คอลัมน์ : Politics policy people forum
พรรคเพื่อไทยเดินทางถึงการเฟ้นหาหัวหน้าพรรคคนใหม่
แทนไพ่เดิม-ที่เคยถูกยกว่าเป็น “ไพ่ใบสุดท้าย” ของพรรคชินวัตร คือ “แพทองธาร ชินวัตร”
“แพทองธาร” ถูกดันให้มาสุดทาง จนเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 31
สุดท้ายก็ไม่อาจรอดกับดักของรัฐธรรมนูญ 2560 ที่ทำให้ “แพทองธาร” ต้องพ้นจากตำแหน่งนายกฯ จากกรณีคลิปเสียงสนทนากับอังเคิล และนำมาสู่การที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้เธอผิดมาตรฐานจริยธรรมร้ายแรง
เปิดทางยกเครื่อง
ตอนหนึ่งของจดหมายลาออกจากหัวหน้าพรรค แพทองธารระบุว่า “ปัจจุบันเราอยู่ในยุคที่สังคมโลกเปราะบาง ซับซ้อน อ่อนไหว คาดเดาได้ยาก ประเทศไทยอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญที่สุดในการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง ดังนั้น พรรคเพื่อไทยซึ่งเป็นพรรคการเมืองหลักของประเทศจึงจำเป็นต้องยกเครื่อง พลิกโฉม เปลี่ยนโครงสร้าง กระบวนการ และวิธีคิดใหม่ทั้งหมด เพื่อให้พรรคสามารถชนะเลือกตั้ง แล้วไปยกเครื่อง พลิกฟื้นประเทศไทยต่อไป”
“ดิฉันเชื่อมั่นว่าการเปลี่ยนแปลงพรรคเพื่อไทยต้องเริ่มต้นโดยเร็วที่สุด ดิฉันจึงเลือกการลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรค เพื่อเปิดโอกาสให้พรรคยกเครื่องได้อย่างอิสระ และสร้างพรรคใหม่ที่สมบูรณ์แบบ”
แพทองธารโคตรแมน
“สรวงศ์ เทียนทอง” สส.สระแก้ว ในฐานะรักษาการเลขาธิการพรรคเพื่อไทย กล่าวว่า การตัดสินใจของ “แพทองธาร” เป็นการตัดสินใจที่ “โคตรแมน”
โดยยอมรับว่าการเปลี่ยน “ม้ากลางศึก” ส่งผลกระทบต่อพรรคเพื่อไทย
ส่งผลอยู่แล้ว แต่ส่วนตัวคิดว่าคนที่เป็นแฟนคลับ คนที่ติดตามการเมืองก็จะรู้ ว่าเราไม่ได้อยากเปลี่ยนหัวหน้าพรรค แต่ด้วยข้อเหตุการณ์ทางการเมือง ข้อกฎหมาย จึงทำให้เราต้องเปลี่ยน แต่จริง ๆ แล้วข้อกฎหมายจะต้องเป็นแบบนี้
ในฐานะที่เป็น สส.เขต ปัจจัยเปลี่ยนหัวหน้าพรรคจะเป็นตัวช่วย จะต้องมีเรตติ้งติดตัวด้วยหรือไม่ สรวงศ์ กล่าวว่า การเป็น สส.เขต และเป็น สส.ชายแดนด้วย เราได้รับฟีดแบ็กมาหลาย ๆ ด้าน เพราะคุณแพทองธาร ตอนที่เป็นหัวหน้าพรรคถามในที่ประชุมหลายครั้ง ว่ายังจำเป็นต้องมีท่านอยู่ไหม ข้อกฎหมายเป็นอย่างไร
ประเด็นหนึ่งที่ได้รับฟีดแบ็กจากชาวบ้านมา ถ้ายังเป็นท่านแพทองธารอาจถูกโจมตีตอนหาเสียงเลือกตั้งได้
ดังนั้น สิ่งที่ท่านหัวหน้าแพทองธารได้ทำไป ก็ถือว่าโคตรแมนเลย เอาตรง ๆ เป็นห่วงพรรค เป็นห่วงสมาชิกพรรค จึงไม่เอาตัวเองเข้ามาถูกโจมตี
ส่วนสเป็กหัวหน้าพรรคคนใหม่เป็นอย่างไร “สรวงศ์” ตอบว่าต้องเป็นคนที่เชื่อมกับ สส.ทุกคนได้ เพราะปัญหาหนึ่ง Generation Gab ต้องเชื่อมให้ได้ คนเก่า คนที่มีอาวุโสหน่อยจะต้องไม่ถูกทอดทิ้ง การใช้คนใหม่ต้องใช้ให้พอเหมาะพอสม
เมื่อไม่มี “ชินวัตร” อยู่ในรายชื่อ ทั้งหัวหน้าพรรค และแคนดิเดตนายกฯ จะทำให้คะแนนลดลงหรือไม่ “สรวงศ์” กล่าวว่า ดูจากคะแนนเสียงต่าง ๆ ถ้าเทียบการเลือกตั้งปี’62 ซึ่งไม่มีชินวัตร แต่มี คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ มี คุณชัชชาติ สิทธิพันธุ์ และมี คุณชัยเกษม นิติสิริ กับการเลือกตั้งปี 2566 ที่มีท่านแพทองธารเป็นหัวหน้าพรรคและแคนดิเดตนายกฯ เทียบกัน ทั้งสองครั้งคะแนนก็ไม่ได้ต่าง ทุกสิ่งทุกอย่างประชาชนต้องการฟังนโยบายมากกว่า
“เราเน้นการทำได้จริง ไม่ได้ขายฝัน สิ่งที่เราขอคือขอเวลาพิสูจน์การทำงาน เราเคยแต่ 4 ปีซ่อม ไม่เคย 4 ปีสร้าง อยากให้ประเทศไทย 4 ปีเลือกตั้ง ประเทศจะได้เดินได้ ซึ่งนโยบายพรรคทีมงานกำลังทำอยู่ ตามโครงสร้างที่การทำนโยบายต่อจากนี้จะต้องคำนึงถึงหลายอย่าง สำคัญที่สุดคือ การเป็นรัฐบาลผสมจะต้องทำให้ได้ และนำแนวคิดจาก สส.ในพื้นที่ คณะทำงาน เอา สส.เข้าไปมีส่วนร่วมมากขึ้น”
ฝุ่นตลบ 4 ชื่อหัวหน้าใหม่
ขณะที่ชื่อหัวหน้าพรรคคนใหม่ฝุ่นตลบ-อบอวล ชื่อที่ถูกพูดถึงในหมู่ สส.ของพรรคเพื่อไทยมี 2 ชื่อคือ จาตุรนต์ ฉายแสง นักการเมืองรุ่นเก๋า อดีตคนเดือนตุลา ผู้ถือธงเป็นหัวหอกแก้รัฐธรรมนูญเพื่อไทย ชื่อที่สอง “จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์” อดีต รมช.คลัง ในรัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน และรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ในฐานะเป็น สส.เชียงใหม่ ฐานที่ตั้งตระกูลชินวัตร 5 สมัย มีแคแร็กเตอร์ไม่เก่า-ไม่แก่ ดีเบตได้ทุกเวที
ขณะที่มีการชูชื่อ “พงศ์กวิน จึงรุ่งเรืองกิจ” อดีต รมว.แรงงาน หลานของ “สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ” ผู้อำนวยการการเลือกตั้งพรรคเพื่อไทย ผู้ที่มีส่วนเชื่อมกับ สส.มากที่สุดในพรรคเพื่อไทยขณะนี้
นอกจาก “พงศ์กวิน” จะเป็นหัวหอก กทม.ของพรรคเพื่อไทย งานนี้ในฐานะที่ “สุริยะ” มีบทบาทสำคัญ สลับกับ “ทักษิณ” และตระกูลชินวัตรหลบไปอยู่หลังฉาก อาจดันหลานขึ้นมาเป็นหัวหน้าพรรค
แต่ต้องไม่ลืมปัจจัยหนึ่งที่พรรคเพื่อไทยเคยทำ คือมี “ตัวละครลับ” โผล่มาให้เซอร์ไพรส์อยู่เสมอ
หัวหน้าใหม่ต้องไม่เล่นพรรคพวก
นพ.เชิดชัย ตันติศิรินทร์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย เชื่อว่า “แคนดิเดตนายกฯ” ของพรรค 3 คน สำคัญกว่า “หัวหน้าพรรค และเชื่อว่าหัวหน้าพรรคไม่มาจากตระกูลชินวัตร
“ไม่น่าจะมาจากคนในตระกูลชินวัตร ถ้าจะมีควรให้เป็นแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีจะดีกว่า ตอนนี้หัวหน้าพรรคควรเอาคนในพรรคที่รู้เรื่องการเมืองและระบบพรรคจะเหมาะสมกว่า”
นพ.เชิดชัย เห็นว่า หัวหน้าพรรคควรเป็นคนในพรรค อายุ 45-60 ปี เต็มที่ไม่เกิน 70 ปี เป็นนักประชาธิปไตยและนักบริหาร รู้จักการวางแผน แต่อย่าเป็นอำมาตย์วางท่าเข้าพบยาก รวมถึงไม่เล่นพรรคเล่นพวก ซึ่งเท่าที่สส.คุยกันตอนนี้มีชื่อ 2 คนคือนายจาตุรนต์ กับนายจุลพันธ์ ดูแล้วเหมาะสมทั้งคู่
“นายจาตุรนต์อาจมีภาษีดีกว่าเล็กน้อยเพราะมีประสบการณ์มากกว่า ส่วนตัวอยากให้คนที่เสนอตัวเป็นหัวหน้าพรรคมาแสดงวิสัยทัศน์ให้สส.ฟัง เพื่อประกอบการตัดสินใจ มั่นใจว่าหัวหน้าพรรคคนใหม่จะเป็นคนในพรรค”
ระดมนโยบายยกเครื่องเศรษฐกิจ
สถานการณ์ในพรรคเพื่อไทยขณะนี้ หลังปรับโครงสร้างการทำงานใหม่ผ่าน 4 เสาหลัก ประกอบด้วย 1.สำนักงานกิจการสภาผู้แทนราษฎร ดูแลการประสานงานและการทำงานในสภา 2.สำนักนโยบาย ศึกษา และวิจัยนโยบาย ซึ่งเป็น DNA ดั้งเดิมของพรรคไทยรักไทย 3.สำนักเลขาธิการพรรค ดูแลการบริหารงานกลาง ประสาน 5 ภูมิภาคทั่วประเทศ 4.สำนักสื่อสารพรรค ดูแลยุทธศาสตร์การสื่อสารกับประชาชน
มีการคัดเลือกผู้สมัครไปแล้วไม่ต่ำกว่า 200 เขต ส่วนทีมนโยบายที่มี นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ในฐานะหัวหอกนโยบายพรรคเพื่อไทย กำลังซุ่มทำนโยบายใหม่ ทั้งนโยบายด้านภาคการเกษตร ที่ประชาชนฟังแล้วจับต้องได้ การ “ยกเครื่องเศรษฐกิจ”
คอนเซ็ปต์หลักทำนโยบายได้แค่ครึ่งหนึ่งแต่ยังทำไม่สำเร็จ เดินหน้านโยบายที่ค้างคาให้สำเร็จ มีพรรคร่วมรัฐบาลกระท่อนกระแท่น เรื่องจำนวนเป็นปัญหาหลักทำให้นโยบายหลายอย่างสะดุด ต้องมาปรับเปลี่ยนส่งต่อนโยบายให้ถึงฝัน
แม้ศึกการเลือกตั้งซ่อมหลังเปลี่ยนอำนาจรัฐบาล พรรคเพื่อไทยพ่ายทั้ง 2 สนาม ที่ จ.ศรีสะเกษ และ จ.กาญจนบุรี แต่แกนนำพรรคที่มี “สุริยะ” เป็นผู้กำหนดยุทธศาสตร์ ได้พิสูจน์ทรัพยากรฝ่ายตรงข้าม ก่อนจะประเมินทางสู้พรรคเพื่อไทยในการเลือกตั้งใหญ่ ภายใต้รหัส “ขุนหารโมเดล” เพราะแพ้ผู้สมัครบ้านใหญ่ไตรสรณกุล แห่งภูมิใจไทยแค่ 8 พันคะแนน
หากสู้ด้วยสรรพกำลังที่เท่ากันกับพรรคภูมิใจไทย พรรคเพื่อไทยอาจจะได้ สส.ทะลุ 100 ที่นั่ง โดยเฉพาะภาคอีสาน
ส่วน กาญจนบุรี แพ้ยับ เพราะสู้ไปไม่คุ้มทุนเลือกตั้งซ่อม เพราะมีเวลาแค่ 4 เดือน เพื่อไทยยังคงฝุ่นตลบ
31 ตุลาคม วันเลือกหัวหน้าพรรคคนใหม่ ภายใต้ผู้คุมยุทธศาสตร์ เดอะซัน–สุริยะแต่ไม่ว่าหัวหน้าพรรคคนใหม่จะเป็นใคร ไม่สำคัญเท่ากับแคนดิเดตนายกรัฐมนตรี…