ก็ไม่ได้อยากจะเหวี่ยง แต่ฮอร์โมนมันพาไป-

คอลัมน์ คุยกับหมอพิณ

โดย พญ.พิณนภางค์ ศรีพหล

สวัสดีค่ะ คุณผู้หญิง เคยมีบางช่วงของเดือนไหมคะ ที่รู้สึกอะไร ๆ ก็ขวางหูขวางตาไปหมด พร้อมจะไขว้ พร้อมจะดราม่า พอประจำเดือนมา ก็เหมือนทุกอย่างผ่านไป พายุคลื่นลมสงบ ทุกอย่างราบเรียบปกติ จนบางครั้งเราสามารถคาดเดาได้จากความเหวี่ยงเลยว่า…ที่เราเหวี่ยงนี่ไม่ใช่ตัวเราที่แท้จริง แต่ประจำเดือนคงใกล้มาแล้วสินะ

วันนี้เราจะมาคุยกันถึงกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือนหรือ PMS (premenstrual syndrome) กันนะคะ

PMS คือกลุ่มอาการทางร่างกายและอารมณ์ ที่แปรปรวนในช่วงก่อนมีประจำเดือน ซึ่งอาจส่งผลต่อชีวิตสาว ๆ และคนรอบข้างได้

PMS มีผลทั้งต่อร่างกายและจิตใจค่ะ

ด้านอารมณ์มีได้ตั้งแต่ ซึมเศร้า เกรี้ยวกราด ร้องไห้ง่าย ฟูมฟาย หงุดหงิด วิตกกังวล สับสน ไม่อยากสังคม ไม่มีสมาธิ

นอนไม่หลับ นอนกลางวันมากขึ้น ความต้องการทางเพศเปลี่ยนไป

ส่วนอาการทางกาย มีได้ตั้งแต่ หิวคลั่ง (อยากกินทุกอย่าง) เจ็บคัดเต้านม ตัวบวม น้ำหนักขึ้น ปวดศีรษะ มือเท้าบวม อ่อนเพลีย บางคนมีปัญหาผิวหนัง ผื่นขึ้น ปวดท้อง มีอาการทางระบบทางเดินอาหาร

ส่วนการวินิจฉัย PMS นั่นก็คือ มีอาการต่าง ๆ ที่กล่าวมาภายใน 5 วันก่อนมีประจำเดือน อย่างน้อย 3 เดือนติดต่อกัน และอาการนั้น ๆ จะหายไปภายใน 4 วันนับจากประจำเดือนเริ่มมา ซึ่งอาการต่าง ๆ เหล่านี้อาจส่งผลรบกวนชีวิตประจำวันของผู้ป่วย

นอกจากตัวโรค PMS เองจะทำให้ซึมเศร้าวิตกกังวลได้แล้ว

PMS ยังสามารถทำให้โรคอื่นแย่ลงในช่วงก่อนมีประจำเดือนได้อีกด้วยนะคะ

เช่น โรคลมชัก ไมเกรน หอบ ภูมิแพ้

แล้ว PMS รักษาอย่างไรดี ?

ถ้าอาการไม่รุนแรง ลองปรับเปลี่ยนอาหารและพฤติกรรมดูค่ะ

-อาหาร ให้รับประทานคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน พวกโฮลเกรน ขนมปังโฮลวีต ซีเรียล ช่วยลดความหิวคลั่ง และช่วยลดอาการทางอารมณ์แปรปรวนได้ด้วย

อาหารที่อุดมไปด้วยแคลเซียม อย่างโยเกิร์ต ผักใบเขียว ลดปริมาณไขมัน น้ำตาล เกลือ ในอาหาร หลีกเลี่ยงกาเฟอีน แอลกอฮอล์ และแนะนำให้ทานน้อย ๆ แต่ทานบ่อย ๆ แทนที่จะทาน 3 มื้อหนัก ๆ ลองเปลี่ยนเป็น 6 มื้อย่อย ๆ มีอาหารว่างระหว่างมื้อ (ไม่ใช่ 6 มื้อหลักนะคะ)

-การออกกำลังกายช่วยลดอาการ PMS ได้ ช่วยลดอาการอ่อนล้าและซึมเศร้าได้ ไม่ว่าจะเดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน ไม่ได้ให้ทำเฉพาะวันมีอาการนะคะ ให้ออกกำลังเป็นประจำดีกว่าค่ะ

-หรือจะโยคะ นั่งสมาธิ ฝึกบริหารลมหายใจ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะช่วยลดอาการ PMS ได้ค่ะ

แต่ถ้า PMS อาการรุนแรง ปรับอาหารและพฤติกรรมก็แล้วยังไม่ดีขึ้น

ควรจะปรึกษาแพทย์ เพราะอาจต้องรักษาด้วยยาค่ะจะเป็นกลุ่มยาคุมกำเนิด หรือยาต้านโรคซึมเศร้า

PMS ถ้าเป็นเวอร์ชั่นรุนแรงมากจนก่อให้เกิดปัญหาด้านการงาน ความสัมพันธ์กับคนใกล้ชิด คุณอาจจะเป็น premenstrual dysphoric disorder ได้ ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องรักษาโดยการให้ยาต้านโรคซึมเศร้าร่วมด้วยค่ะ

วันนี้คงพอรู้จัก PMS กันมากขึ้นแล้ว สาว ๆ ลองสังเกตตัวเองดูนะคะ ถ้าปรับอาหารและพฤติกรรมแล้วไม่ดีขึ้น มาปรึกษาแพทย์ดีกว่าค่ะ สวัสดีค่ะ

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”