เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
รัฐบาลยัน ‘ข้าวเชียงราย’ ไม่พบสารพิษ ชี้พบค่าเกินมาตรฐาน รัฐซื้อไปทำลายทิ้ง
Politics รัฐบาลยัน ‘ข้าวเชียงราย’ ไม่พบสารพิษ ชี้พบค่าเกินมาตรฐาน รัฐซื้อไปทำลายทิ้ง
บี.กริม เพาเวอร์ ปักหมุดความสำเร็จในเกาหลีใต้ COD โรงไฟฟ้าพลังงานลม Nakwol
Business บี.กริม เพาเวอร์ ปักหมุดความสำเร็จในเกาหลีใต้ COD โรงไฟฟ้าพลังงานลม Nakwol
Cat Radio ปักหมุดสวนสยาม จัด “Cat Expo 13” ชูโมเดลดนตรีพ่วงสวนสนุก-เจาะฐานคนรุ่นใหม่
Interview Cat Radio ปักหมุดสวนสยาม จัด “Cat Expo 13” ชูโมเดลดนตรีพ่วงสวนสนุก-เจาะฐานคนรุ่นใหม่
“กล่องทีวีเถื่อน” ภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจเปลี่ยนห้องนั่งเล่นในบ้านเป็นรังโจร
Tech “กล่องทีวีเถื่อน” ภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจเปลี่ยนห้องนั่งเล่นในบ้านเป็นรังโจร
‘อนุทิน’ คุย ‘สี จิ้นผิง’ ลั่น จีนไม่หนุนกิจกรรมทำลายสิ่งแวดล้อม พร้อมแก้สารพิษในแม่น้ำ
Politics ‘อนุทิน’ คุย ‘สี จิ้นผิง’ ลั่น จีนไม่หนุนกิจกรรมทำลายสิ่งแวดล้อม พร้อมแก้สารพิษในแม่น้ำ
ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 3,000 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 57,700 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 3,000 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 57,700 บาท
แบงก์ชาติ เผยแนวโน้ม 3 เดือนท้ายราคาอาหาร-สินค้าจำเป็นขึ้นไม่เกิน 5%
Business แบงก์ชาติ เผยแนวโน้ม 3 เดือนท้ายราคาอาหาร-สินค้าจำเป็นขึ้นไม่เกิน 5%
รับสร้างบ้าน 9 เดือนโต 9% คาดทั้งปีแตะ 2.13 แสนล้าน ‘เศรษฐีสุราษฎร์ฯ’ แห่สร้างบ้านหรูแซงหาดใหญ่
Real Estate รับสร้างบ้าน 9 เดือนโต 9% คาดทั้งปีแตะ 2.13 แสนล้าน ‘เศรษฐีสุราษฎร์ฯ’ แห่สร้างบ้านหรูแซงหาดใหญ่
รับไม้ต่อธุรกิจ ‘หมื่นล้าน’ ไม่ใช่แค่รักษาความสำเร็จ ‘4 ทายาทรุ่นใหม่’ เปิดโจทย์เปลี่ยนองค์กร
Business รับไม้ต่อธุรกิจ ‘หมื่นล้าน’ ไม่ใช่แค่รักษาความสำเร็จ ‘4 ทายาทรุ่นใหม่’ เปิดโจทย์เปลี่ยนองค์กร
รัฐบาลแนะเยาวชนนัดรวมตัว ชุมนุมสันติไม่ทำผิดกฎหมาย
Politics รัฐบาลแนะเยาวชนนัดรวมตัว ชุมนุมสันติไม่ทำผิดกฎหมาย
ดูทั้งหมด

‘เก้าอี้แดง’ ปก‘ห้วงแห่งความเงียบงัน’: ตะวันเผยแรงบันดาลใจ-ธงชัยย้ำ เราไม่รู้แม้แต่ชื่อชายในภาพ

06 ต.ค. 2568 | 21:11น.
ธงชัย

ในงานเปิดตัวหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน” โดย ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล ศิลปินดัง ตะวัน วัตุยา เผยเบื้องหลังการสร้างสรรค์ภาพปก ‘เก้าอี้แดง’ ที่สะท้อนทั้งความว่างเปล่าและความรุนแรงอย่างไร้คำพูด ขณะที่ธงชัยย้อนทบทวน “ภาพเก้าอี้พับ” ในตำนาน ซึ่งคนไทยจดจำได้ทั่วประเทศ-แต่ไม่เคยรู้เลยว่า ชายผู้ถูกฟาดในภาพนั้นคือใคร

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ สำนักพิมพ์มติชนร่วมกับคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเสวนา “6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน” เนื่องในโอกาสเปิดตัวหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519” ผลงานของ ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล นักประวัติศาสตร์ชื่อดัง แปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ MOMENTS of SILENCE: The Unforgetting of the October 6, 1976, Massacre in Bangkok โดย สุภัตรา ภูมิประภาส

บรรยากาศภายในงานตั้งแต่ช่วงเที่ยงมีผู้คนทยอยเข้าร่วมอย่างคึกคัก ทั้งนักศึกษา อาจารย์ นักวิชาการ นักกิจกรรม รวมถึงประชาชนทั่วไปที่สนใจประวัติศาสตร์การเมืองไทย โดยบริเวณหน้าห้องประชุมมีการตั้งโต๊ะจำหน่ายหนังสือของสำนักพิมพ์มติชน และคณะรัฐศาสตร์ มธ. ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมาก โดยเฉพาะหนังสือชุดประวัติศาสตร์การเมืองและสังคมไทย รวมถึงเล่มใหม่ “ห้วงแห่งความเงียบงัน” ที่มีผู้ต่อคิวซื้อจนหมดภายในเวลาไม่นาน

บนเวทีเสวนา มีการพูดคุยถึงกระบวนการ “ชำระความทรงจำ” เกี่ยวกับเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 ว่าแม้เวลาจะผ่านมากว่าเกือบครึ่งศตวรรษ แต่สังคมไทยยังคงเผชิญ “ภาวะเงียบงัน” ในการพูดถึงความรุนแรงในวันนั้น ทั้งจากความกลัว ความละอาย และการเมืองของการลืม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของหนังสือเล่มนี้

ในช่วงท้ายของงาน นายตะวัน วัตุยา ศิลปินและยูทูบเบอร์ชื่อดัง ผู้วาดภาพหน้าปกหนังสือ ได้ขึ้นพูดถึงแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานว่า รู้สึกเป็นเกียรติอย่างมากที่ได้รับโอกาสให้ร่วมทำงานกับ ศ.ธงชัย ซึ่งเป็นบุคคลที่ตนเคารพมานาน แม้ตนเองจะไม่ได้อยู่ร่วมเหตุการณ์ 6 ตุลา แต่ตระหนักถึงความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เหตุการณ์นี้ถูกกลืนหายไปจากความทรงจำของสังคม

“ตอนผมได้รับการติดต่อจากกองบรรณาธิการมติชนให้วาดปกเล่มนี้ ผมรู้สึกทั้งตื่นเต้นและกดดัน เพราะอยากให้ภาพนี้มีพลังมากพอที่จะพูดแทนสิ่งที่ผู้คนไม่กล้าพูดได้” นายตะวันกล่าว พร้อมเล่าว่าจุดเริ่มต้นของแรงบันดาลใจเกิดจากการได้เห็นภาพถ่ายในพิพิธภัณฑ์ที่วอชิงตัน ดีซี ซึ่งบันทึกภาพเก้าอี้หลังเหตุสังหารหมู่ในต่างประเทศ “ภาพนั้นทำให้ผมรู้สึกว่า เราไม่ควรลืมเรื่องแบบนี้เลย ผมอยากให้ภาพปกนี้สื่อสารถึงการไม่ลืมเช่นกัน”

ธงชัย

นายตะวันอธิบายเพิ่มเติมว่า ผลงานปกเกิดจากการทดลองผสมผสานเทคนิคดิจิทัลกับเอไอ เพื่อสร้างภาพใหม่จากความทรงจำและสัญลักษณ์ “ผมลองหลายแบบมาก ลบทิ้งไปนับสิบครั้ง จนได้ภาพที่รู้สึกว่ามันสะท้อนทั้งความรุนแรง ความเงียบ และความว่างเปล่าในเวลาเดียวกัน เป็นภาพของโต๊ะ เก้าอี้ การห้อย และการแขวน ที่ไม่ได้ชัดเจนแต่มีนัยทางอารมณ์”

เมื่อพิธีกรถามว่า เหตุใดจึงไม่เลือกใช้ “เก้าอี้พับ” ซึ่งเป็นภาพสัญลักษณ์ของเหตุการณ์ 6 ตุลา นายตะวันตอบว่า “ผมไม่ได้อยากทำซ้ำ แต่พยายามสร้างภาษาภาพใหม่ที่ให้คนมองแล้วตั้งคำถามได้เอง”

ด้าน ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล กล่าวในวงเสวนาว่า ภาพ “เก้าอี้พับ” นั้นมีความหมายฝังลึกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย เพราะมัน “แทน” การแขวนคอและการฆ่าคนในวันนั้นโดยไม่ต้องเห็นเลือด “ภาพนั้นเงียบที่สุดแต่โหดที่สุด มันเป็นตัวแทนของ 6 ตุลาได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องพูดคำว่า ‘ความรุนแรง’ เลย”

อย่างไรก็ตาม อาจารย์ธงชัยตั้งข้อสังเกตว่า แม้ภาพเก้าอี้พับจะกลายเป็นสัญลักษณ์ที่คนรู้จักกันทั่วประเทศ แต่จนถึงทุกวันนี้ สังคมไทยยังไม่รู้แน่ชัดว่า “ชายผู้ถูกเก้าอี้ฟาด” ในภาพนั้นคือใคร “มันเหลือเชื่อมากที่เราเห็นภาพนี้มานานกว่า 30 ปี แต่ไม่รู้แม้กระทั่งชื่อของเขา และญาติพี่น้องของเขาก็ยังไม่กล้าเปิดเผยตัว นั่นแหละคือสิ่งที่ผมเรียกว่า ‘ภาวะเงียบงัน’”

เขายังเล่าถึงความรู้สึกเมื่อเห็นภาพปกที่นายตะวันออกแบบว่า “ผมเห็นแล้วนึกถึงเก้าอี้ว่าง รกร้าง และน้ำตา ภาพนี้ไม่ได้จำลองเหตุการณ์ 6 ตุลา แต่สื่อถึงความสูญเสีย ความเงียบ และความเวิ้งว้างหลังจากนั้นได้อย่างลึกซึ้ง มันเหมือนเสียงสะท้อนของสิ่งที่ยังไม่ถูกพูดออกมาในสังคมไทย”

หนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519” ของ ศ.ธงชัย วินิจจะกูล ถือเป็นงานชำระประวัติศาสตร์ที่สำคัญอีกชิ้นหนึ่ง หลังจากผลงานระดับตำนานอย่าง “Moments of Silence” ที่ตีพิมพ์ในต่างประเทศ โดยเล่มภาษาไทยนี้ตั้งใจเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ได้อ่านและตั้งคำถามกับความทรงจำร่วมของชาติอีกครั้ง

ธงชัย

ห้วงแห่งความเงียบงัน

แท็กที่เกี่ยวข้อง

6 ตุลา