13 กับดัก-ยุบพรรคแหกกฎ กกต.จับตาพรรคใหญ่ “อนค.” มีเสียว-

รายงานพิเศษ

แม้ว่าปี่กลองเลือกตั้งยังไม่ดังอย่างเป็นทางการ เพราะคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เปิดช่องแค่ “คลายล็อก” ยังไม่ “ปลดล็อก” ให้พรรคการเมืองทำกิจกรรมทางการเมืองได้

ทว่าพรรคการเมืองขาใหญ่-ขาไม่ใหญ่ ไม่สน “ล็อก” ที่ คสช.ใช้คำว่า “คลาย” ต่างเดินหน้าพบปะมวลชนอย่างขมีขมัน ท้ากฎเหล็ก กกต.-คำสั่ง คสช.อันเป็นกุญแจที่มัดมืออยู่

แทบทุกพรรคอ้างถึงการรับสมัครสมาชิกพรรค เป็น “กิจกรรม” ชูโรงเคลื่อนไหว แต่ในทางกลับกัน กกต.ก็ส่งหน่วยสืบ ลงพื้นที่แฝงตัวรวบรวมข้อมูลไว้ในกรณีที่ทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง

แสวง บุญมี รองเลขาธิการ กกต. กล่าวว่า เวลานี้มีการรายงานเข้ามาเกือบทุกที่มีการแจกเสื้อ แจกข้าวสารกัน อาจคิดว่ากฎหมายเลือกตั้งยังไม่มีผลบังคับใช้ แต่อย่าลืมว่า พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง บังคับใช้แล้วซึ่งแม้ยังไม่เป็นพรรคการเมืองแต่ถ้าให้ประโยชน์จูงใจเพื่อเข้าเป็นสมาชิกพรรคมีโทษถึงยุบพรรคเลย ดังนั้นถ้าใครจะหาสมาชิกไม่ถูกต้องก็ลองดู

13 ฐานความผิด เสี่ยงยุบ

พลิกฐานความผิด ปรากฏทั้งในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมือง 2560 และ พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. 2561 โดยบรรจุอยู่ใน พ.ร.ป.พรรคการเมือง รวม 13 ฐานความผิด

1.กระทำการล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

2.กระทำการอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

3.ดำเนินกิจการอันมีลักษณะเป็นการแสวงหากำไรมาแบ่งปันกัน

4.ยินยอมหรือกระทำการใดอันทำให้บุคคลอื่นซึ่งมิใช่สมาชิก กระทำการอันเป็นการควบคุม ครอบงำ หรือชี้นำ กิจกรรมของพรรคการเมืองในลักษณะที่ทำให้พรรคการเมืองหรือสมาชิกขาดความอิสระ ทั้งนี้ ไม่ว่าโดยทางตรงหรือโดยทางอ้อม

5.พรรคการเมืองหรือผู้ใด ให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด ไม่ว่าโดยทางตรงหรือโดยทางอ้อมเพื่อจูงใจให้บุคคลหนึ่งบุคคลใด สมัครเข้าเป็นสมาชิก ทั้งนี้ เว้นแต่สิทธิหรือประโยชน์ซึ่งบุคคลจะพึงได้รับในฐานะที่เป็นสมาชิก

6.ตั้งสาขาพรรคการเมืองและตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด นอกราชอาณาจักร

7.พรรคการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมือง และสมาชิก รับบริจาคจากผู้ใด เพื่อกระทำการหรือสนับสนุนการกระทำอันเป็นการบ่อนทำลายความมั่นคงของราชอาณาจักร ราชบัลลังก์ เศรษฐกิจของประเทศ หรือราชการแผ่นดิน

8.พรรคการเมืองหรือผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมือง กระทำการ หรือส่งเสริม สนับสนุนให้ผู้ใดกระทำการอันเป็นการก่อกวนหรือคุกคามความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือกระทำการอันเป็นการทำลายทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ

9.พรรคการเมือง สมาชิก หรือผู้ใด เรียก รับ หรือยอมจะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดจากผู้ใด เพื่อให้ผู้นั้นหรือบุคคลอื่นได้รับแต่งตั้ง หรือสัญญาว่าจะให้ได้รับ แต่งตั้ง ให้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือตำแหน่งใดในการบริหารราชการแผ่นดิน

10.พรรคการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมือง รับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า มีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

11.พรรคการเมืองหรือสมาชิก รับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดจากบุคคล หรือนิติบุคคล เช่น บุคคลผู้ไม่มีสัญชาติไทย นิติบุคคลตามกฎหมายต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจหรือกิจการหรือจดทะเบียนสาขาอยู่ใน หรือนอกราชอาณาจักร

ขณะที่ความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มีความผิดฐานยุบพรรคด้วยกัน 2 กระทง คือ 1.หัวหน้าพรรคหรือกรรมการบริหารพรรค มีส่วนรู้เห็นหรือปล่อยปละละเลยให้ผู้สมัครทุจริตเลือกตั้ง 2.ห้ามผู้ใดหรือพรรคการเมือง เรียกหรือรับทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์อื่นใด เพื่อลงสมัครหรือส่งผู้สมัคร หรือไม่ลงสมัคร หรือไม่ส่งผู้สมัครอันก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้สมัครอื่นหรือพรรคการเมือง

กฎ คสช.-กม.อาญา ยาแรง

ไม่เพียงการจัดกิจกรรมของพรรคการเมืองที่ต้องพึงระวังว่าจะขัดกับ พ.ร.บ.พรรคการเมือง และ พ.ร.บ.เลือกตั้ง ส.ส.หรือไม่ ยังต้องระวังคำสั่ง คสช. 2 คำสั่งสำคัญคือ ฉบับที่ 57/2557 และคำสั่งหัวหน้า คสช.ฉบับที่ 3/2558 ซึ่งห้ามเคลื่อนไหวทำกิจกรรมทางการเมือง ประกอบกับประมวลกฎหมายอาญามาตรา 116 ซึ่งสามารถโยงมาสู่ความผิดตาม พ.ร.บ.พรรคการเมือง ตามมาตรา 92 ได้

อนาคตใหม่ มีเสียวจัดคอนเสิร์ต

อาจกล่าวได้ว่าพรรคอนาคตใหม่ เป็นรายแรกที่โดน กกต.ปรามเรื่องการรับเงินบริจาค หลัง “ธนาธร
จึงรุ่งเรืองกิจ” หัวหน้าพรรค เปิดแคมเปญให้ชำระค่าบำรุงค่าสมาชิก 100 บาทต่อปี หรือ 2,000 บาทตลอดชีพ ซึ่ง กกต.สั่งเบรกกะทันหัน เพราะขัดกับประกาศ คสช.ที่ 57/2557

นอกจากนี้ยังมีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการถูก “หมายหัว” เช่น การจัดกิจกรรม “FutureFest Art Music Culture” ที่ The Jam Factory คลองสาน กทม. เป็นเทศกาลศิลปะ วัฒนธรรม และดนตรี ซึ่งมีการแสดงคอนเสิร์ตและเก็บค่าเข้างาน ซึ่งแหล่งข่าวใน กกต.ชี้ว่า อาจเข้าข่ายขัดกฎหมายพรรคการเมือง กรณี “ดำเนินกิจการอันมีลักษณะเป็นการแสวงหากำไรมาแบ่งปันกัน” หรือไม่

พรรคขาใหญ่ผุดสารพัดอีเวนต์

ขณะที่พรรคการเมืองอื่น อาศัยช่องว่างที่ คสช.คลายล็อก ผุดสารพัดอีเวนต์ เพื่อเดินหาสมาชิกพรรค เริ่มจากพรรครวมพลังประชาชาติไทย (รปช.) ที่มี “สุเทพ เทือกสุบรรณ” เป็นแบ็กอัพอยู่ข้างหลัง ในฐานะประธานคณะทำงานรณรงค์เชิญชวนประชาชนเป็นสมาชิกพรรค จัดกิจกรรมออนทัวร์ “เดินคารวะแผ่นดิน” เชิญชวนให้คนเป็นสมาชิกพรรคทั้งใน กทม.และต่างจังหวัด

ไม่ต่างกับ “เพื่อไทย” หลังจาก “คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์” ได้รับฉันทานุมัติจากสมาชิกพรรค ให้เป็นผู้นำสู้ศึกเลือกตั้งในตำแหน่งประธานยุทธศาสตร์เลือกตั้งของพรรค ได้กรีธาทัพมุ่งหน้าย่าโม-นครราชสีมา ตบเท้ามาที่ กทม.ฝั่งตะวันออกถิ่นเก่า แต่กระนั้น พรรคเพื่อไทยยังไม่กล้า “ออกตัวแรง” มากไปกว่านี้ เพราะมีคดี 8 แกนนำ แถลงวาระ 4 ปี คสช. รวมถึงกรณี “ทักษิณ ชินวัตร” ครอบงำพรรค ที่ถูกหมายหัวอยู่ก่อนแล้ว จึงต้องระวังเป็นพิเศษ

ฟากพรรคพลังประชารัฐ ที่มี 4 รัฐมนตรี คสช.กุมบังเหียนในตำแหน่งสำคัญ ลงพื้นที่ “นอกเวลาราชการ” รับฟังความคิดเห็นของประชาชนแล้ว 2 ครั้ง คือ ลงพื้นที่ตลาดน้ำคลองลัดมะยม เมื่อ 15 ต.ค. และลงพื้นที่ร่วมกิจกรรม “สร้างเครือข่าย SME ต่อยอดธุรกิจเกษตร” ที่เลมอน มี ฟาร์ม เมื่อ 21 ต.ค.ที่ผ่านมา

ส่วนพรรคประชาธิปัตย์ จัดอีเวนต์ชิงหัวหน้าพรรคอย่างครึกโครม ทั้งอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ-นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม-อลงกรณ์ พลบุตร 3 ผู้แข่งขันเดินสายออนทัวร์ไปทั่วทุกภาค เพื่อหาเสียงกับบรรดาสมาชิกพรรค สุ่มเสี่ยงเข้าข่ายทำกิจกรรมทางการเมือง ในวันที่การเมืองยังเป็นสิ่งต้องห้าม

บิ๊กป้อม-กกต.จับตาทุกพรรค

ความเคลื่อนไหวดังกล่าว “พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ” รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.กลาโหม พี่ใหญ่ใน คสช. โยนให้ กกต.จับตาความเคลื่อนไหว ซึ่ง พ.ต.อ.จรุงวิทย์ ภุมมา เลขาธิการ กกต. ออกมา “รับลูก” โดยกล่าวว่า กกต.ติดตามพฤติกรรมทุกพรรคการเมือง ซึ่งจะเก็บรวบรวมพยานหลักฐานเอาไว้ หากพรรคการเมืองไม่ได้ทำอะไรผิดก็ไม่จำเป็นต้องกลัว

เมื่อการเมืองยังไม่ปลดล็อก แถมกฎ-กติกา การเลือกตั้งครั้งใหม่ เป็นทั้งยาแรง-ยาพิษ กับดักอันตราย หากพรรคการเมืองเพลิดเพลินกับอีเวนต์การเมืองโดยไม่ระวัง มีสิทธิถึงยุบพรรค

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”