เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
รัฐบาลยัน ‘ข้าวเชียงราย’ ไม่พบสารพิษ ชี้พบค่าเกินมาตรฐาน รัฐซื้อไปทำลายทิ้ง
Politics รัฐบาลยัน ‘ข้าวเชียงราย’ ไม่พบสารพิษ ชี้พบค่าเกินมาตรฐาน รัฐซื้อไปทำลายทิ้ง
บี.กริม เพาเวอร์ ปักหมุดความสำเร็จในเกาหลีใต้ COD โรงไฟฟ้าพลังงานลม Nakwol
Business บี.กริม เพาเวอร์ ปักหมุดความสำเร็จในเกาหลีใต้ COD โรงไฟฟ้าพลังงานลม Nakwol
Cat Radio ปักหมุดสวนสยาม จัด “Cat Expo 13” ชูโมเดลดนตรีพ่วงสวนสนุก-เจาะฐานคนรุ่นใหม่
Interview Cat Radio ปักหมุดสวนสยาม จัด “Cat Expo 13” ชูโมเดลดนตรีพ่วงสวนสนุก-เจาะฐานคนรุ่นใหม่
“กล่องทีวีเถื่อน” ภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจเปลี่ยนห้องนั่งเล่นในบ้านเป็นรังโจร
Tech “กล่องทีวีเถื่อน” ภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจเปลี่ยนห้องนั่งเล่นในบ้านเป็นรังโจร
‘อนุทิน’ คุย ‘สี จิ้นผิง’ ลั่น จีนไม่หนุนกิจกรรมทำลายสิ่งแวดล้อม พร้อมแก้สารพิษในแม่น้ำ
Politics ‘อนุทิน’ คุย ‘สี จิ้นผิง’ ลั่น จีนไม่หนุนกิจกรรมทำลายสิ่งแวดล้อม พร้อมแก้สารพิษในแม่น้ำ
ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 3,000 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 57,700 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (20 พ.ย. 69) ร่วงลง 3,000 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 57,700 บาท
แบงก์ชาติ เผยแนวโน้ม 3 เดือนท้ายราคาอาหาร-สินค้าจำเป็นขึ้นไม่เกิน 5%
Business แบงก์ชาติ เผยแนวโน้ม 3 เดือนท้ายราคาอาหาร-สินค้าจำเป็นขึ้นไม่เกิน 5%
รับสร้างบ้าน 9 เดือนโต 9% คาดทั้งปีแตะ 2.13 แสนล้าน ‘เศรษฐีสุราษฎร์ฯ’ แห่สร้างบ้านหรูแซงหาดใหญ่
Real Estate รับสร้างบ้าน 9 เดือนโต 9% คาดทั้งปีแตะ 2.13 แสนล้าน ‘เศรษฐีสุราษฎร์ฯ’ แห่สร้างบ้านหรูแซงหาดใหญ่
รับไม้ต่อธุรกิจ ‘หมื่นล้าน’ ไม่ใช่แค่รักษาความสำเร็จ ‘4 ทายาทรุ่นใหม่’ เปิดโจทย์เปลี่ยนองค์กร
Business รับไม้ต่อธุรกิจ ‘หมื่นล้าน’ ไม่ใช่แค่รักษาความสำเร็จ ‘4 ทายาทรุ่นใหม่’ เปิดโจทย์เปลี่ยนองค์กร
รัฐบาลแนะเยาวชนนัดรวมตัว ชุมนุมสันติไม่ทำผิดกฎหมาย
Politics รัฐบาลแนะเยาวชนนัดรวมตัว ชุมนุมสันติไม่ทำผิดกฎหมาย
ดูทั้งหมด

เข็มทองเผย 6 ตุลาฯ สะท้อนโลกคู่ขนาน กระบวนการยุติธรรมบิดเบือนซ้ำรอยยุคปัจจุบัน

06 ต.ค. 2568 | 21:55น.
ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง

ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง นักรัฐศาสตร์และนักกฎหมายชื่อดัง แสดงความไม่พอใจอย่างหนักหลังอ่านหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน” ที่บันทึกความทรงจำเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 ชี้กระบวนการยุติธรรมในอดีตและปัจจุบันเป็น ‘โลกคู่ขนาน’ ที่บิดเบือนความจริงและละเมิดสิทธิผู้ถูกกระทำ เตือนถึงความซ้อนทับของความอยุติธรรมในยุคสมัยที่ยังคงดำเนินอยู่จนถึงปัจจุบัน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ณ ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ สำนักพิมพ์มติชนร่วมกับคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเสวนาหัวข้อ “6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน” เนื่องในโอกาสเปิดตัวหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน: ภาวะลืมไม่ได้ จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519” แปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ Moments of Silence: The Unforgetting of the October 6, 1976, Massacre in Bangkok เขียนโดย ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล แปลโดย สุภัตรา ภูมิประภาส

ช่วงบ่ายมีการเสวนาไฮไลต์ในหัวข้อ “ความทรงจำในความเงียบงันตลอด 49 ปี เป็นอย่างไร? และอะไรคือใจความสำคัญของหนังสือเล่มนี้?” โดยมีผู้ร่วมเสวนา ได้แก่ ศ.ธงชัย วินิจจะกูล (ภาควิชาประวัติศาสตร์ ม.วิสคอนซิน-แมดิสัน สหรัฐอเมริกา), ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง (คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ), และ ดร.ปุรวิชญ์ วัฒนสุข (คณะรัฐศาสตร์ มธ.) ดำเนินรายการโดย นายศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์

“ไม่มีอะไรถูกต้องตามกฎหมายเลย”-นักกฎหมายกับความทรงจำที่ถูกล้อมกรอบ

เมื่อถูกถามถึงบทบาทของ “กฎหมาย” ในการจัดการความทรงจำของเหตุการณ์ 6 ตุลา ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง ระบุว่า ขณะอ่าน Moments of Silence เขารู้สึกว่า แม้จะเป็นงานประวัติศาสตร์ แต่ในฐานะนักกฎหมาย กลับรู้สึก “โกรธ” อย่างมาก

“ไม่มีอะไรในเล่มนี้ที่ถูกกฎหมายเลย ตั้งแต่การจัดตั้งมวลชนฝ่ายขวา การคุกคาม การใช้ปฏิบัติการจิตวิทยา จนถึงกระบวนการพิจารณาคดีและการคุมขัง สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดมันออกนอกกรอบกฎหมายที่เรารู้จักกันทั้งสิ้น”

ผศ.เข็มทองกล่าวว่า ปรากฏการณ์เหล่านี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องในอดีต แต่ยัง “ซ้อนทับ” กับประสบการณ์ของผู้ต้องหาทางการเมืองในช่วงปี 2563–2564 อย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะในบันทึกของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ซึ่งสะท้อนโลกคู่ขนานของกระบวนการยุติธรรมไทย

“กฎหมายจัดการความทรงจำ”-เมื่อเรื่องเล่าถูกจำกัดด้วยความเสี่ยง

นักวิชาการรัฐศาสตร์จากจุฬาฯ ยังชี้ว่า กฎหมายไม่ได้แค่ไม่คุ้มครองความยุติธรรมในอดีต แต่ยังเป็น “อุปสรรคสำคัญ” ต่อการสร้างและถ่ายทอดความทรงจำในปัจจุบัน

“เรามีกฎหมายหมิ่นประมาท กฎหมายอาญา ที่ทำให้ไม่สามารถพูดถึงบุคคลบางคนหรือบทบาทในอดีตได้เต็มที่ ความทรงจำจึงถูก shaped หรือบิดเบือนผ่านกรอบทางกฎหมายโดยตรง”

ยิ่งไปกว่านั้น การที่มี พ.ร.บ.นิรโทษกรรมในอดีต ก็ส่งผลต่อความรู้สึกของสังคมว่า การพูดถึงเหตุการณ์เหล่านี้คือการ “เจ้าคิดเจ้าแค้น” ซึ่งเป็นการลดทอนคุณค่าของความทรงจำลงเหลือเพียง “ภาระทางศีลธรรม”

ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง

6 ตุลาในฐานะ “เด็กใต้ถุนบ้าน”-เมืองไทยที่ยอมลืมเพื่อให้เจริญ

ผศ.ดร.เข็มทอง ใช้ภาพเปรียบเปรยว่า ความทรงจำของเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ คือ “เด็กที่ถูกขัง ถูกล่ามโซ่ไว้ใต้ถุนบ้าน” ซึ่งทั้งเมืองสามารถ “เจริญรุ่งเรือง” ได้โดยการยอมแลกกับการไม่พูดถึงความทุกข์ทรมานของเด็กคนนั้น

“สังคมไทยยอมไม่พูดถึง เพราะมันทำให้เมืองดู prosper แต่เมื่อไหร่ที่เมืองไม่ prosper ความทรงจำจะกลับมาอีกครั้ง และนั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน”

เขาอธิบายว่า ความสนใจต่อเหตุการณ์ 6 ตุลาในช่วงหลัง จึงเป็นผลจากภาวะความไม่พอใจในสังคม และเป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงกับการต่อสู้ทางการเมืองในยุคใหม่

จากแนวรบกฎหมายสู่แนวรบวัฒนธรรม-ซีรีส์ หนัง ละคร แทรกการรำลึก

เมื่อถูกถามถึงการปะทุของความทรงจำผ่านป๊อบคัลเจอร์ในปัจจุบัน เช่น ซีรีส์ The Sign หรือหนัง Taklee Genesis ของมะเดี่ยว-ชูเกียรติ ศักดิ์วีระกุล ผศ.เข็มทองระบุว่า แนวรบทางวัฒนธรรมกำลังกลายเป็นพื้นที่ต่อสู้ใหม่ที่รัฐควบคุมไม่ได้ง่ายเหมือนแนวกฎหมาย

“เมื่อแนวกฎหมายแพ้ ก็ขยับมาแนววัฒนธรรม ทำหนัง ทำละคร เท่าที่ไม่โดนปิดจอ… แม้จะยังมีข้อจำกัด อย่างเนื้อหาที่ถูก ‘วอเตอร์ดาวน์’ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยง แต่ก็ยังดีกว่าความเงียบโดยสิ้นเชิง”

‘ฝ่ายขวา’ ก็ยัง shape ความทรงจำ-ในรูปแบบใหม่

เขาเตือนว่า อย่าคิดว่าเพียงแค่มีการพูดถึงเหตุการณ์ 6 ตุลา บ่อยขึ้น แล้วความทรงจำจะอยู่ฝั่งประชาธิปไตยเท่านั้น เพราะฝ่ายอนุรักษนิยมเองก็มีความพยายาม “รีแบรนด์” ความทรงจำเช่นกัน

“คุณไม่จำเป็นต้องเถียงให้ชนะ แค่ทำให้มันเลอะเทอะก็พอ… ให้คนเชื่อไม่ได้ว่าอะไรจริงอะไรเท็จ แบบนี้ก็ถือว่า win แล้วในมุมของบางคน”

 จากรัฐสู่รากหญ้า: ความทรงจำไม่เคยเงียบ เพียงแต่ถูกดันไปใต้พรม

งานเสวนาปิดท้ายด้วยกิจกรรม “ตามรอยความทรงจำใน ม.ธรรมศาสตร์” โดย ผศ.อัครพงษ์ ค่ำคูณ อดีตคณบดีวิทยาลัยนานาชาติปรีดี พนมยงค์ นำผู้ร่วมงานเดินสำรวจจุดสำคัญในมหาวิทยาลัยที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ ท่ามกลางความสนใจของนักศึกษา ประชาชน และผู้ที่เคยร่วมเหตุการณ์อย่างคับคั่ง

บรรยากาศของวันนั้น ยืนยันว่า 49 ปีผ่านไป ความเงียบไม่ได้หมายถึงการลืม หากแต่เป็นสภาพของความทรงจำที่ยังคงถูกเจรจา ต่อรอง และขัดแย้ง

 

 

แท็กที่เกี่ยวข้อง

6 ตุลา