรษฐกิจ ด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ ๆ ทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ จนถึงระดับมหาวิทยาลัยที่ต่างตื่นตัว และหันมาให้ความสำคัญกับการสร้างผู้ประกอบการ และนวัตกรรม ผ่านการสนับสนุน start up และ SME อย่างมากมาย

“ส่งผลให้แนวโน้มความต้องการนวัตกรรมทางสังคม (social innovation) และผู้ประกอบการเพื่อสังคม (social entrepreneur) เป็นที่ต้องการเพิ่มมากขึ้น เพราะภาคส่วนต่าง ๆ ตระหนักถึงปัญหาสังคมที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก กอปรกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการเข้าถึงข้อมูลความรู้ได้ง่ายและรวดเร็ว ทำให้ผู้คนทั่วไปต่างตระหนัก และให้ความสนใจกับปัญหาสังคม จนเริ่มหันมามองกิจการเพื่อสังคม”

“อย่างไรก็ตาม การมี incubator นับเป็นเรื่องสำคัญในขั้นตอนการพัฒนาธุรกิจเกิดใหม่ (startup) โดยเฉพาะอย่างยิ่งกิจการเพื่อสังคม ที่ต้องทำความเข้าใจ และมองหาโอกาสในการแก้ไขปัญหา ก่อนจะทดสอบแนวความคิด และลงมือทำ ที่สำคัญต้องมีวัดผลกระทบทางสังคมด้วย”

“เพราะกิจการเพื่อสังคมไม่ได้มุ่งเน้นเรื่องของผลกำไรเป็นหลัก จึงไม่ได้นำผลประกอบการมาเป็นตัวชี้วัดเหมือนธุรกิจทั่วไป แต่ใช้เกณฑ์ของการแก้ไขปัญหาตามโจทย์ที่ตั้งไว้ แล้วจึงสร้างรายได้ เพื่อสร้างความยั่งยืนในการแก้ปัญหา ที่สำคัญ in-cubator ยังจะช่วยทำให้ผู้ประกอบการที่เริ่มต้นใหม่ สามารถมุ่งไปในแนวทางที่ถูกต้องได้โดยไม่ต้องลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง อีกทั้งจะยังช่วยให้เห็นปัญหา และการแก้ไขอย่างเป็นระบบ ทำให้สามารถพัฒนาศักยภาพต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็วขึ้น”

ไม่เพียงเท่านี้ “พรจรรย์” ยังอธิบายเพิ่มเติมว่า หากย้อนกลับมามองระบบสนับสนุนผู้ประกอบการสังคมในประเทศไทย ยังถือว่าอยู่ในระยะเริ่มต้นเท่านั้น จึงจำเป็นที่ต้องมีหน่วยงานบ่มเพาะอีกมาก เพื่อทำงานสอดประสานกัน พร้อมกับสร้างระบบส่งต่อที่เปิดโอกาสให้คนที่มีไอเดียดี ๆ ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ดึงศักยภาพออกมาช่วยกันแก้ไขปัญหาสังคม

“ระบบบ่มเพาะจึงมีหน้าที่ช่วยพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการในแต่ละขั้น ทั้งในแง่ของความรู้ ทักษะ คำปรึกษา รวมไปถึงทรัพยากรต่าง ๆ โดยภาคธุรกิจ ภาคการศึกษา และหน่วยงานรัฐสามารถเข้ามามีส่วนเสริมความแข็งแกร่ง เพื่อให้คนที่มีความตั้งใจสร้างการเปลี่ยนแปลง และแก้ไขปัญหาสังคมมาสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาได้อย่างยั่งยืน”

“การสนับสนุนนักเปลี่ยนแปลงของ SoC จึงเกิดจากการออกแบบร่วมกันระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัย องค์กรภาคสังคม และภาคเอกชน แบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ 1) ทรัพยากร เช่น เงินทุน/ สถานที่ 2) เครื่องมือ และความรู้ต่าง ๆ 3) โค้ช ที่ปรึกษาที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และ 4) ชุมชนหรือเครือข่ายนักเปลี่ยนแปลง”

อีกทั้ง SoC ยังมีโครงการ และกิจกรรมใน 2 ส่วนหลัก คือการสนับสนุนนักเปลี่ยนแปลงโดยตรง ไม่ว่าจะเป็น penquin incubation คอร์ส 8 เดือน สำหรับบ่มเพาะนักเปลี่ยนแปลงรุ่นใหม่ อายุ 25-35 ปี, insight tanks คอร์สระยะสั้น 3 เดือน สำหรับผู้สนใจปัญหาสังคมในการทำความเข้าใจปัญหาสังคมจนเห็นโอกาสในการแก้ปัญหา

afterschool การอบรมเชิงปฏิบัติการเครื่องมือและความรู้ต่าง ๆ สำหรับนักเปลี่ยนแปลง, changemaker toolkits เครื่องมือการคิดริเริ่มและดำเนินโครงการหรือกิจการเพื่อสังคม, helpdesk office hours การให้คำปรึกษาเบื้องต้นสำหรับผู้สนใจการพัฒนาโครงการ หรือกิจการ

นอกจากนี้ ยังสร้างระบบสนับสนุนนักเปลี่ยนแปลง ทั้ง changemakers incubation network เครือข่ายอาจารย์และผู้สนใจการสร้างระบบสนับสนุนนิสิตนักศึกษาในการสร้างความเปลี่ยนแปลง (changemaker education) หรือความเป็นผู้ประกอบการ (entrepreneurial university)

รวมถึง intrapreneur4change ที่เป็นการเชื่อมต่อจิตอาสาภาคธุรกิจที่สนใจโจทย์ทางสังคม จากองค์กรเพื่อสังคมให้ทำงานร่วมกันในโครงการสั้น ๆ ที่มีจุดมุ่งหมายเฉพาะ อาทิ การพัฒนาโมเดลธุรกิจ การพัฒนาทักษะใหม่ ๆ หรือการระดมทุน

SoC จึงเป็น SE ที่มุ่งบ่มเพาะผู้ที่สนใจ โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ ให้สามารถดำเนินกิจการเพื่อสังคมอย่างยั่งยืน ทั้งยังเป็นการสร้างนักเปลี่ยนแปลง ที่จะมาเป็นผู้นำในการขับเคลื่อนอนาคตต่อไป

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”