ช่องทางการเรียนรู้ ในอนาคต-

คอลัมน์ ถามมาตอบไปสไตล์คอนซัลต์

โดย อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา สลิงชอท กรุ๊ป

ทุกวันนี้โลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีเข้ามาทำลายล้างวงจรการทำงานของหลาย ๆ ธุรกิจ ในแง่ของการพัฒนาบุคลากรและการเรียนรู้ก็ไม่ต่างกัน เมื่อโลกเปลี่ยนไป ถึงเวลาที่คนทำงานด้านการพัฒนาคนต้องเปลี่ยนแปลง

จากข้อมูลของ Udemy for Business ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่ให้บริการด้านการพัฒนาคน โดยเน้นผู้ที่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ ผ่านหลักสูตรต่าง ๆ มากมายจากผู้เชี่ยวชาญที่หลากหลายความชำนาญ ทำการวิจัยโดยสอบถามผู้จัดการฝ่ายพัฒนาทรัพยากรบุคคลจำนวน 263 คน จากหลายประเทศทั่วโลกว่ามีแนวทางอย่างไรในการปรับเปลี่ยนวิธีการเรียนรู้ในอนาคตเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

คำตอบที่ได้น่าสนใจมาก

ปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence – AI) และการเรียนรู้ของเครื่องจักร (machine learning) จะเป็นตัวช่วยสำคัญในการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้แบบเฉพาะตัว-ระบบเหล่านี้จะเรียนรู้พฤติกรรมของคนผ่านการเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลในหัวข้อต่าง ๆ จากนั้นจึงทำการประมวลผลเพื่อนำเสนอหลักสูตรที่น่าสนใจเฉพาะสำหรับบุคคลนั้น ๆ ซึ่งวิธีการนี้เป็นหลักการเดียวกันกับที่ Amazon ใช้ในการนำเสนอสินค้าที่เกี่ยวโยงหรือคาดว่าลูกค้าจะสนใจซื้อหาเพิ่มเติม

การวิเคราะห์พฤติกรรมของผู้เรียนลักษณะนี้จะช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาบุคลากรเข้าใจและคาดเดาสิ่งที่พนักงานต้องการที่จะเรียนรู้ได้อย่างแม่นยำ

ถึงแม้ในปัจจุบัน machine learning จะมีการใช้งานอยู่เพียง 11% แต่ 1 ใน 4 ของผู้ตอบแบบสอบถามวางแผนที่จะใช้วิธีการนี้เพิ่มขึ้นในอีก 2-3 ปีข้างหน้า ขณะเดียวกันผู้ตอบแบบสอบถามกว่า 50% ตั้งใจที่จะวางแผนการเรียนรู้ของบุคลากรในองค์กรให้มีลักษณะเฉพาะตัว (personalized learning path) เพื่อตอบโจทย์ความต้องการขององค์กรและความสนใจส่วนตัวของผู้ที่ได้รับการพัฒนา ซึ่ง AI และ machine learning จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำให้ความตั้งใจนี้ประสบผลสำเร็จ

การเรียนรู้ผ่านการเล่นเกม (gamification) จะสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่มีประสิทธิภาพได้ ปัจจุบันผู้มีหน้าที่รับผิดชอบด้านการพัฒนาบุคลากรจำนวนมากนำเกมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการพัฒนาบุคลากรให้เกิดความสนุก และต้องการที่จะเรียนรู้มากขึ้น แต่เบื้องหลังความสำเร็จของการใช้เกมมาพัฒนาคน ประกอบไปด้วยพื้นฐานที่ซับซ้อนของวิทยาศาสตร์เชิงพฤติกรรมและจิตวิทยา

แม้ในปัจจุบันจะมีเพียง 8% ของผู้ตอบแบบสอบถาม ใช้เกมเป็นช่องทางในการเรียนรู้ แต่ในอีก 2-3 ปีข้างหน้าจะมีมากขึ้นถึง 31% เลยทีเดียว

การเรียนรู้แบบเสมือนจริง (virtual reality-VR) และเทคโนโลยีที่ผสมผสานระหว่างโลกแห่งความเป็นจริงกับโลกเสมือน (augmented reality-AR) จะเข้ามามีบทบาทในการพัฒนาบุคลากรมากกว่าปัจจุบัน ในระยะเวลาอีกไม่ไกลจากนี้ ค่าใช้จ่ายในการทำ VR และ AR จะถูกลงกว่าปัจจุบันหลายเท่า เทคโนโลยีนี้จะเข้ามาเปลี่ยนวิถีชีวิตการเรียนรู้ของมนุษย์ชนิดหน้ามือเป็นหลังมือ

หากนึกไม่ออกว่า VR คืออะไร ?

ให้คิดถึงอุปกรณ์คล้ายแว่นตาขนาดใหญ่ที่ต้องใช้สายรัดคาดหัวไว้ ภาพที่มองเห็นผ่านแว่นนี้จะทำให้รู้สึกเหมือนกับว่าอยู่ในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นจริง ๆ อุปกรณ์ VR นี้ถูกนำมาใช้แล้วในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ โดยใช้เป็นอุปกรณ์ประกอบการเรียนสำหรับนักศึกษาแพทย์ ด้วยการจำลองสถานการณ์การผ่าตัดและให้นักศึกษาได้ผ่าตัดผ่านโลกเสมือนจริง

ส่วน AR นั้น ในปัจจุบันกำลังเป็นที่นิยมอย่างมาก พวกเราหลายคนคงเคยมีประสบการณ์ในการใช้เทคโนโลยี AR กันมาบ้างแล้ว เช่น จากโปรแกรมเกมสุดฮิต Pokemon Go ที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในช่วงที่ผ่านมา หรือจากเอกสารที่ระลึกงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในหลวงรัชกาลที่ 9 เมื่อปลายปีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้เห็นภาพประกอบ 3 มิติได้อย่างเสมือนจริง เป็นต้น

ไม่นานจากนี้ เราจะได้เห็น VR และ AR จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในชีวิตประจำวันของพวกเรา

ความรวดเร็วเป็นหัวใจสำคัญสำหรับการเรียนรู้ในอนาคต จากผลการสำรวจพบว่า 78% ของผู้ตอบแบบประเมินคิดว่า ความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือการพัฒนาทักษะให้กับบุคลากรเพื่อพร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

หลักสูตรการเรียนรู้ที่ต้องใช้เวลา 3-6 เดือน ดูเหมือนจะไม่ทันกาล และกำลังเป็นแนวทางที่ล้าสมัย การอบรม 2-3 วันติดต่อกัน เริ่มเป็นไปได้ยากมากยิ่งขึ้น การซอยย่อยเนื้อหาให้เหลือเพียงน้อย ๆ พอที่จะบริโภคเข้าไปได้ในเวลาจำกัด (bite-sized learning) กำลังเป็นเทรนด์ที่ทุกคนต้องการ

การเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรม เป็นปัจจัยสำคัญในการวัดความสำเร็จของการเรียนรู้-เมื่อผลลัพธ์ของการพัฒนาถูกผูกติดกับความสำเร็จทางธุรกิจ ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรบุคคลต้องทำงานหนักขึ้น ในการออกแบบหลักสูตรและเนื้อหาของการเรียนรู้ ให้สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงในเชิงพฤติกรรมให้เกิดขึ้นอย่างชัดเจน จำนวนชั่วโมงที่ได้เรียนรู้หรือระดับความรู้ที่ได้จากหลักสูตรมีความสำคัญน้อยลง องค์กรจะหันมาให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ที่ได้ (output) มากกว่าสิ่งที่ใส่เข้าไป (input)

นี่คือ disruption ที่กำลังจะเกิดขึ้นในโลกแห่งการพัฒนาคน คุณพร้อมหรือยัง ?

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”