เช็กสิทธิ-รายชื่อ ‘เลือกตั้ง อบจ.’ ไม่ไปใช้สิทธิแจ้งได้ที่ไหน เสียสิทธิอะไร ?

เตรียมพร้อมสำหรับอีเวนต์ใหญ่ เลือกตั้ง อบจ. พร้อมกันทั่วประเทศ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 ตรวจสอบสิทธิ เช็กรายชื่อในเขตเลือกตั้ง อบจ. หากไม่ไปเสียสิทธิอย่างไรบ้าง พร้อมแจ้งออนไลน์ได้ที่ไหน

ใกล้เข้ามาแล้ว สำหรับอีเวนต์ใหญ่อย่างการเลือกตั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือ อบจ. 76 จังหวัดทั่วประเทศในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 นี้ ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น.

องค์การบริหารส่วนจังหวัดประกอบไปด้วย 2 องค์กรหลัก ได้แก่ นายก อบจ. เป็นหัวหน้าฝ่ายบริหาร และสมาชิกสภา อบจ. (ส.อบจ.) ทำหน้าที่พิจารณาข้อบัญญัติต่าง ๆ ของ อบจ. และพิจารณาการจัดสรรงบประมาณในจังหวัด

พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 กำหนดให้ นายก อบจ.และ ส.อบจ. นั้นมาจากเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน โดยที่การเลือกนายก อบจ. จะใช้จังหวัดเป็นเขตเลือกตั้ง และ ส.อบจ. ใช้อำเภอเป็นเขตเลือกตั้ง แต่ละจังหวัดจะมี ส.อบจ. จำนวนเท่าใด ขึ้นอยู่กับจำนวนราษฎรในจังหวัดนั้น โดยนำมาถัวเฉลี่ยแล้วแบ่งเขตเลือกตั้งภายในอำเภอนั้น ๆ

โดยการเลือกตั้งในครั้งนี้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้รับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบไว้สำหรับเลือกนายก อบจ. และ ส.อบจ. ซึ่งมีเพียง 47 จังหวัดที่มีการเลือกตั้ง ส.อบจ. และนายก อบจ. และ 29 จังหวัดที่เหลือมีการเลือกตั้งเฉพาะสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด เนื่องด้วยเหตุนายก อบจ. ลาออกหรือพ้นจากตำแหน่งเพราะเหตุอื่น ๆ ก็จะได้รับบัตรเลือกตั้งหนึ่งใบสำหรับเลือก ส.อบจ.

และเนื่องจากเป็นการเลือกตั้งท้องถิ่น เฉพาะผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในพื้นที่เขตเลือกตั้งติดต่อกันมาไม่น้อยกว่า 1 ปี จึงจะมีสิทธิเลือกตั้ง ดังนั้นการเลือกตั้งในครั้งนี้จึงไม่มีการเลือกตั้งนอกเขต หรือการเลือกตั้งล่วงหน้า ซึ่งหมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องกลับบ้านเพื่อไปเลือกตั้ง อบจ.ในวันเสาร์ที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น.

ตรวจสอบสิทธิ-รายชื่อ ก่อนเลือกตั้ง อบจ.

ก่อนจะไปเลือกตั้ง อบจ. เราสามารถตรวจสอบสิทธิของตัวเองได้ จากคุณสมบัติดังนี้

• มีสัญชาติไทย
• อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีในวันเลือกตั้ง
• มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งติดต่อกันไม่น้อยกว่าหนึ่งปี

หมายเหตุ : กรณีที่ย้ายทะเบียนบ้านออกจากเขตเลือกตั้งหนึ่งไปยังอีกเขตเลือกตั้งหนึ่งภายในจังหวัดเดียวกัน ไม่ถึงหนึ่งปีนับถึงวันเลือกตั้ง จะมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนในเขตเลือกตั้งตามที่อยู่ในทะเบียนบ้านเดิม

เราสามารถตรวจสอบรายชื่อก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 25 วัน ที่ศาลากลางจังหวัด หรือที่ว่าการอำเภอ อบจ. ที่เลือกตั้งหรือบริเวณใกล้เคียง หรือสามารถตรวจสอบรายชื่อจากเอกสารที่แจ้งรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ส่งมายังเจ้าบ้านได้ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 15 วัน

หรือทางเว็บไซต์ ตรวจสอบผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นของกระทรวงมหาดไทยได้ที่ ตรวจสอบผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ที่นี่ ซึ่งหากไม่พบรายชื่อของตนอยู่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งให้ยื่นคำร้องต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นเพื่อขอเพิ่มชื่อก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10 วัน หรือภายใน 21 มกราคม 2568

ขั้นตอนการเลือกตั้ง อบจ.

การเลือกตั้ง อบจ. วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถไปใช้สิทธิได้ที่หน่วยเลือกตั้ง ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. โดยขั้นตอนในการออกเสียงลงคะแนน มีขั้นตอนดังนี้

1. ตรวจสอบรายชื่อและลำดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าหน่วยเลือกตั้ง

2. แสดงหลักฐานที่ทางราชการออกที่จะต้องมีรูปถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ให้เพื่อยืนยันตัวตน ต่อกรรมการการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งพร้อมลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือในบัญชีรายชื่อและต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง เช่น

• บัตรประจำตัวประชาชน (บัตรที่หมดอายุก็ใช้ได้)
• บัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่รัฐ
• ใบขับขี่
• หนังสือเดินทาง
• บัตรประชาชนอิเล็กทรอนิกส์ในแอปพลิเคชั่น ThaID

3. รับบัตรเลือกตั้ง โดยหลักแล้วการเลือก อบจ. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้รับบัตรเลือกตั้งสองใบ แบ่งเป็นบัตรเลือกตั้งนายก อบจ. หนึ่งใบ และบัตรเลือกตั้ง ส.อบจ. อีกหนึ่งใบ ยกเว้นจังหวัดที่เลือกตั้งนายก อบจ. ไปแล้วก่อนหน้าก็จะได้รับบัตรเลือกตั้งหนึ่งใบสำหรับเลือก ส.อบจ.

4. เข้าคูหาลงคะแนนทำเครื่องหมายกากบาท (X) ลงในช่องทำเครื่องหมาย

• บัตรเลือกตั้งนายก อบจ. เลือกผู้สมัครได้ หนึ่งคน
• บัตรเลือกตั้ง ส.อบจ. เลือกผู้สมัครได้ หนึ่งคน
• หากไม่ต้องการเลือกผู้สมัครผู้ใด สามารถทำเครื่องหมายกากบาทในช่อง ไม่เลือกผู้สมัครผู้ใด ก็ได้

ข้อห้าม : โดยทั่วไปแล้วคล้ายกับการเลือกตั้ง สส. คือ ห้ามทำเครื่องหมายใด ๆ ในบัตรเลือกตั้ง ห้ามถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนไปแล้ว

5. นำบัตรเลือกตั้งทั้งสองใบที่พับเรียบร้อยแล้วหย่อนลงในหีบบัตรเลือกตั้งด้วยตัวเอง

ไม่ไป-ไม่แจ้ง เสียสิทธิทางการเมือง

หากเราไม่ไปใช้สิทธิหรือแจ้งเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อบจ. จะถูกจำกัดสิทธิ ดังนี้

• สิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) หรือสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (สถ./ผถ.) หรือสมัครรับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภา (สว.)
• สมัครรับเลือกเป็นกำนันและผู้ใหญ่บ้าน
• สิทธิในการเข้าชื่อร้องขอให้ถอดถอนสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (สถ./ผถ.)
• สิทธิในการดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมือง และข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง
• สิทธิในการดำรงตำแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น, เลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น, ผู้ช่วยเลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น, ประธานที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น, ที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น หรือคณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น

การถูกจำกัดสิทธิ กำหนดเวลาครั้งละ 2 ปี นับตั้งแต่วันเลือกตั้ง

แจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งได้ที่ไหน ?

เนื่องจากเป็นการเลือกตั้งที่ไม่มีการเลือกตั้งล่วงหน้า ทำให้หลายคนจำเป็นต้องกลับไปยังภูมิลำเนาที่อาจใช้เวลานาน หรือหลากหลายเหตุผลที่ทำให้ไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อบจ. ได้ อาทิ

• มีกิจธุระจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล
• เจ็บป่วยและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• เป็นคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
• มีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กิโลเมตร
• ได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้ง
• มีเหตุสุดวิสัยหรือเหตุอื่นที่ กกต. กำหนด

วิธีแก้คือ ให้เราไปแจ้งเหตุที่ไม่อาจใช้สิทธิได้ต่อนายทะเบียนอำเภอ หรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน โดยจัดทำเป็นหนังสือซึ่งระบุข้อมูลส่วนตัว ได้แก่ เลขประจำตัวประชาชน และที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน ภายใน 7 วันก่อนเลือกตั้ง หรือภายใน 7 วัน หลังการเลือกตั้ง

ซึ่งสามารถแจ้งได้ด้วยตัวเอง หรือมอบหมายให้ผู้อื่นไปยื่นแทน หรือจัดส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน หรือช่องทางออนไลน์ แจ้งเหตุจำเป็นไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งที่นี่ หรือผ่านทางแอปพลิเคชัน Smart Vote