คืนนี้ (19 ธันวาคม 2563) จะเป็นคืนสุดท้ายก่อนถึงวันเลือกตั้งนายกและสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ทั่วประเทศยกเว้นกรุงเทพมหานคร มีเสียงลือเสียงเล่าอ้างว่า หลายจังหวัดรอบกรุงเทพฯ เช่น นนทบุรี ระดมหัวคะแนนต่อสายถึง “เจ้าบ้าน” เพื่อเช็ก “ลูกบ้าน” เพื่อมาลงคะแนนให้ในวันพรุ่งนี้ สนนราคาที่ “หัวละ 500” ถึง “หัวละ 1,000”
สอดรับกับ “พ.ต.อ.จรุงวิทย์ ภุมมา” กล่าวว่า ในการเลือกตั้งครั้งนี้กฎหมายกำหนดให้มีสินบนรางวัลให้กับผู้ที่นำพยานหลักฐานมายื่นให้ กกต. หากสามารถเก็บหลักฐานได้ การถ่ายคลิปวิดีโอ หรือถ่ายภาพผู้ที่มาแจกเงินซื้อเสียง หรือทำทุจริตเกี่ยวกับการเลือกตั้ง เช่น มีการแจกเงิน 500 บาท หรือ 1,000 บาท
ศาสตราจารย์นรนิติ เศรษฐบุตร และ รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต อธิบายของคำว่าคำว่า “คืนหมาหอน” และที่มา-ที่ไป ดังนี้
คืนหมาหอน คือ คืนสุดท้ายก่อนวันเลือกตั้ง มีความสำคัญในแง่ที่ว่ามีการทุจริตการเลือกตั้งสูงมากในคืนนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การตระเวนตามบ้านทุกหลังคาเรือนเพื่อซื้อเสียงครั้งสุดท้ายเป็นการจ่ายเงินรอบสุดท้าย ซึ่งหวังผลได้มาก เพราะหากประเมินแล้วคะแนนยังไม่ถึงเป้าหมายที่วางไว้ ก็จะรีบซื้อเสียงเพื่อให้ได้ตามเป้าหมาย
หรือที่ซื้อเสียงไปก่อนหน้านี้ อาจถูกผู้สมัครรายอื่น “เกทับ” ด้วยการซื้อเสียงด้วยจำนวนเงินมากกว่า ก็สามารถแจกเงินเพิ่มได้ เป็นโอกาสสุดท้ายที่สามารถพลิกสถานการณ์ อาจกล่าวได้ว่า เป็นการวัดดวงหรือทิ้งทวนครั้งสุดท้าย
นอกจากนี้ การแจกเงินซื้อเสียงที่จะมีอิทธิพลต่อผู้ที่ไปลงคะแนนนั้น อาจต้องเป็นการซื้อเสียงครั้งสุดท้ายที่ใกล้กับวันเลือกตั้งมากที่สุด เพราะง่ายต่อการจดจำ เนื่องจากการปฏิบัติการดังกล่าว กระทำในเวลากลางคืน ในลักษณะหลบซ่อนและมีพิรุธ หมาเฝ้าบ้านก็เลยหอน จึงเรียกคืนดังกล่าวว่า “คืนหมาหอน”