ค้าปลีกหนุนเพิ่มภาษีนำเข้า 30% ช่วยอุ้ม SMEs สู้สินค้าออนไลน์จีน

สมาคมค้าปลีกสนับสนุนรัฐปลดล็อกอัตราภาษีศุลกากรขาเข้าสูงสุด 30% คาดใช้ 1 ม.ค. 2570 ล็อกเป้าสินค้าข้ามแดนผ่านอีคอมเมิร์ซ โดยเฉพาะสินค้านำเข้าจากจีนราคาถูกที่นำเข้าสูงถึง 3.75 หมื่นล้านบาท พร้อมจี้รัฐอุดช่องโหว่ตรวจสอบเข้มภาษี เผยก่อนหน้านี้ผู้ประกอบการไทยล้มหายตายจากจำนวนมาก ด้านผลวิจัยชี้ สินค้าไม่ได้แพงขึ้นทุกกลุ่ม เพราะบางส่วนเสียภาษี30% อยู่แล้ว และ SMEs ไทยอาจไม่ได้ประโยชน์ทั้งหมด

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ตามที่ ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรสินค้านำเข้าผ่าน 3 ช่องทาง ได้แก่ ช่องทางเร่งด่วน เขตปลอดอากรกิจการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (eWTP) และไปรษณีย์ระหว่างประเทศ ผ่าน e-Commerce ตามอัตราพิกัดศุลกากร สูงสุดไม่เกิน 30% เพื่อสร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม หนุนผู้ประกอบการไทยโดยเฉพาะ SMEs และยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภค

โดยจะมีผลบังคับใช้ 15 วัน หลังจากประกาศในราชกิจจานุเบกษา สอดคล้องกับการประชุมกับภาคเอกชนเรื่อง Reinvent Thailand ในส่วนการค้าส่งและค้าปลีก เพื่อต้องการสร้างความเป็นธรรมให้ผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SMEs แข่งขันได้ ซึ่งการใช้อัตราภาษีนี้ไม่ใช่การ “ขึ้นอัตราอากร” แต่เป็นการยกเลิกการลดอัตราให้เป็นการทั่วไป

คาดการณ์ว่าประกาศใช้อย่างเป็นทางการวันที่ 1 ม.ค. 2570 สอดคล้องกับมาตรการที่ได้ดำเนินการไปแล้วคือการเก็บภาษีจากสินค้าขาเข้า มูลค่าตั้งแต่บาทแรก เมื่อ 1 ม.ค. 69 ที่ผ่านมา

สมาคมค้าปลีกหนุนเก็บภาษี

นายสมชาย พรรัตนเจริญ ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สมาคมค้าส่ง-ปลีกไทย เปิดเผยกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า มาตรการเก็บภาษีสินค้านำเข้าที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ในอัตรา 30% ถือเป็นแนวทางที่ดี และเป็นสิ่งที่รัฐบาลควรดำเนินการมานานแล้ว เนื่องจากที่ผ่านมาไทยเปิดรับสินค้าจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขัน โดยขาดมาตรการปกป้องผู้ประกอบการภายในประเทศอย่างเพียงพอ 

ปัญหาสำคัญคือการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมระหว่างสินค้านำเข้าราคาถูกกับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) รวมถึงร้านค้าดั้งเดิมที่ต้องแบกรับต้นทุนค่าเช่าพื้นที่และค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจที่ปรับตัวสูงขึ้น ทำให้ไม่สามารถแข่งขันด้านราคากับสินค้านำเข้าได้

ผู้ค้าไทยเลิกกิจการจำนวนมาก

“มาตรการเก็บภาษี 30% เป็นสิ่งที่ดี และควรทำมาตั้งนานแล้ว เพราะการแข่งขันที่ผ่านมาไม่เป็นธรรม ผู้ประกอบการไทยต้องแบกรับต้นทุนสูง ขณะที่สินค้านำเข้าราคาถูกเข้ามาแข่งขันได้ง่าย”

อย่างไรก็ตามแม้มาตรการดังกล่าวจะเพิ่มต้นทุนสินค้านำเข้า และสร้างโอกาสให้ผู้บริโภคหันกลับมาซื้อสินค้าในประเทศมากขึ้น แต่ยังไม่เพียงพอที่จะฟื้นฟูผู้ประกอบการไทย เนื่องจากผู้บริโภคส่วนหนึ่งคุ้นเคยกับสินค้าราคาถูก ขณะที่ระบบการนำเข้าสินค้าผ่านแพลตฟอร์มมีความคล่องตัวมากแล้ว

ที่สำคัญผู้ประกอบการและโรงงานไทยบางส่วนได้รับผลกระทบจนต้องลดขนาดธุรกิจหรือเลิกกิจการ ทำให้แม้สินค้านำเข้าจะมีราคาสูงขึ้น แต่สินค้าไทยบางประเภทก็อาจไม่สามารถกลับมาทำตลาดทดแทนได้ทันที

แพลตฟอร์มดูดกำลังซื้อค้าปลีก

นายสมชายกล่าวอีกว่า สถานการณ์ค้าปลีกในประเทศขณะนี้ค่อนข้างเงียบเหงา โดยเฉพาะเมื่อแรงกระตุ้นการใช้จ่ายจากโครงการภาครัฐสิ้นสุดลง ขณะที่แพลตฟอร์มออนไลน์จัดโปรโมชั่นลดราคาสินค้าในช่วงแคมเปญต่าง ๆ เช่น 10.10 และ 11.11 ส่งผลให้กำลังซื้อบางส่วนไหลไปยังช่องทางออนไลน์ ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะร้านโชห่วย แต่ยังรวมถึงร้านจำหน่ายสินค้าเคหภัณฑ์และอุปกรณ์ภายในบ้าน เช่น ก๊อกน้ำ สายไฟ และปลั๊กไฟ ซึ่งเป็นร้านค้าขนาดเล็กตามชุมชน โดยผู้ประกอบการกลุ่มนี้บางส่วนปิดกิจการไปก่อนร้านโชห่วยด้วยซ้ำ

ส่วนผู้ประกอบการค้าปลีกรายเล็กที่ยังดำเนินกิจการอยู่ ส่วนใหญ่ต้องประคองธุรกิจให้มีรายได้เพียงพอต่อการดำรงชีพ มากกว่าขยายกิจการหรือลงทุนเพิ่มเติมได้ ขณะเดียวกันสินค้านำเข้าจากจีนเข้ามาแข่งขันในหลายกลุ่ม โดยเฉพาะกระดาษชำระและขนมขบเคี้ยว ส่งผลให้ผู้ผลิตไทยบางรายสูญเสียยอดขายและส่วนแบ่งตลาด จนต้องชะลอการลงทุนและใช้กำลังการผลิตเท่าที่มีอยู่

จี้รัฐอุดช่องโหว่นำเข้า-ทบทวน BOI

นายสมชายกล่าวต่อว่า นอกจากการเก็บภาษี 30% แล้ว รัฐบาลควรเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบสินค้านำเข้า ทั้งคุณภาพสินค้าและปัญหาสินค้าไม่ตรงปก รวมถึงตรวจสอบการสำแดงมูลค่าสินค้าเพื่อเสียภาษี เนื่องจากมีข้อกังวลเกี่ยวกับการแจ้งมูลค่านำเข้าต่ำกว่าความเป็นจริง

นอกจากนี้ควรทบทวนแนวทางส่งเสริมการลงทุนของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) โดยเฉพาะสิทธิประโยชน์ที่ให้แก่ผู้ลงทุนรายใหม่ ขณะที่ผู้ประกอบการไทยดั้งเดิมซึ่งมีต้นทุนสูงและขาดความสามารถในการแข่งขันกลับไม่ได้รับการส่งเสริมอย่างเพียงพอ

การสนับสนุนให้ผู้บริโภคซื้อสินค้าในประเทศไม่ได้มีผลเฉพาะยอดขายของร้านค้า แต่ยังเกี่ยวข้องกับการรักษาอาชีพ การจ้างงาน และการหมุนเวียนรายได้ในชุมชน ซึ่งควรเป็นเป้าหมายสำคัญของนโยบายเศรษฐกิจ พร้อมเสนอให้รัฐบาลให้ความสำคัญกับการสร้างงานและพัฒนาผู้ประกอบการในประเทศในระยะยาว มากกว่าพึ่งพามาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายระยะสั้นเพียงอย่างเดียว เนื่องจากการฟื้นฟูระบบการค้าและการผลิตภายในประเทศจำเป็นต้องดำเนินการควบคู่กัน

สินค้าราคาถูกจากจีนกว่า 80%

จากรายงานวิจัย “ภูมิทัศน์สินค้านำเข้ามูลค่าต่ำของไทย: ตลาดเล็ก ๆ ที่กลายเป็นเรื่องใหญ่” โดย ศ.ดร.อธิภัทร มุทิตาเจริญ, ดร.นุวัต หนูขวัญ และนายเจตวัฒน์ ภัทรรังรอง พบว่า ในปี 2568 มูลค่าการนำเข้าสินค้ามูลค่าต่ำกว่า 1,500 บาท ของไทยโดยรวมอยู่ที่ประมาณ 37,500 ล้านบาท กว่าครึ่งหนึ่งเป็นสินค้าอุปโภคบริโภค และในช่วง 2566-2568 สินค้ากลุ่มนี้กว่า 80% มาจากจีน 

เมื่อพิจารณาโครงสร้างประเภทสินค้าในปี 2568 ประมาณ 50% ของสินค้านำเข้ามูลค่าต่ำเป็น “สินค้าอุปโภคบริโภค” และในหมวดสินค้านี้มากกว่าครึ่งหนึ่งเป็นเสื้อผ้าและเครื่องนุ่งห่ม ซึ่งมีมูลค่าการนำเข้ารวมในปี 2568 กว่า 10,000 ล้านบาท ขณะที่อีกราว 25% อยู่ในหมวดการผลิตอื่น ๆ เช่น กระเป๋าเดินทาง ภาชนะใส่ของ อุปกรณ์กีฬา นาฬิกา และอุปกรณ์แต่งผม 

ขึ้นภาษีกระทบแค่บางสินค้า

ศ.ดร.อธิภัทรแสดงความเห็นต่อกรณีเก็บภาษีศุลกากรเต็มอัตราที่ 30% โดยอ้างอิงข้อมูลจากงานวิจัยนี้ด้วยว่า ตัวเลข 30% ฟังดูเหมือนเป็นการขึ้นภาษีครั้งใหญ่ แต่มีสองเรื่องที่ไม่ควรสรุปเร็วเกินไป หนึ่ง ไม่ได้แปลว่าราคาสินค้าทุกชิ้นจะขึ้น 30% และสองไม่ได้แปลว่า SMEs ไทยจะได้ประโยชน์มากขึ้นโดยอัตโนมัติ โดยสินค้าที่แข่งขันกับไทยมากที่สุดอาจไม่ได้รับแรงช่วยจากมาตรการนี้มากนัก

“งานวิจัยที่ผมใช้ข้อมูลใบขนสินค้าของกรมศุลกากร พบว่าตัวเลขนำเข้าปี 2568 ไทยนำเข้าสินค้ามูลค่าต่ำประมาณ 37,500 ล้าน อาจดูไม่ใหญ่มากเมื่อเทียบกับการนำเข้าทั้งประเทศ แต่เมื่อดูรายสินค้าภาพต่างออกไป ในกลุ่มเสื้อผ้าผู้หญิง สินค้ามูลค่าต่ำมีสัดส่วนสูงถึงประมาณ 45% ของมูลค่านำเข้า นี่คือหนึ่งในกลุ่มที่ SMEs ไทยแข่งขันกับสินค้านำเข้าค่อนข้างหนัก

อย่างไรก็ตามเสื้อผ้าเสียอากร 30% อยู่แล้ว จึงแทบไม่ได้แรงช่วยเพิ่มจากมาตรการรอบนี้ หมายความว่ากลุ่มที่เผชิญการแข่งขันจากสินค้านำเข้ามูลค่าต่ำมาก อาจไม่ได้รับ “การคุ้มครองเพิ่ม” จากมาตรการรอบนี้มากเท่าที่ตัวเลข 30% ทำให้เราเข้าใจ นี่คือจุดที่รัฐต้องให้ความสำคัญครับ เราไม่ควรวัดความแรงของมาตรการจากเพดานภาษีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดูว่าสินค้าชนิดใดถูกขึ้นอัตราจริง ขึ้นจากเท่าไรเป็นเท่าไร และสินค้านั้นแข่งขันกับผู้ผลิตไทยมากแค่ไหน”