อว.-ตลท. ตั้งกองทุน 1,000 ล้านบาท ปั้นงานวิจัยสู่ธุรกิจ ดัน 5 บริษัทเข้าตลาดหุ้น

อว. ดึง ตลท.-CMDF-NIA และเอกชน เติมทุนงานวิจัยมหาวิทยาลัยสู่ธุรกิจเทคฯ คาดเริ่มลงทุน 2-3 บริษัทแรกปลายปีนี้ ตั้งเป้าปี 2575 สร้าง Deep Tech 100 บริษัท ดัน 5 บริษัทเข้าตลาดหุ้น และสร้างบริษัทเทคฯ มูลค่าแตะ 1,000 ล้านดอลลาร์ อย่างน้อย 1 บริษัท

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยภายหลังงาน “ความร่วมมือในการจัดตั้งกองทรัสต์เพื่อกิจการเงินร่วมลงทุน และ University Holding Consortium” ว่า ภาครัฐ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) และภาคีเครือข่าย อยู่ระหว่างสร้างกลไกสนับสนุนให้งานวิจัยและนวัตกรรมจากมหาวิทยาลัยสามารถต่อยอดเชิงพาณิชย์ พัฒนาเป็นธุรกิจ และเติบโตจนเข้าถึงแหล่งเงินทุนในตลาดทุนได้

หนึ่งในกลไกสำคัญ คือ การจัดตั้งกองทรัสต์เพื่อกิจการเงินร่วมลงทุน (Private Equity Trust: PE Trust) วงเงินเป้าหมายประมาณ 1,000 ล้านบาท เพื่อลงทุนในธุรกิจ New Economy โดยมี ตลท. กองทุนส่งเสริมการพัฒนาตลาดทุน (CMDF) สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA รวมถึงหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการเงิน และภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วม

สำหรับแหล่งเงินทุน เบื้องต้น CMDF จะสมทบเงิน 300 ล้านบาท ขณะที่ NIA จัดสรรงบประมาณผ่าน สพสว. อีก 300 ล้านบาท และจะมีเงินสมทบจากผู้ลงทุนสถาบันและภาคเอกชนเพิ่มเติม ปัจจุบันคาดว่าจะมีเงินพร้อมดำเนินการประมาณ 600-1,000 ล้านบาท และตั้งเป้าหมายเริ่มลงทุนในสตาร์ทอัพชุดแรกประมาณ 2-3 บริษัทภายในปลายปีนี้

กองทรัสต์จะเข้ามาช่วยเติมช่องว่างด้านเงินทุนของธุรกิจเทคโนโลยี ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หรือ Seed Funding ก่อนต่อยอดไปสู่ Series A และ Series B เนื่องจากธุรกิจเทคโนโลยี โดยเฉพาะ Deep Tech มักต้องใช้เงินลงทุนและระยะเวลาในการพัฒนาสูง ขณะที่ในช่วงเริ่มต้นเทคโนโลยียังอยู่ระหว่างการพัฒนาและพิสูจน์ความเป็นไปได้ ทำให้นักลงทุนเอกชนอาจยังไม่พร้อมเข้าลงทุน

กลุ่มธุรกิจที่ให้ความสำคัญ ได้แก่ Health & Wellness เครื่องมือแพทย์ ยา และอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับ Biotech, Service และ Energy เช่น เทคโนโลยีชีวภาพ Biosensor และ Genomics ที่นำ AI และฐานข้อมูลมาประยุกต์ใช้ ตลอดจนระบบอัตโนมัติ เทคโนโลยีพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน

นอกจากนี้ ไทยยังมีศักยภาพในธุรกิจการแพทย์ อาหารแห่งอนาคต และภาคบริการ ซึ่งสามารถนำ AI และ Data เข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ เพื่อเพิ่มโอกาสขยายธุรกิจออกสู่ตลาดต่างประเทศ

การขับเคลื่อนโครงการจะประกอบด้วย 3 กลไกหลัก ได้แก่ การสร้าง Synergy ผ่าน University Holding Consortium (UHC Consortium) ซึ่งจะเชื่อมโยง Holding Company ของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เข้าด้วยกัน, การใช้ Venture Builder เข้ามาช่วยสร้างและบ่มเพาะธุรกิจ และการเชื่อมโยงกับตลาดหลักทรัพย์ฯ เพื่อสนับสนุนการขยายธุรกิจและเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตลาดทุน

สำหรับ UHC Consortium จะช่วยให้มหาวิทยาลัยสามารถใช้ทรัพยากรร่วมกัน ทั้งเงินทุน บุคลากร ห้องปฏิบัติการ โรงพยาบาล และองค์ความรู้ แทนการพัฒนานวัตกรรมแยกกันในแต่ละแห่ง โดยเฉพาะงานวิจัยด้านยาและเครื่องมือแพทย์ที่ต้องผ่านการทดสอบหลายขั้นตอน ซึ่งจำเป็นต้องใช้ทั้งโครงสร้างพื้นฐานและบุคลากรเฉพาะทาง

ขณะเดียวกัน Venture Builder จะเข้ามาช่วยนำงานวิจัยที่มีศักยภาพไปสู่การทำธุรกิจ ตั้งแต่การสร้างทีม พัฒนาผลิตภัณฑ์ วางโมเดลธุรกิจ ไปจนถึงเตรียมความพร้อมสำหรับการระดมทุน เพื่อช่วยลดช่องว่างระหว่าง “งานวิจัย” กับ “ธุรกิจ” ซึ่งเป็นหนึ่งในอุปสรรคสำคัญของระบบนวัตกรรมไทยที่ผ่านมา

ส่วนการบริหาร PE Trust จะให้ผู้จัดการกองทุนมืออาชีพจากภาคเอกชนเป็นผู้บริหารและพิจารณาคัดเลือกบริษัทเป้าหมาย เพื่อให้การตัดสินใจลงทุนอยู่บนหลักการเชิงพาณิชย์ มีความคล่องตัวและโปร่งใส โดยภาครัฐจะไม่เป็นผู้เลือกบริษัทที่จะได้รับเงินลงทุนโดยตรง

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า เป้าหมายของโครงการไม่ได้ต้องการเพียงเพิ่มจำนวนสตาร์ทอัพ แต่ต้องการสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่มีผลิตภัณฑ์และตลาดรองรับ สามารถดึงเงินลงทุนจากภาคเอกชนและต่างประเทศ และมีเส้นทางการเติบโตตั้งแต่การพัฒนาเทคโนโลยี การจัดตั้งบริษัท การขยายธุรกิจ ไปจนถึงการระดมทุนในตลาดทุน

ทั้งนี้ UHC Consortium ตั้งเป้าหมายภายในปี 2575 ผลักดันให้เกิดบริษัท Deep Tech Spin-off จากมหาวิทยาลัยและเครือข่ายจำนวน 100 บริษัท ในจำนวนนี้ตั้งเป้าให้มี 5 บริษัทที่มีศักยภาพพร้อมเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ และผลักดันอย่างน้อย 1 บริษัทให้ก้าวขึ้นเป็น Unicorn หรือมีมูลค่ามากกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

แนวทางดังกล่าวยังเป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันประเทศไทยไปสู่การเป็น IPO Hub และเพิ่มบริษัทกลุ่ม New Economy เข้าสู่ตลาดหุ้นไทย เพื่อสร้างฐานการเติบโตใหม่ให้กับตลาดทุนในระยะยาว

ด้านศาสตราจารย์พิเศษ กิตติพงษ์ อุรพีพัฒนพงศ์ ประธานกรรมการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า การเพิ่มบริษัทในกลุ่ม New Economy ถือเป็นหนึ่งในปัจจัยที่จะช่วยสร้างการเติบโตระยะยาวให้ตลาดทุนไทย เนื่องจากโครงสร้างบริษัทจดทะเบียนในปัจจุบันยังมีน้ำหนักอยู่ในธุรกิจดั้งเดิมค่อนข้างมาก