“Data Science” กับงาน “HR”-

คอลัมน์ เอชอาร์คอร์เนอร์

โดย ธำรงศักดิ์ คงคาสวัสดิ์ http://tamrongsakk.blogspot.com

สมัยเข้าทำงานตอนจบปริญญาตรี ผมได้เริ่มงาน HR ครั้งแรกที่ “หน่วยวิเคราะห์ข้อมูล” ของธนาคารไทยพาณิชย์ ซึ่งหน่วยงานนี้จะเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการหาข้อมูลรวมถึงปัญหาต่าง ๆ เกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลในองค์กรเพื่อมาคิดวิเคราะห์ และเสนอหาทางแก้ปัญหา หรือนำเสนอระบบงาน HR ใหม่ ๆ เพื่อ implement ใช้งานจริงในธนาคาร

หน่วยงานนี้แหละครับที่ทำให้ผมมีทักษะในการหา และวิเคราะห์ข้อมูลเรื่องต่าง ๆ ติดตัวมาจนถึงทุกวันนี้

ในยุคนั้นยังไม่มีกูเกิลมาช่วยเหมือนทุกวันนี้ ต้องใช้วิธีไปหาข้อมูลจากร้านหนังสือ ด้วยการไปหาซื้อหนังสือมาอ่าน หรือไปหาข้อมูลจากห้องสมุด ซึ่งทำให้เสียเวลาเดินทางไปไม่น้อยกว่าจะได้ข้อมูลมาวิเคราะห์ ซึ่งต้องให้เครดิตกับฝ่ายบริหารของธนาคารในยุคสมัยนั้นที่ให้ความสำคัญของงานวิเคราะห์ข้อมูลพนักงาน และอนุมัติให้มีการตั้งหน่วยวิเคราะห์ข้อมูลพนักงานขึ้นมา โดยมีอัตรากำลังคนประมาณ 4-5 คน

เรื่องหนึ่งที่มีส่วนช่วยให้ผมทำงานวิเคราะห์ได้สะดวก และดีขึ้นอย่างมากคือการที่ฝ่ายการพนักงานมีเครื่อง PC (personal computer) IBM รุ่น XT มาพร้อมกับซอฟต์แวร์ Lotus123, dBASEII, Wordstar โดยเฉพาะการที่หัวหน้าส่งผมไปเรียน dBASEII ตั้งแต่ขั้นพื้นฐานไปจนถึงขั้นสูงคือการวางระบบการจัดการข้อมูลและการเขียนโปรแกรมประมวลผลข้อมูลด้วย dBASE จึงทำให้ผมสามารถนำข้อมูลพนักงานเกือบหนึ่งหมื่นคนเข้าไปเก็บอยู่ในเครื่อง PC

ทั้งยังสามารถเรียกใช้ข้อมูลพนักงานด้านต่าง ๆ ในฐานข้อมูลบน PC เพื่อนำมาวิเคราะห์ และนำเสนอผลการวิเคราะห์ในรูปแบบต่าง ๆ ที่สำคัญ ยังสามารถเขียนโปรแกรมให้คนที่ไม่รู้การใช้เครื่อง PC ได้สามารถออกรายงานตามเงื่อนไขที่ต้องการได้อีกด้วย จนทำให้การจัดการฐานข้อมูลพนักงานรวดเร็วขึ้นอย่างมาก

จากวันนั้นถึงวันนี้เรากำลังพูดถึงเรื่อง “data science” หรือการมีตำแหน่งงาน data scientist ในองค์กร

data science คืออะไร ?

บางคนอาจแปลตรงตัวว่า “นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล” ซึ่งตำแหน่งนี้ ถ้ามองในภาพรวมของทั้งองค์กรจะเป็นตำแหน่งงานที่รับผิดชอบในเรื่องของการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อนำผลลัพธ์จากการวิเคราะห์ไปใช้ต่อยอดในการทำธุรกิจขององค์กร ซึ่งจะมีผลลัพธ์ต่อธุรกิจขององค์กรอย่างสำคัญ เช่น นำมาใช้ในการวางแผนกลยุทธ์ขององค์กร, ใช้ผลการวิเคราะห์เพื่อการแก้ปัญหาและตัดสินใจในเรื่องสำคัญ ฯลฯ

ตำแหน่งงานนี้กำลังเป็นที่นิยมกันมากในต่างประเทศ และในประเทศไทยจะมีองค์กรใหญ่ ๆ ต้องการหาคนมาทำงานในตำแหน่งนี้

คุณสมบัติของ data scientist มีอะไรบ้าง ?

1.สามารถจัดการข้อมูล (data manipulation) และเขียนโปรแกรมเพื่อเก็บข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ มาใช้ในการวิเคราะห์ได้

2.สามารถวิเคราะห์ข้อมูลให้ตรงกับที่ผู้ใช้ (หรือหน่วยงานนั้น ๆ) ต้องการ

3.มีทักษะในการแก้ปัญหาสามารถหาตัวปัญหาและสาเหตุแล้วเสนอทางแก้ปัญหาด้วยข้อมูลที่มี

4.มีทักษะในการสื่อสารให้คนอื่นได้มีความรู้ และเข้าใจในสิ่งที่ตัวเองเข้าใจ เพราะถ้าเป็นนักวิเคราะห์ที่เก่ง แต่พูดไม่รู้เรื่อง คนไม่เข้าใจ หรือพูดเป็นภาษาต่างดาวก็เหนื่อยแหละครับ

5.มีความคิดสร้างสรรค์ใหม่ ๆ อยู่เสมอ ชอบมองเรื่องราวต่าง ๆ ในมุมมองที่แตกต่างหลายมุมเพื่อให้มีไอเดียในการนำเสนอการแก้ปัญหา

6.มีความคิดแบบเป็นระบบมีเหตุมีผล (logical thinking)ที่ไม่ใช่คิดแบบฟุ้งซ่านเลื่อนลอยไม่มีเหตุผล

7.มีความรู้ในด้านธุรกิจ (business acumen)ผมยกตำแหน่ง data scientist ซึ่งเป็นภาพใหญ่ขององค์กรขึ้นมา เพื่ออยากจะให้ท่านที่รับผิดชอบงาน HR ได้เกิดไอเดียว่าจะดีไหมถ้า HR ในบริษัทของเราจะมี HR data scientist ซึ่งเป็นภาพที่เล็กลงมา โดยทำหน้าที่ลักษณะเดียวกับ data scientist ภาพใหญ่ แต่เราลด scope ลงมาเป็นเฉพาะงานด้าน HR ซึ่งคุณสมบัติของ HR ที่จะทำงานด้านนี้ก็จะมี 7 ข้อหลัก ๆ คือ

1.มีความรู้ด้านซอฟต์แวร์ และมีทักษะการใช้ excel ในขั้น advance เช่นเขียนคำสั่งเพื่อประมวลผลข้อมูลที่ต้องการได้

2.คุณสมบัติที่เหลือจะเหมือนกับคุณสมบัติของ data scientist ข้อ 2 ถึงข้อ 7 ข้างต้น

ผมเขียนเรื่องนี้ขึ้นเพื่ออยากจะจุดประกายความคิดสำหรับคนทำงานด้าน HR ว่าถึงเวลาแล้วหรือยังที่ผู้บริหารระดับสูงและ HR ควรจะให้ความสำคัญกับการมี HR data scientist ที่จะช่วยให้การบริหารจัดการคนทั้งในด้าน HRM และ HRD เป็นวิทยาศาสตร์ โดยมีข้อมูลรองรับไม่บริหารจัดการแบบใช้ความรู้สึกเหมือนยุคเดิม ๆ

ในความเห็นส่วนตัวของผม ๆ ว่าเรื่องนี้จะเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของการก้าวไปสู่สิ่งที่เรามักจะชอบเรียกกันว่า “HR 4.0” ครับ

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
อย่าลืมกดติดตาม และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”