ถอดรหัส NET ZERO บ้านปู เน็กซ์-คิวทีซี-ทีบีเคเค-ฟอร์จูน พาร์ท

เวทีเสวนา “ถอดรหัส Net Zero: ความท้าทายและโอกาสในการลดก๊าซเรือนกระจก มุ่งสู่ Net Zero Organization” รวมพลังผู้นำจาก บ้านปู เน็กซ์-คิวทีซี-ทีบีเคเค-ฟอร์จูน พาร์ท แชร์กลยุทธ์และบทเรียนการขับเคลื่อนองค์กรสู่ความยั่งยืนและเป้าหมาย Net Zero

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. และเครือข่ายคาร์บอนนิวทรัลประเทศไทย หรือ TCNN ร่วมกันจัดงาน “TGO Forum & TCNN Conference 2025: ขับเคลื่อน Net Zero ไทย ด้วยพลังองค์กรผู้นำ” เพื่อเป็นเวทีเชื่อมโยงมิติเชิงนโยบาย การปฏิบัติ และนวัตกรรมสำหรับการเปลี่ยนผ่านด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ภายในงานได้จัดเวทีเสวนา “ถอดรหัส Net Zero: ความท้าทายและโอกาสในการลดก๊าซเรือนกระจก มุ่งสู่ Net Zero Organization” โดยมีผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย เอนกพงศ์ อภิธรรมบัณฑิต ผู้เชี่ยวชาญด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ บริษัท ฟอร์จูน พาร์ท อินดัสตรี้ จำกัด (มหาชน), สุรีพร มิตรธรรมณะ รองกรรมการผู้จัดการสายงานพัฒนาความยั่งยืนองค์กรและบริหาร บริษัท คิวทีซี เอนเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน)

วรดา ชำนาญพืช กรรมการผู้จัดการ บริษัท ทีบีเคเค (ประเทศไทย) จำกัด และสมิทธิพร เศรษฐปราโมทย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด โดยมี ศิรัฐยา อิศรภักดี เป็นผู้ดำเนินรายการ

บ้านปู เน็กซ์ เดินหน้าสู่ Net Zero 2040

สมิทธิพร เศรษฐปราโมทย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด บอกเล่าว่า บ้านปูเดินหน้ามากว่า 10 ปี ในการปรับตัวเป็นบริษัทที่สะอาดขึ้น หลังจากได้ยินจากบางธนาคารว่าธุรกิจที่มาจากถ่านหินอาจกู้เงินไม่ได้ จึงเริ่มขยับมาสู่ธุรกิจแก๊ส CCUS ที่สหรัฐ และตั้งบริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัดขึ้น ลงทุนโซลาร์ฟาร์มและแบตเตอรี่เมื่อ 3 ปีก่อน 

ซึ่งบ้านปู เน็กซ์ ประกาศเป้าหมาย Net Zero 2040 และในส่วนของบ้านปู ได้ประกาศไว้ที่ปี 2050 

บริษัทได้มุ่งเน้น 2 เรื่องหลัก คือ การเก็บข้อมูล 3 Scope โดยทำงานกับบริษัทต่างชาติใช้ AI เก็บข้อมูล-ทำงาน Scope 3 และคาร์บอนเครดิต เพื่อทำนายราคาคาร์บอนเครดิตที่ต้องซื้อในราคาที่เหมาะสม ซึ่งพบว่ามีปัญหาการโกงและราคามีความผันผวนเพราะมาตรฐานยังไม่ชัดเจน ส่วน CCUS ไม่ได้ใช้ Offset แต่นำไปขาย

สมิทธิพรมองว่า Net Zero เกี่ยวข้องกับหลายเรื่องในองค์กร เช่น การเงินที่มีการลงทุนผ่านมาตรการ ESG ทำให้ผู้ที่จะมาถือหุ้นน้อยลง รวมถึงสถาบันการเงินที่บางแห่งไม่สามารถปล่อยกู้ให้ได้ และยังเกี่ยวข้องกับการเปิดตลาด เช่น ญี่ปุ่น ยุโรป หากไม่มีการประกาศหรือไม่ได้วัด ก็จะขายไม่ได้

เขาเน้นเรื่องความสำคัญของผู้นำว่า หากผู้นำสนับสนุนก็สามารถดำเนินการได้ หากมองภาพใหญ่ เทรนด์ที่ทุกคนต้องยอมรับว่ามาแรงที่สุดคือ AI หรือดาต้าเซ็นเตอร์ที่มีการกินไฟมหาศาล บ้านปูเองมีการทำงานที่สหรัฐฯ เห็นได้ชัดว่ามีการสร้างโรงงานดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มขึ้น ในส่วนของเอเซียนเองก็เช่นกัน สิ่งที่ตามมาคือค่าไฟฟ้าจะสูงขึ้น 

คิวทีซี เน้นสร้างความร่วมมือภายในองค์กร

สุรีพร มิตรธรรมณะ รองกรรมการผู้จัดการสายงานพัฒนาความยั่งยืนองค์กรและบริหาร บริษัท คิวทีซี เอนเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การเดินสู่ Net Zero ไม่ใช่เส้นทางที่ปูด้วยกลีบกุหลาบ 

เธอมองว่าเป็นความท้าทาย 2 ประเด็น เริ่มด้วยไมนด์เซ็ตของคนในองค์กรเกี่ยวกับ GHG และสภาพภูมิอากาศ ซึ่งต้องทำให้คนในองค์กรอินให้ได้เพื่อให้เกิดความร่วมมือ ปัจจุบันสามารถกำหนด KPI ในระดับบุคคลได้แล้ว ต่อมาคือไมนด์เซ็ตของผู้บริหารที่ไม่ Buy-in ที่มักถูกตัดงบเพราะไม่ก่อให้เกิดรายได้

ความท้าทายอีกประเด็นคือความท้าทายปัจจุบัน เพราะการเติบโตทางธุรกิจสวนทางกับความยั่งยืน ปีนี้ได้งบเพิ่มในการติดตั้งโซลาร์และแบตเตอรี่เก็บกักพลังงาน รถส่วนใหญ่ถึงเปลี่ยนเป็นรถ EV ภายในปี 2569 และมีงบสำหรับการทำ Offset ด้วย ซึ่งจะ Offset ในปี 2567 Scope 1-2 ให้เป็นศูนย์

“ถ้าเบอร์หนึ่งขององค์กรเล่นด้วย คุณจะประสบความสำเร็จ”

โดยได้ยกตัวอย่างเป้าหมาย Net Zero ที่ประชาคมโลกให้ความสำคัญ เป็นโอกาสทางธุรกิจ “หม้อแปลงซุปเปอร์โลว์ลอส” สามารถลดการปล่อย GHG ได้ 40% เทียบเท่า 10.4 ตันต่อปี

สุรีพรแนะว่า ทุกกิจกรรมที่ทำมีการใช้ไฟฟ้า ซึ่งมาจากไฟฟ้าแรงสูง หม้อแปลงใช้ไฟฟ้าแรงสูงเพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงาน หากมีการเปลี่ยนการใช้หม้อแปลง ประเทศจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร

ต้องให้ความรู้ความเข้าใจและการตระหนักรู้คนในองค์กรให้เข้าใจเรื่องก๊าซเรือนกระจกและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศว่าแต่ละคนมีบทบาทอย่างไรที่จะช่วยลดก๊าซเรือนกระจกในองค์กร บริษัทได้กำหนดเป็นตัวชี้วัดและมีการประเมินผลปลายปีด้วย

ทีบีเคเค ใช้เครือข่ายขับเคลื่อน Net Zero

วรดา ชำนาญพืช กรรมการผู้จัดการ บริษัท ทีบีเคเค (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า ในช่วงแรกเน้นทำให้ใช้เงินให้น้อยที่สุดโดยใช้เครือข่าย ซึ่งบริษัทไม่ได้ลงทุนเรื่องโซลาร์เลย และจะผลิตเฟส 2 ในปีหน้า โดยเก็บค่าเช่าหลังคากับพาร์ทเนอร์ ลดค่าใช้จ่ายลง 15%

เธอได้กล่าวถึงผู้นำด้วยว่า บริษัทเปลี่ยนผู้บริหารทุก 3 ปีตามสไตล์ญี่ปุ่น แต่องค์กรมีความเข้มแข็งในการทำเรื่อง Improvement (ไคเซน) โดยใช้ ROI เพื่อแสดงผลว่าสามารถทำได้จริง และใช้เหตุผลในเรื่องของแบรนด์ เพราะแบรนด์อื่นๆ ได้มีการประกาศเรื่องความยั่งยืนชัดเจน สามารถนำมาตอบผู้บริหารว่าทำแล้วได้อะไรบ้าง

“Net Zero ไม่ได้เปลี่ยนแค่คนในคนหนึ่ง แต่เปลี่ยนกระบวนการทั้งองค์กร”

ด้านความท้าทาย วรดามองเป็นเรื่อง Margin OEM ที่ไม่เยอะ นอกจากลดค่าใช้จ่ายแล้วยังมีเรื่องคุณภาพของผลิตภัณฑ์และการเพิ่ม Productivity ซึ่งเมื่อได้มาทำเรื่องคาร์บอน ได้เปลี่ยนกระบวนการหลอมได้โดยสิ้นเชิง คือไม่จำเป็นต้อง Warm เตาด้วยอุณหภูมิเดิมก็ได้ และนำการใช้ Dry Ice เข้ามา ลดเวลาและลดต้นทุนได้

“การประกาศนโยบายเรื่องความยั่งยืนหรือแชร์ Pathway เป็นข้อมูลที่ลูกค้าต้องการ และเขาจะอยากเลือกเรา ทำให้องค์กรมีการตื่นตัวเพราะเป็นโอกาสในการปรับปรุงข้างในและสร้างโอกาสใหม่ๆ”

ท้ายนี้ วรดาแนะว่าอะไรที่เริ่มก่อนมีโอกาสมากกว่า อยากให้หาแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ให้ได้ เพราะจะสามารถทำให้ธุรกิจเดินต่อไปได้ มองว่าหากเป็นภาคสมัครใจไม่มีทางเจ็บตัว โอกาสที่รอดและเจริญมีมากกว่า

และองค์กรยังสามารถดึงดูดคนรุ่นใหม่ได้เพราะคนรุ่นใหม่มีความใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อม และเขาเป็นกำลังสำคัญเพราะเขาจะคิดมากกว่าแค่องค์กรและจะสร้างประโยชน์ให้กับองค์กรได้

ฟอร์จูน พาร์ท เน้นเศรษฐกิจหมุนเวียน

เอนกพงศ์ อภิธรรมบัณฑิต ผู้เชี่ยวชาญด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ บริษัท ฟอร์จูน พาร์ท อินดัสตรี้ จำกัด (มหาชน) เผยว่า บริษัทมุ่งชดเชยการปล่อย GHG ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งได้เริ่มมาตั้งแต่ปี 2556 และมุ่งสู่ Net Zero โดย 1 ปีที่ผ่านมาได้เน้นย้ำเรื่องวัสดุรีไซเคิลที่ใช้แทนพลาสติก

ความท้าทายหลักของการทำคือกฎเกณฑ์ต่างๆ ทำให้อุตสาหกรรมเริ่มเปลี่ยนไป สนใจเรื่องการปล่อย GHG มากขึ้น ทางคู่ค้ามี Requirement ว่าอยากจะได้ผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ และได้สำรวจตัวเองว่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กรทำอะไรไปแล้วบ้าง ต่อมาคือมีมาตรการเปลี่ยนเครื่องจักรใหม่ทดแทนเทคโนโลยีเดิม ลด Waste ทั้งหมด และการรีไซเคิล Virgin Plastic

ที่ผ่านมามีการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยหมุนเวียนพลาสติกและลดของเสียอย่างต่อเนื่อง ภายในองค์กรเองก็ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับพลาสติกเพื่อให้ไปสู่เป้า Net Zero ให้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของสิ่งแวดล้อม แต่เป็นเรื่องขององค์กร

เอนกพงศ์ กล่าวต่อว่าโอกาสมาจากการเปลี่ยนผ่าน องค์กรได้มีการใช้นวัตกรรมเพื่อ Improve และลดการปล่อย GHG สู่โลว์คาร์บอน และลด Waste ซึ่งได้ดำเนินการมาพอสมควร

อีกเรื่องหนึ่งคือเศรษฐกิจหมุนเวียนที่มีการติดตามผล และวิเคราะห์ ผนวกกับคาร์บอนที่เป็นเรื่องของทุกคน มีการผลักดันเหมือนการเผยแพร่ศาสนาให้ทุกคนเข้าใจภายในองค์กรด้วย โดยคาดหวังว่าจะเติบโตในระดับโลกต่อไป

นอกเหนือจากเรื่องผู้นำที่มีความสำคัญ เรื่องมาตรฐานก็สำคัญ หากมีการตระหนักรู้เรื่อง Net Zero ก็จะสามารถจัดสรรและพัฒนาทางความยั่งยืนเพื่อขับเคลื่อน Net Zero ได้ 

“จำเป็นต้องคุยกับผู้นำให้เข้าใจว่าบางสิ่งบางอย่างไม่จำเป็นต้องเป็นภาครัฐ แต่ทุกสิ่งจำเป็นต้องมีปัจจัยภายนอกทำให้เราต้องทำ​​​​​​​​​​​​​​​​“