อบก. ชง Premium T-VER ปั้นไทยฮับคาร์บอนอาเซียน

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) เปิดผลสำรวจตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจประเทศไทย ปี’69 พบสัญญาณเปลี่ยนผ่านที่ผู้ซื้อให้น้ำหนักกับคุณภาพมากกว่าราคา-ปริมาณ ชู Premium T-VER ปูทางสู่ศูนย์กลางตลาดคาร์บอนอาเซียน

ณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการ อบก. เปิดเผยว่า ตลาดคาร์บอนไทยกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ ผู้ซื้อไม่ได้มองเพียงราคาหรือปริมาณคาร์บอนเครดิตอีกต่อไป แต่กำลังให้ความสำคัญกับคุณภาพความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของเครดิต ซึ่งสอดคล้องกับทิศทางของตลาดคาร์บอนโลกที่ให้ความสำคัญกับ High-Integrity Carbon Credits

Premium T-VER จึงไม่ใช่เพียงการยกระดับมาตรฐานของประเทศไทย แต่เป็นการเตรียมความพร้อม ให้ตลาดคาร์บอนไทยสามารถเชื่อมโยงกับตลาดสากล และผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางตลาดคาร์บอนของอาเซียน

ภาคธุรกิจไทยมอง Climate Change เป็นโอกาสมากกว่าความเสี่ยง พบว่า 77% ของภาคธุรกิจไทยมองการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นโอกาสทางธุรกิจ ขณะที่ 69% กังวลต่อความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่าน (Transition Risk) และ 59% กังวลต่อความเสี่ยงทางกายภาพ (Physical Risk)

องค์กรส่วนใหญ่จึงให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากต้นทาง เช่น การลงทุนในพลังงานหมุนเวียน และการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน โดยมองว่าคาร์บอนเครดิตเป็นเพียงเครื่องมือเสริม สอดคล้องกับหลักการสากล ที่ให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยภายในองค์กรก่อนการชดเชย

ตลาดยังอยู่ในช่วงเติบโต ปัจจุบันหลายองค์กรได้เริ่มดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศแล้ว โดย 56% ประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 51% มีแผนลดการปล่อย และ 38% ตั้งเป้าสู่ Carbon Neutrality หรือ Net Zero อย่างไรก็ตาม ตลาดคาร์บอนของไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น โดยมีผู้เล่นในตลาดเพียง 18% ขณะที่ 79% อยู่ระหว่างศึกษา หรือเตรียมเข้าสู่ตลาด สะท้อนศักยภาพการเติบโตในระยะต่อไป

ผู้ซื้อเปลี่ยนจากราคาเป็นคุณภาพ โดยผู้ซื้อคาร์บอนเครดิตเริ่มเปลี่ยนพฤติกรรมจากการพิจารณาเพียงราคา และปริมาณไปสู่การให้ความสำคัญกับคุณภาพของคาร์บอนเครดิต มีปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ความเป็นส่วนเพิ่ม (Additionality) ความเข้มงวดของระบบ MRV และความถาวร ของการกักเก็บคาร์บอน (Permanence) ขณะที่โครงการที่ได้รับความสนใจสูงสุด ได้แก่ โครงการป่าไม้และเกษตรกรรม (33%) และพลังงานหมุนเวียน (24%)

อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจยังสะท้อนความท้าทายสำคัญของตลาดไทย คือ ช่องว่างด้านราคาระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย โดยผู้ขายส่วนใหญ่ต้องการราคา 50-200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า  ขณะที่ผู้ซื้อกว่าหนึ่งในสาม ต้องการราคาต่ำกว่า 50 บาท ส่งผลให้อัตราการจับคู่ซื้อขายยังอยู่ในระดับต่ำ

Premium T-VER ยกระดับมาตรฐาน รองรับความต้องการเครดิตคุณภาพสูง พบว่า ผู้พัฒนาโครงการยังคงใช้ Standard T-VER เป็นหลัก แต่เริ่มยกระดับสู่ Premium T-VER มากขึ้น โดยเฉพาะผู้เล่นรายใหม่ที่ต้องการพัฒนาโครงการให้สอดคล้องกับแนวโน้มตลาดโลก ซึ่งสะท้อนว่า High-Integrity Carbon Credits กำลังกลายเป็นทิศทางใหม่ของตลาดคาร์บอนไทย

ไทยมีศักยภาพในการเชื่อมโยงสู่ตลาดสากลจากความพร้อมด้านมาตรฐาน Premium T-VER และระบบ MRV โดย 45% ของผู้ตอบแบบสำรวจเชื่อมั่นว่าไทยสามารถเชื่อมโยงกับตลาดต่างประเทศ และ 43% เห็นว่าไทยมีศักยภาพก้าวสู่ศูนย์กลางตลาดคาร์บอนของภูมิภาค

ตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจของไทยกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ จากตลาดที่ขับเคลื่อนด้วยปริมาณไปสู่ตลาดที่ขับเคลื่อนด้วยคุณภาพ หากประเทศไทยสามารถยกระดับมาตรฐาน พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเชื่อมโยงตลาดกับต่างประเทศได้สำเร็จ จะเป็นก้าวสำคัญในการผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางตลาดคาร์บอนของอาเซียน (ASEAN Carbon Market Hub) พร้อมสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน