ยอดปิดโรงงานพุ่ง-ฉุดเชื่อมั่น หวั่นซ้ำปี’68 เลิกจ้าง 5 แสนคน

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินแนวโน้มยอดปิดโรงงานปี’69 พุ่งไม่หยุด ต่อเนื่องตั้งแต่ ธ.ค. 68 ยอดปิดแซงยอดเปิดใหม่ ขณะที่ความเชื่อมั่นภาคธุรกิจยังแย่ ชี้สาเหตุธุรกิจเอสเอ็มอีอ่วมทั้งปัญหาสะสมด้านความสามารถแข่งขัน สินค้าจีนตีตลาด ขณะที่ปัญหาใหม่มาซ้ำโดยเฉพาะสงครามยืดเยื้อ ห่วงเลิกจ้างทะยาน หลังปีที่แล้วเลิกจ้างในระบบประกันสังคมกว่า 5.3 แสนคน เพิ่มขึ้น 20% กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเผยครึ่งปีแรกจดทะเบียนบริษัทเพิ่ม แต่ยอดเงินลดลง

ตัวเลขปิดโรงงาน Q1 พุ่งสูง

นางสาวเกวลิน หวังพิชญสุข รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ช่วงไตรมาสแรกปี 2569 จำนวนโรงงานปิดมากกว่าเปิด หลังจากทิศทางแย่ลงมาต่อเนื่อง โดยยอดปิดโรงงานอยู่ที่ 163 แห่ง ส่วนยอดเปิดใหม่อยู่ที่ 148 แห่ง แย่ลงเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อนหน้าที่มียอดโรงงานเปิดใหม่อยู่ที่ 385 แห่ง และปิด 140 แห่ง

 “ตัวเลขปิดโรงงานตอนนี้มีถึงแค่ มี.ค. 2569 เนื่องจากทางกรมโรงงานฯ จะปรับปรุงเกี่ยวกับการรายงานข้อมูล แต่จริง ๆ แล้วตัวเลขจนถึงเดือน มี.ค. เป็นช่วงที่เพิ่งเริ่มสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และต่อเนื่องมาถึง เม.ย.-พ.ค. ดังนั้น ไตรมาส 2 จะยังไม่ค่อยดี หากเทียบเคียงกับข้อมูลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แต่อันนั้นจะรวมเซ็กเตอร์บริการด้วย ซึ่งจะเป็นคนละฐาน แต่ถ้าดูข่าวช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมายังเห็นโรงงานประกาศปิด อย่างในจังหวัดชลบุรีก็มีโรงงานเหล็กที่ปิด รวมถึงโรงงานพวกเครื่องใช้ไฟฟ้าก็ยังเห็นมีปิดอยู่”

ไตรมาส 2 ยังน่ากังวล

นอกจากนี้ความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจในช่วงไตรมาส 2 ซึ่งเป็นช่วงที่มีสงครามก็ต่ำสุดในรอบหลายปี ซึ่งถูกดึงลงด้วยต้นทุนที่สูงขึ้น กดดันในแง่ของโรงงานหรือภาคการผลิต ประเมินว่าไตรมาส 2 น่าจะยังไม่ค่อยดี มีโอกาสที่จะเห็นการปิดโรงงานเพิ่มอีก

เซ็กเตอร์อาหารและเครื่องดื่ม ยาง และพลาสติก เป็นกลุ่มที่จำนวนปิดมากกว่าเปิด สะท้อนการแข่งขันที่รุนแรง ซึ่งสาเหตุสำคัญของการปิดโรงงานส่วนหนึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังสะสม อย่างเรื่องความสามารถทำกำไร หรือความสามารถการแข่งขัน และซ้ำเติมด้วยผลกระทบสงครามตะวันออกกลาง ภาวะแล้ง รวมถึงผลจากภาษีสหรัฐ

รายที่เป็นเอสเอ็มอีเจอปัญหาส่งผ่านต้นทุนไปที่ราคาไม่ค่อยได้ ด้วยการแข่งขันที่รุนแรง ทำให้ต้องแบกต้นทุน และไปกดดันในเชิงของมาร์จิ้น แล้วถ้ามีปัญหาเรื้อรังสะสมมา ทั้งยังหาวัตถุดิบได้มากขึ้น แพงขึ้น ของมาช้า หรือออร์เดอร์ลดลง ก็ยิ่งสะสม ทำให้โรงงานบางกลุ่มยังปิดอยู่

ครึ่งปีหลังลุ้นต้นทุนปรับลดลง

นางสาวเกวลินกล่าวอีกว่า มองไปข้างหน้าสถานการณ์ยังมีความท้าทาย สะท้อนจากดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) ไตรมาส 2 ปี 2569 ที่หดตัว 1.8% ต่อปี (YoY) จากที่ขยายตัว 0.9% (YoY) ในช่วงไตรมาสแรก ครึ่งปีหลัง จริง ๆ มีมาตรการของรัฐเข้ามาช่วงรอยต่อ ปลายไตรมาส 2 ถึงไตรมาส 3 แต่อยู่ที่ว่าโรงงานได้ออร์เดอร์ หรืออะไรแค่ไหน ปัญหาจะอยู่ที่ว่าต้นทุนคลายตัวลงมากน้อยแค่ไหน

ถ้าดูราคาวัตถุดิบหลาย ๆ รายการอาจจะย่อลงบ้าง แต่ก็ยังสูงอยู่ บางรายอาจจะได้ออร์เดอร์หรือยอดขายเข้ามาประคองบ้าง คือภาพในไตรมาส 3 ก็คงเป็นการประคองตัว ส่วนไตรมาส 4 น่าจะเป็นช่วงที่มีออร์เดอร์เข้ามา หรือกิจกรรมทางเศรษฐกิจกลับมา ก็คิดว่าน่าจะประคองตัวไปได้ในครึ่งปีหลัง

สงครามไม่ยุติ-ต้นทุนสูงลากยาว

รองกรรมการผู้จัดการ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย กล่าวอีกว่า หากสงครามยังเป็นอยู่อย่างปัจจุบันแนวโน้มราคาน้ำมันช่วงครึ่งปีหลังคงไม่ได้ลดลงอย่างที่คาดหวัง ซึ่งแม้ว่าราคาในประเทศจะมีกองทุนน้ำมันเป็นกลไกพยุงราคาอยู่ แต่ระดับราคาขณะนี้ก็ถือว่าสูงกว่าช่วงก่อนสงคราม ดังนั้น ต้นทุนพลังงานถือว่ายังสูงอยู่ รวมถึงต้นทุนวัตถุดิบต่าง ๆ ก็ทยอยปรับขึ้น นอกจากนี้ช่วงครึ่งปีหลังไปจนถึงปีหน้าจะมีภาวะแล้งด้วย ในแง่สินค้าเกษตรหรือวัตถุดิบที่อาจจะได้รับผลกระทบก็จะกดดันต้นทุน

“เซ็กเตอร์ที่น่ากังวลเกี่ยวกับการปิดโรงงานเป็นพวกที่ผลิตสินค้าที่แข่งขันรุนแรง เจอกับสินค้านำเข้าจากจีนมาตีตลาด ซึ่งเดิมอาจจะมีปัญหาอยู่แล้ว พอเจอการแข่งขันรุนแรง เจอต้นทุนที่สูงขึ้น ยิ่งลำบากในแง่ของยอดขาย อย่างโรงงานและกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้า หรือสิ่งทอ เป็นต้น

ส่วนในมุมการให้สินเชื่อนั้น สถาบันการเงินยังคงพิจารณาจากโมเดลธุรกิจ ความสามารถในการชำระคืน รวมถึงล้อไปกับมาตรการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่ออกมาช่วย ซึ่งในครึ่งปีหลังเอสเอ็มอียังต้องปรับโมเดลธุรกิจ เริ่มด้วยตัวเองรวมถึงการช่วยเหลือจากภาครัฐ และสถาบันการเงิน

โรงงานเปิดใหม่ฮวบ-เลิกจ้างพุ่ง

นางสาวเกวลินกล่าวอีกว่า ช่วงเดือน ธ.ค. 2568 เริ่มมีสัญญาณจำนวนโรงงานปิดตัวกลับมามากกว่าโรงงานเปิดใหม่ ในรอบกว่า 2 ปี สะท้อนภาคการผลิตยังเผชิญปัญหาโครงสร้างการผลิต และการแข่งขันรุนแรงต่อเนื่อง เพราะแม้ว่าตลอดทั้งปี 2568 โรงงานเปิดใหม่จะมากกว่าปิดตัว คือ ปิดตัว 786 แห่ง เปิดใหม่ 1,220 แห่ง แต่พบว่าจำนวนโรงงานเปิดใหม่ลดลง 42%

โรงงานที่ปิดมากสุด 3 อันดับ ได้แก่ 1.เหมืองแร่ 2.ผลิตอาหาร/เครื่องดื่ม และ 3.อโลหะ (ซีเมนต์ กระเบื้อง ฯลฯ) ส่วนโรงงานเปิดใหม่ 3 อันดับแรก ได้แก่ 1.ผลิตอาหาร/เครื่องดื่ม 2.สาธารณูปโภค และ 3.เหล็ก และโลหะ

ขณะที่ปี 2568 ที่ผ่านมา การเลิกจ้างงานในระบบประกันสังคม (ม.33) อยู่ที่ 531,779 คน เพิ่มขึ้น 20% และเพิ่มเฉลี่ย 7% ในช่วงปี 2565-2568 ซึ่งสาขาที่เลิกจ้างมากที่สุด 5 อันดับ ได้แก่ 1.การผลิต เช่น ยานยนต์ โลหะ สิ่งทอ และอาหาร 24% 2.ค้าส่ง/ค้าปลีก 12% 3.ก่อสร้าง 9% 4.กิจกรรมทางวิชาชีพ 5% และ 5.ขนส่งและคลังสินค้า 4%

Data Center จ้างงานน้อย

ส่วนการเข้ามาของ Data Center นั้น นางสาวเกวลินกล่าวว่า คงมีเปิดโรงงานเพิ่มจากยอดขอรับการส่งเสริมการลงทุน ช่วงนี้จะเป็นการขอรับการส่งเสริมที่ตัวเลขสูง จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการอนุมัติ แล้วออกบัตรส่งเสริมการลงทุน ซึ่งจะทยอยเกิดขึ้น

“อย่างไรก็ตาม แม้ Data Center ที่เข้ามาอาจเปิดโรงงานใหม่เพิ่ม แต่เป็นประเภทธุรกิจที่ลิงก์ไปกับเรื่องเทคโนโลยี ซึ่งไม่ได้จ้างงานเยอะเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมอื่น หรือในภาพใหญ่”

ครึ่งปี เปิดธุรกิจเพิ่มแต่เงินลด

รายงานข่าวจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ระบุว่า การจัดตั้งธุรกิจใหม่ช่วงครึ่งปีแรกของปี 2569 (ม.ค.-มิ.ย.) มีจำนวน 44,773 ราย เมื่อเทียบช่วงเวลาเดียวกันของปี 2568 (43,838 ราย) เพิ่มขึ้น 935 ราย คิดเป็น 2.13% ขณะที่ทุนจดทะเบียนตั้งใหม่ครึ่งปีแรกปี 2569 สะสมอยู่ที่ 111,201 ล้านบาท เมื่อเทียบช่วงเดียวกันของปี 2568 (149,140 ล้านบาท) ลดลง 37,939 ล้านบาท คิดเป็น 25.44%

เมื่อเจาะรายอุตสาหกรรมโดยเฉพาะโรงงานเหล็กในช่วงครึ่งปีแรก พ.ศ.2569 มีนิติบุคคลกลุ่มธุรกิจเหล็กจดทะเบียนเลิกกิจการรวม 32 ราย คิดเป็นมูลค่าทุนจดทะเบียน 158.50 ล้านบาท เดือนมิถุนายนมีจำนวนเลิกกิจการสูงสุด 10 ราย ขณะที่เดือนพฤษภาคมมีมูลค่าทุนจดทะเบียนที่เลิกสูงสุด 81 ล้านบาท

จำแนกตามประเภทธุรกิจพบว่า ธุรกิจการขายส่งเหล็ก เหล็กกล้า และโลหะที่นอกกลุ่มเหล็กขั้นมูลฐาน มีจำนวนเลิกกิจการมากที่สุด 15 ราย มูลค่าทุนจดทะเบียนรวม 37.50 ล้านบาท รองลงมาคือ ธุรกิจการขายส่งแร่โลหะที่เป็นเหล็กและนอกกลุ่มเหล็ก 9 ราย มูลค่าทุนรวม 15.50 ล้านบาท 

 ส่วนธุรกิจการผลิตเหล็กและเหล็กกล้าขั้นมูลฐานอื่น ๆ ซึ่งมิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น มีการเลิกกิจการ 7 ราย แต่มีมูลค่าทุนจดทะเบียนรวมสูงสุด 90.50 ล้านบาท โดยเฉพาะในเดือนพฤษภาคมมีมูลค่าทุนจดทะเบียนที่เลิก 80 ล้านบาท ขณะที่ธุรกิจการหล่อเหล็กเลิกกิจการ 1 ราย มูลค่าทุนจดทะเบียน 15 ล้านบาท  

ธปท.ชี้จ้างงาน Q2 เปราะบาง

นางสาวชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการสายองค์กรสัมพันธ์ และโฆษกธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า การจ้างงานในระบบประกันสังคม (ม.33) ในเดือน มิ.ย. 2569 ทรงตัว 

ขณะที่ภาพรวมไตรมาส 2 ปี 2569 ปรับดีขึ้นกว่าไตรมาสแรก สะท้อนจากจำนวนผู้ประกันตนที่เพิ่มขึ้น แต่ยังเห็นความเปราะบางจากจำนวนผู้ขอรับสิทธิการว่างงานที่เพิ่มขึ้นมาตั้งแต่เดือน พ.ย. 2568 

จึงต้องติดตามอย่างใกล้ชิดต่อไป