Ray Dalio ชี้ “ภาษีทรัมป์” แค่ยอดภูเขาน้ำแข็ง เตือนวิกฤตใหญ่กำลังมา หนี้สหรัฐเสี่ยง “หัวใจวายทางการเงิน” ภายใน 3 ปี
ในช่วงที่โลกกำลังจับตานโยบายภาษีของโดนัลด์ ทรัมป์ และการตอบโต้ทางการค้าของสหรัฐ ต่อคู่แข่งทั่วโลกอย่างตึงเครียด “เรย์ ดาลิโอ” (Ray Dalio) มหาเศรษฐีผู้ก่อตั้ง Bridgewater Associates ออกโรงเตือนว่า ปัญหาที่แท้จริงนั้นลึกซึ้งกว่าสงครามภาษีเสียอีก และสิ่งที่กำลังจะมาอาจรุนแรงกว่าที่หลายคนคาดไว้
ภาษีเป็นเพียง “ยอดภูเขาน้ำแข็ง”
ในโพสต์ยาวเมื่อเดือนเมษายน ดาลิโอระบุว่า มาตรการภาษีและการเจรจาทางการค้าเป็นเพียง “อาการภายนอก” ของความไม่สมดุลเชิงโครงสร้าง สิ่งที่ลึกกว่านั้นราวกับน้ำแข็งด้านใต้คือ “เรากำลังเห็นการล่มสลายแบบคลาสสิกทางระเบียบการเงิน การเมือง และภูมิรัฐศาสตร์ระดับโลก”
5 แรงกดดันใหญ่ที่เปลี่ยนโลก
ดาลิโอแจกแจง 5 ปัจจัยที่กำลังบีบให้ระบบโลกสั่นคลอน ได้แก่
- ระเบียบการเงินโลก (Monetary Order) : หนี้สาธารณะมหาศาล และความไม่สมดุลระหว่างประเทศลูกหนี้อย่างสหรัฐ กับประเทศเจ้าหนี้อย่างจีน กำลังบีบให้ระบบการเงินปัจจุบันต้องเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง
- ระเบียบการเมือง (Political Order) : ช่องว่างด้านรายได้ การศึกษา โอกาส และค่านิยม กำลังเปิดทางให้เกิดผู้นำอำนาจนิยม โดยเฉพาะเมื่อประชาชนหมดศรัทธาในระบบเดิม
- โครงสร้างอำนาจโลก (Global Power Structure) : โลกไม่ได้อยู่ภายใต้การนำเบ็ดเสร็จของสหรัฐอีกต่อไป แต่กลายเป็นเวทีแข่งขันที่ใครแข็งแกร่งย่อมกำหนดเกม
- ภัยธรรมชาติ (Acts of Nature) : โรคระบาด น้ำท่วม ภัยแล้ง และวิกฤตสิ่งแวดล้อม กำลังสร้างแรงกระแทกต่อเศรษฐกิจและสังคม
- เทคโนโลยี (Technology) : ความก้าวหน้าของ AI และเทคโนโลยีใหม่ไม่ได้แค่เปลี่ยนวิถีชีวิต แต่กำลังสั่นสะเทือนโครงสร้างแรงงาน เศรษฐกิจ และการเมือง
เตือน “หัวใจวายทางการเงิน” ภายใน 3 ปี
ในบทสัมภาษณ์กับ Financial Times เมื่อเดือนกันยายน ดาลิโอเตือนว่าสหรัฐ อาจเผชิญ “Debt-Induced Heart Attack” หรือภาวะหัวใจวายจากหนี้ ภายใน 3 ปี หากไม่สามารถควบคุมการขาดดุลได้จริงจัง เขาเปรียบหนี้สาธารณะเหมือนคราบไขมันที่ค่อย ๆ อุดตันระบบหมุนเวียนเลือด จนเสี่ยงทำให้ทั้งร่างกายล้มเหลว
ดาลิโอแนะนำให้สหรัฐลดขาดดุลลงเหลือราว 3% ของ GDP จากปัจจุบันที่รัฐบาลใช้จ่ายราว 7 ล้านล้านดอลลาร์ แต่มีรายได้เพียง 5 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นช่องว่างมหาศาลที่บีบให้ต้องก่อหนี้เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
สหรัฐกำลังถอยหลัง ?
นอกจากประเด็นเศรษฐกิจ ดาลิโอยังเตือนว่าสหรัฐกำลังเคลื่อนไปสู่แนวโน้มอำนาจนิยมแบบยุค 1930s โดยมีทั้งช่องว่างความมั่งคั่ง และช่องว่างค่านิยม ที่ผลักดันประชาชนให้ยอมรับผู้นำแบบ “Strongman” เพื่อเข้ามาควบคุมระบบ ตัวอย่างที่เขายกคือการที่รัฐบาลทรัมป์เข้าซื้อหุ้น 10% ของ Intel ซึ่งสะท้อนการแทรกแซงรัฐต่อภาคเอกชน
เขายังแสดงความกังวลต่อความเป็นอิสระของธนาคารกลาง (Fed) หากถูกกดดันให้ลดดอกเบี้ยเพื่อเอื้อการเมือง จะยิ่งทำลายความเชื่อมั่นในดอลลาร์ และทำให้การถือครองพันธบัตรสหรัฐไม่น่าดึงดูด
ทองคำและอสังหาฯ
แม้จะไม่ให้สูตรตายตัว แต่ดาลิโอเน้น 2 กลยุทธ์ป้องกันความเสี่ยงคือ
- กระจายความเสี่ยง (Diversification) : อย่าวางไข่ไว้ในตะกร้าใบเดียว
- ทองคำ (Gold) : ในการให้สัมภาษณ์กับ CNBC เขาย้ำว่า “ผู้คนส่วนใหญ่ไม่ได้ถือทองคำเพียงพอ เวลาวิกฤตมาถึง ทองคำคือเครื่องมือกระจายความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ” โดยราคาทองคำพุ่งขึ้นกว่า 35% ในรอบปี สะท้อนความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย
นอกจากนี้ เขายังชี้ว่าอสังหาริมทรัพย์เป็นอีกหนึ่งสินทรัพย์ที่ตอบโจทย์ในภาวะเงินเฟ้อ ทั้งจากการปรับมูลค่าตามต้นทุน และการสร้างรายได้ประจำจากค่าเช่า โดยแพลตฟอร์มใหม่ ๆ เช่น Arrived, Homeshares และ FNRP ทำให้นักลงทุนทั่วไปเข้าถึงการลงทุนได้ง่ายขึ้น