‘วันเข้าพรรษา’ ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญทางพระพุทธศาสนา ที่พระภิกษุจะเริ่มต้นการจำพรรษา ณ วัดใดวัดหนึ่งตลอดฤดูฝน และเป็นโอกาสที่พุทธศาสนิกชนจะหันกลับมาปฏิบัติธรรม รักษาศีล และละเว้นอบายมุข
บทความนี้ได้รวบรวม 10 เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับวันเข้าพรรษา ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน ดังนี้
1.ความหมายของ ‘เข้าพรรษา’
คำว่า ‘พรรษา’ มีรากศัพท์จากภาษาบาลีว่า ‘วัสสา’ แปลว่า ‘ฝน’ ดังนั้น ‘เข้าพรรษา’ จึงหมายถึงช่วงที่พระภิกษุจำพรรษา หรือ ‘พักฝน’ โดยจะอยู่ประจำวัดแห่งใดแห่งหนึ่งเป็นเวลา 3 เดือน ห้ามจาริกไปยังที่อื่น ยกเว้นมีเหตุจำเป็นตามพระวินัย
2.เหตุผลที่ต้องจำพรรษาในฤดูฝน
ในอดีตช่วงฤดูฝนเป็นฤดูทำนาของชาวบ้าน หากพระภิกษุเดินทางไปมาบ่อย อาจเหยียบต้นข้าวที่กำลังเจริญเติบโต หรือเหยียบสัตว์เล็กสัตว์น้อยจนตายโดยไม่ตั้งใจ อาจทำให้ชาวบ้านตำหนิติเตียนได้ พระพุทธเจ้าจึงทรงกำหนดให้ภิกษุอยู่ประจำวัดในช่วงนี้
3.วันเข้าพรรษาคือวันไหน ?
วันเข้าพรรษาจะตรงกับ แรม 1 ค่ำ เดือน 8 ของทุกปี ซึ่งก็คือวันถัดจาก ‘วันอาสาฬหบูชา’ หนึ่งวัน
4.กิจของสงฆ์ในช่วงพรรษา
ระหว่างเข้าพรรษา พระภิกษุจะเน้นการศึกษาและปฏิบัติธรรม เช่น เจริญวิปัสสนา เรียนพระไตรปิฎก และทำกิจวัตรประจำวันอย่างมีวินัย เพื่อฝึกจิตใจให้มั่นคงในธรรมะ
5.เครื่องใช้จำเป็นของพระสงฆ์
พระสงฆ์จะมีเครื่องอัฐบริขาร 8 อย่าง เช่น จีวร, สบง, สังฆาฏิ, บาตร, รัดประคด, เข็ม, มีดโกน และหม้อกรองน้ำ ซึ่งจำเป็นต่อการใช้ชีวิตอย่างสมถะในวัด
6.ผ้าอาบน้ำฝน-ของถวายยอดนิยมในช่วงพรรษา
‘ผ้าวัสสิกสาฎก’ หรือที่เรียกกันว่า ‘ผ้าอาบน้ำฝน’ คือผ้าชนิดหนึ่งที่พระใช้เปลี่ยนหลังการสรงน้ำในช่วงฤดูฝน ชาวบ้านมักถวายผ้าชนิดนี้ในช่วงเข้าพรรษาเพื่อให้พระใช้สอยระหว่างจำพรรษา
7.ประเพณีถวายเทียนพรรษา
ในอดีต วัดยังไม่มีไฟฟ้าใช้ การศึกษาพระธรรมจำเป็นต้องใช้แสงจากเทียน ชาวพุทธจึงมีประเพณีถวายเทียนให้วัด เพื่อใช้ในช่วงเข้าพรรษา ซึ่งกลายเป็นสัญลักษณ์ทางศาสนาที่นิยมกันมาจนถึงปัจจุบัน
8.งานแห่เทียนพรรษา-สีสันประจำฤดู
ประเพณีแห่เทียนพรรษานั้น ถือเป็นหนึ่งในงานบุญสำคัญระดับประเทศ โดยเฉพาะที่จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งมีขบวนเทียนแกะสลักอย่างวิจิตรตระการตา ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ
9.สิ่งที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ
ช่วงเข้าพรรษานี้ ชาวพุทธนิยมเข้าวัด ทำบุญ ตักบาตร ฟังธรรม รักษาศีล และละเว้นอบายมุข เพื่อเสริมสร้างพลังใจและความสงบภายใน นับเป็นโอกาสดีในการฝึกฝนตนเองให้ยึดมั่นในธรรม
10.วันงดดื่มสุราแห่งชาติ
เพื่อสนับสนุนการละเว้นอบายมุข รัฐบาลได้ประกาศให้วันเข้าพรรษาเป็น ‘วันงดดื่มสุราแห่งชาติ’ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 และมีข้อบังคับห้ามจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดในวันดังกล่าวทั่วประเทศ
ทั้งนี้ วันเข้าพรรษาไม่เพียงเป็นช่วงเวลาแห่งการจำพรรษาของพระสงฆ์เท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสให้ชาวพุทธหันกลับมาใส่ใจธรรมะ รักษาศีล และทำจิตใจให้สงบ เป็นจังหวะพักใจจากโลกวุ่นวาย เพื่อฟื้นฟูพลังภายในให้มั่นคงและเบิกบานอีกครั้ง