กรมทรัพย์สินทางปัญญา แจงแนวทางคุ้มครอง วิดีโอในยูทูป ‘ฮลุน โซโล่’
กรมทรัพย์สินทางปัญญา แจงแนวทางคุ้มครองคลิปวิดีโอในยูทูปของ ฮลุน โซโล่ หลังจากเสียชีวิต มีข้อแนะนำให้ “ผู้รับพินัยกรรม” หรือ “ทายาทโดยธรรม” รวบรวมเอกสาร และยื่นคำขอเป็นผู้จัดการมรดกต่อศาล
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยถึงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา กรณี ฮลุน โซโล่ เสียชีวิตว่า คลิปวิดิโอในยูทูปถือเป็นงานลิขสิทธิ์ที่ประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ
เช่น ภาพสถานที่ท่องเที่ยว การคัดเลือกและร้อยเรียงฟุตเทจ การควบคุมจังหวะและการใส่เสียงดนตรีประกอบ เสียงเอฟเฟต์ ข้อความบรรยาย เป็นต้น ซึ่งบันทึกลงในหน่วยความจำหรืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลและสามารถนำมาเล่นซ้ำได้อีก จึงเป็น “งานโสตทัศนวัสดุ” ตามบทนิยามในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537
ฮลุน โซโล่ เป็นผู้สร้างสรรค์งานดังกล่าว และเป็นผู้มีลิขสิทธิ์ในผลงานทันทีที่ได้สร้างสรรค์ขึ้น รวมทั้งมีสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน หรืออนุญาตให้ใช้สิทธิดังกล่าว หรือดำเนินคดีเมื่อมีการละเมิดลิขสิทธิ์ได้ภายในระยะเวลาคุ้มครองตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ฯ
ทั้งนี้ งานโสตทัศนวัสดุมีอายุการคุ้มครอง 50 ปีนับแต่ได้สร้างสรรค์ขึ้น หรือหากมีการโฆษณา (เผยแพร่ต่อสาธารณชน) ตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ในระหว่างนั้น ให้มีอายุ 50 ปีนับแต่ได้มีการโฆษณาเป็นครั้งแรก
อย่างไรก็ตาม ฮลุน โซโล่ อัปโหลดคลิปแต่ละคลิปลงบนยูทูปเมื่อใดก็ตาม ถือเป็น “การโฆษณาครั้งแรก” ลิขสิทธิ์ในคลิปดังกล่าวจะได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปีนับแต่วันที่เผยแพร่บนยูทูป
ส่วนการตกทอดทางมรดกของงานลิขสิทธิ์ของฮลุน โซโล่ นั้นลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินที่สามารถจำหน่ายจ่ายโอน หรือตกทอดเป็นมรดกเหมือนทรัพย์สินชนิดอื่นๆ เช่น บ้าน รถ เงินฝากในธนาคาร ที่ดิน เป็นต้น ในกรณีที่เจ้าของลิขสิทธิ์ถึงแก่ความตาย ถ้ามีพินัยกรรม สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของ “ผู้รับพินัยกรรม” ตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรม
แต่ในกรณีที่ไม่มีพินัยกรรม สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของ “ทายาทโดยธรรม” ตามลำดับของสิทธิที่จะได้รับมรดกตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เริ่มตั้งแต่ บุตร บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา ทั้งนี้ คู่สมรสเป็นทายาทโดยธรรมและมีสิทธิรับมรดกด้วย
อย่างไรก็ตาม กรมฯ มีข้อแนะนำให้ “ผู้รับพินัยกรรม” หรือ “ทายาทโดยธรรม” รวบรวมเอกสารเกี่ยวกับผู้เสียชีวิต และยื่นคำขอเป็นผู้จัดการมรดกต่อศาล เพื่อให้มีอำนาจจัดการทรัพย์สินต่างๆ รวมถึงลิขสิทธิ์ในงานโสตทัศนวัสดุ และนำคำสั่งศาลที่แต่งตั้งผู้จัดการมรดกไปดำเนินการจัดการบัญชีผู้ใช้งานบนยูทูปและรายได้ที่เกิดขึ้นบนช่องยูทูป เพื่อเข้ามาดำเนินการเป็นผู้ดูแลช่อง และจัดสรรรายได้ต่อไป