หมอมานพ จี้หยุดสั่งซิโนแวค ปรับสูตรวัคซีนแค่แก้ปัญหาระยะสั้น

หมอมานพ แนะรัฐบาลแก้ปัญหาระยะยาว หยุดสั่งซิโนแวค หาวัคซีน mRNA หรือวัคซีนที่มีประสิทธิภาพสูง ชี้การปรับสูตรวัคซีนเป็นเพียงมาตรการระยะสั้น ซึ่งจะทำให้ความต้องการของ AZ สูงขึ้นอีก ในขณะที่ AZ ยังคงไม่เพียงพอ

วันที่ 12 กรกฎาคม 2564 กรณีคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ มีการพิจารณาประเด็นการควบคุมโควิด 4 ประเด็น หนึ่งในนั้นคือการเห็นชอบการฉีดวัคซีนโควิดสลับชนิด โดยเข็มที่ 1 เป็นซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็นแอสตร้าเซนเนก้า ระยะห่างกัน 3-4 สัปดาห์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันเชื้อกลายพันธุ์เดลต้า ตามที่ได้เสนอข่าวไปแล้วนั้น

• คกก.โรคติดต่อฯ เห็นชอบปรับสูตรวัคซีน ซิโนแวค+แอสตร้าเซนเนก้า

• เปิดผลวิจัยกลุ่มฉีดวัคซีน “ซิโนแวค” แนะฉีด AZ boost ภายใน 3 เดือน

ล่าสุด ศ.นพ.มานพ พิทักษ์ภากร หัวหน้าศูนย์วิจัยการแพทย์แม่นยำ คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล โพสต์เฟซบุ๊กแสดงความเห็นว่า ความเห็นส่วนตัว ผมเห็นด้วยกับการปรับสูตรวัคซีนสำหรับประชาชนใหม่เป็น Sinovac (SV) ตามด้วย AstraZeneca (AZ) นะ แม้ว่าเราจะไม่มีหลักฐานการวิจัยทางคลินิกที่แสดงให้เห็นว่า SV-AZ มีประสิทธิภาพหรือประสิทธิผลเหนือกว่า SV-SV แค่ไหน

แต่ข้อมูลการทดสอบ neutralizing antibody (NAb) พบว่ามีระดับสูงกว่า SV-SV ชัดเจน ซึ่งปัจจุบันมีข้อมูลยืนยันแล้วว่า NAb level สัมพันธ์กับประสิทธิภาพของวัคซีนจริง นอกจากนี้การคงใช้ SV-SV ในสถานการณ์ปัจจุบันไม่ควรทำต่อไปอีกด้วยเหตุผลสำคัญสองประการ

1.ระดับ NAb ที่ได้จากสูตร SV-SV ไม่สูงพอที่จะป้องกัน Delta variant ได้ ในขณะที่ SV-AZ ได้ NAb ในระดับต่ำกว่า AZ-AZ เล็กน้อย จึงมีผลดีกว่า ในขณะที่ตอนนี้ประเทศไทยขาดแคลน AZ มากเพราะบริษัทไม่สามารถจัดส่งได้ตามที่รัฐวางแผนไว้ ทำให้การบริหารจัดการทำยาก นอกจากนี้ การใช้ SV แล้วตามด้วย AZ ในเวลา 3-4 สัปดาห์จะได้ระดับ NAb ขึ้นเร็วกว่าสูตร AZ-AZ ที่ต้องทิ้งช่วงนานถึง 8 สัปดาห์ การผสมสูตร SV-AZ ทำให้บริหารวัคซีน SV ที่มีเพียงพอ (แต่ความต้องการต่ำ และประสิทธิภาพต่ำกว่า) เกิดประโยชน์สูงสุด

2.หลังจากประชาชนรับทราบข้อมูลในด้านต่าง ๆ ที่มีความชัดเจนมากขึ้น ก่อให้เกิดปัญหาการปฏิเสธการฉีด SV อย่างที่เกิดในจังหวัดนนทบุรี ซึ่งตรงนี้เป็นเหตุผลที่เข้าใจได้ เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ไม่สามารถหาวัคซีนทางเลือกอย่าง moderna มาฉีดเพิ่มเองเป็น booster ได้ ในขณะที่วัคซีนของรัฐที่ให้ประชาชนทุกคน ถูกจำกัดที่ 2 เข็มเท่านั้น จึงไม่แปลกใจที่ประชาชนเลือกจะ “เท” นัดการฉีดวัคซีนของตนเองทันทีที่ทราบว่าจะได้ฉีด SV

เพราะเขารู้ดีว่า ถ้าเขาเลือกฉีดวันนี้ เขาจะไม่มีทางได้ AZ อีก ในขณะที่ SV-SV เป็นสูตรที่ป้องกันไม่ได้ การเปลี่ยนสูตรเป็น SV-AZ จึงเป็นทางออกที่ดีในการกระตุ้นให้ประชาชนเข้ารับการฉีดวัคซีนมากขึ้น

อย่างไรก็ดี มาตรการนี้ควรเป็นมาตรการระยะสั้นในช่วงที่ปริมาณวัคซีน AZ และวัคซีนประสิทธิภาพสูงชนิดอื่นไม่ว่าจะเป็น Pfizer, Moderna ยังไม่มาเท่านั้น การหยุดสั่ง SV เพิ่มและเปลี่ยนไปจัดหา mRNA vaccine หรือวัคซีนอื่นที่ประสิทธิภาพสูง เช่น Novavax เป็นวัคซีนหลักจึงเป็นการแก้ปัญหาระยะยาวที่เหมาะสมกว่า

นอกจากนี้ควรมีแนวทาง booster ประชาชนที่ได้ SV-SV ครบ และคนที่ได้ AZ แค่เข็มแรกไปแล้วว่าจะทำอย่างไร เพราะมาตรการข้างต้นทำให้ความต้องการของ AZ สูงขึ้นอีกในขณะที่ AZ ยังคงไม่เพียงพอ