โรดแมปแรงงานฝีมือ EEC ปั้น 1 ล้านตำแหน่ง New S-Curve

การพัฒนากำลังแรงงานไทยพื้นที่โครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) ซึ่งจำเป็นต้องพัฒนาทักษะอาชีพกำลังแรงงาน และการพัฒนาฝีมือแรงงานของไทยให้มีคุณภาพสูง เพื่อรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรม และภาคบริการที่เกี่ยวข้องในพื้นที่

ดังนั้น จึงมีการระดมความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนากำลังในพื้นที่อีอีซี กระทรวงแรงงานจึงจัดงานสัมมนาเพื่อขับเคลื่อนนโยบายด้านแรงงาน ตอบสนองการพัฒนาพื้นที่อีอีซีในหัวข้อ “การขาดแคลนแรงงาน และประเภทแรงงานที่ต้องการในพื้นที่ EEC : ปัจจุบันและอนาคต”

โดย “ดร.คณิศ แสงสุพรรณ” เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก มาบรรยายเรื่อง “ทิศทางความต้องการแรงงานรองรับแผนการพัฒนาพื้นที่ EEC”

อีอีซีเชื่อมไทย เชื่อมโลก

“ดร.คณิศ” กล่าวว่า การพัฒนาพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกเป็นการเชื่อมโยงกลุ่มประเทศ CLMV, อาเซียนบนเส้นทางสายไหมศตวรรษที่ 21 โดยมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัย ทั้งที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และมี 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ด้วยการปรับ 5 อุตสาหกรรมเป้าหมายเดิม (first S-curve) และเพิ่ม 5 อุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ (second S-curve)

ทั้งยังจะสร้างวิถีชีวิตแบบใหม่ การท่องเที่ยว การพัฒนาเมืองในพื้นที่ และยังครอบคลุมไปถึงการศึกษา การดูแลสุขภาพ สิ่งแวดล้อม ไฟฟ้า การประปา และการพัฒนาชุมชน ซึ่งเชื่อมโยงกับนโยบายไทยแลนด์ 4.0 เพื่อให้คนไทยทุกระดับใช้เทคโนโลยีทำมาหากิน สร้างมูลค่าเพิ่ม แต่การจะทำให้เกิดผลเป็นรูปธรรม จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องนำไปสู่การพัฒนาเชิงพื้นที่

โดยโครงการหลักในพื้นที่อีอีซีใน 5 ปีแรกที่จะดำเนินการทั้งหมด 5 เรื่อง ประกอบด้วย 1) โครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ทั้งรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน รถไฟรางคู่เชื่อม 3 ท่าเรือ ทางหลวง และมอเตอร์เวย์ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล 2) 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ทั้ง first S-curve, second S-curve

3) การท่องเที่ยว 4) นวัตกรรมและเทคโนโลยี ทั้งเขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EECi) เขตส่งเสริมอุตสาหกรรม และนวัตกรรมดิจิทัล (EECd) และ 5) การพัฒนาบุคลากรและการศึกษา ซึ่งทั้ง 5 เรื่องจะดำเนินในเฟสแรก และถือเป็นเรื่องใหม่ที่ประเทศไทยไม่เคยทำมาก่อน

รับ-ใช้-พัฒนาเทคโนโลยีอนาคต

“ดร.คณิศ” ยังกล่าวอีกว่า เป้าหมายสำคัญของอีอีซีจะเป็นเรื่องของความสามารถในการรับ การใช้ และการพัฒนาเทคโนโลยีในอนาคตของคนไทยในทุกระดับ โดยในระยะแรกจะเน้นเรื่องของปัจจัยการลงทุน ทั้งโครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรมเป้าหมาย และเมืองอนาคต

“เรื่องเหล่านี้จะทำให้เกิดการสร้างคนตามความต้องการ ทั้งในระดับอาชีวะ อุดมศึกษา ทั้งยังทำให้เกิดธุรกิจใหม่ เช่น เอสเอ็มอี สตาร์ตอัพ อันส่งผลทำให้เกิดตำแหน่งงานที่มีคุณภาพกว่า 1 แสนตำแหน่งต่อปี ทั้งยังมีเงินลงทุนของเอกชนไทย”

“ส่วนระยะที่สอง จะเกี่ยวข้องกับการสะสมเทคโนโลยีที่ต้องใช้ในอนาคต รวมถึงการสะสมความรู้ในการผลิต”

อุตสาหกรรมเป้าหมายเน้นมืออาชีพ

จากการสำรวจความต้องการบุคลากร 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการลงทุน 224 โครงการ มีความต้องการแรงงานทั้งสิ้น 12,213 คน ในปี 2560 (ข้อมูล ม.ค.-มิ.ย. 2560) โดยกลุ่ม first S-curve ต้องการมืออาชีพ คนที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

ทำงานเป็น ทำงานเป็นทีม ขณะที่ second S-curve ต้องการมืออาชีพ ความรู้ใหม่ ๆ คนที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ทำงานเป็น ทำงานเป็นทีม และสถานประกอบการพร้อมเข้ามาร่วมมือกับสถาบันการศึกษา

“ขณะที่การสำรวจหลักสูตรที่ตรงกับความต้องการของ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ในระดับอุดมศึกษาเขตพื้นที่อีอีซีพบว่า หลักสูตรยังไม่ครอบคลุมตามที่พึงประสงค์ของอุตสาหกรรมเป้าหมาย จึงคาดว่าบุคลากรที่ตรงกับความต้องการไม่เพียงพอ”

“จากการประมาณความต้องการแรงงานในพื้นที่อีอีซีปี 2560-2566 ในส่วนของ S-curve ยานยนต์ 55,000 ตำแหน่ง, อิเล็กทรอนิกส์ 56,000 ตำแหน่ง, เทคโนโลยีชีวภาพ 15,000 ตำแหน่ง, อาหาร 45,000 ตำแหน่ง และการท่องเที่ยว 300,000 ตำแหน่ง ส่วน new S-curve หุ่นยนต์ และระบบอัตโนมัติ 96,000 ตำแหน่ง, อากาศยาน 58,000 ตำแหน่ง, โลจิสติกส์ 90,500 ตำแหน่ง, สุขภาพ/ความงาม 95,000 ตำแหน่ง และดิจิทัล 280,000 ตำแหน่ง”

พัฒนาคนตรงความต้องการ

สำหรับความต้องการแรงงานใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายนั้นถือว่ามีสูงมาก ซึ่งที่ผ่านมากรรมการนโยบายอีอีซีอนุมัติร่างแผนการพัฒนาบุคลากร การศึกษา การวิจัย และเทคโนโลยีไปแล้วโดยคนว่างงาน/ทำงานต่ำระดับ คนที่ทำงานแล้วขาดความรู้ใหม่ ต้องได้รับการฝึกอบรมเพิ่มเติมความรู้เพื่อใช้งานทันที

ส่วนการผลิตกำลังคนในระดับการศึกษาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นระดับ ปวช., ปวส. และเทคโนโลยีบัณฑิต (ท.บ.) ต้องมีการปรับหลักสูตร เพิ่มหลักสูตรระยะสั้นเพื่อให้ทำงานได้ทันที รวมถึงการวางหลักสูตรระยะยาว เพื่อให้รู้ตรง ทำงานได้จริง ที่สำคัญต้องมีความรู้ภาษาอังกฤษในระดับที่ใช้กับเทคนิคแต่ละด้านด้วย ด้านปริญญาตรี ต้องเป็นสาขาที่ตรงกับความต้องการ โดยสถาบันการศึกษาต้องร่วมกับเอกชนในการจัดหลักสูตรที่ตรงกับความสามารถที่พึงประสงค์ ขณะที่ปริญญาโท ปริญญาเอก ต้องเป็นนักวิชาการ เป็นครูชั้นเลิศ ทำงานวิจัยเพื่อสร้างนวัตกรรมที่ประยุกต์ใช้ได้จริง

“อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญในการพัฒนาบุคลากรในพื้นที่อีอีซีคือ ต้องมีข้อมูลงานใหม่ ตรงตามความต้องการในอีอีซี ซึ่งระบุถึงวิชาที่ต้องเรียน/ค่าฝีมือเมื่อจบการศึกษา”

“รวมทั้งการมีประกาศนียบัตรคุณภาพ เพื่อสร้างมืออาชีพ ประกันรายได้ มีสวัสดิภาพการทำงาน ทั้งสาขาช่าง และสาขาบริการสาธารณะ รวมถึงการนำเข้าผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ มาทำงานเป็นครู และดึงคนไทยในต่างประเทศ มาทำงานในอีอีซี”

อันเป็นทิศทางในการพัฒนาการแรงงาน เพื่อรองรับแผนการพัฒนาพื้นที่อีอีซี