กางแผน 6 แก้สารพิษแม่น้ำภาคเหนือ ตั้งแต่ต้น-ปลายน้ำ
‘ยศชนัน’ กางแผน 6 มาตรการแก้สารพิษแม่น้ำภาคเหนือ ดึง ‘จีน-เมียนมา’ ร่วมตรวจต้นตอ 24-26 พ.ย.นี้ ยันเร่งแก้ทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ
นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ให้สัมภาษณ์ภายหลังเสร็จสิ้นภารกิจการเดินทางเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ณ ประเทศฟิลิปปินส์ และการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC) ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน ถึงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาสารพิษและมลพิษปนเปื้อนในแม่น้ำพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย
นายยศชนัน เปิดเผยว่า รัฐบาลเข้าใจดีว่าต้องแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุและต้นน้ำนอกพรมแดน ซึ่งจากการหารือกับผู้บริหารระดับสูงของเมียนมาในเวทีอาเซียน และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ในเวทีเอเปค ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี
โดยในวันที่ 24 พฤศจิกายนนี้ หัวหน้าคณะทำงานของเมียนมา และเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย จะเดินทางมาหารือร่วมกับฝ่ายไทย ก่อนเข้าสู่การประชุมคณะทำงาน 2 ฝ่าย ไทย-เมียนมา ในวันที่ 25-26 พฤศจิกายน เพื่อชี้จุดและร่วมมือ 3 ฝ่าย (ไทย-เมียนมา-จีน) ในการตรวจวัดและยับยั้งมลพิษที่ต้นตอ
ขณะเดียวกัน คณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติภาคเหนือได้ประชุมสรุปมาตรการเร่งด่วน 6 ด้าน เพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาปลายน้ำควบคู่กันไป เริ่มจากการตรวจหาต้นตอทางวิทยาศาสตร์โดยใช้เทคนิคไอโซโทป (Isotope) ตรวจลายนิ้วมือของสารหนูเพื่อยืนยันแหล่งที่มา
พร้อมจับมือสถาบันวิทยาศาสตร์จีน และมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ตั้งห้องปฏิบัติการตรวจวัดมาตรฐานเดียวกับจีนเพื่อให้เกิดการยอมรับร่วมกันในการเจรจา ควบคู่กับการนำนวัตกรรมระบบ “ใสใส” (ดัก ตก ดูด รีด คืน) ของกระทรวง อว. และมหาวิทยาลัยนเรศวร มาดักตะกอนสารพิษและนำกากไปทำลายตามมาตรฐานกรมควบคุมมลพิษ โดยจะเริ่มทดลองในโซนชลประทานที่รับน้ำเพื่อการเกษตร เช่น บริเวณเหมืองแดง แม่สาย ก่อนเข้าสู่พื้นที่นาของเกษตรกร
ทั้งนี้ ในช่วงบ่ายวันอาทิตย์ที่จะถึงนี้ จะจัดเวทีประชุมระดมสมองนักวิชาการทั่วประเทศเพื่อวิเคราะห์และสรุปแนวทางเรื่องฝายชะลอน้ำและระบบดักตะกอนให้ชัดเจนและสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน

สำหรับการดูแลประชาชนและภาคการเกษตรในพื้นที่ รัฐบาลได้จัดหาน้ำสะอาดระดับหมู่บ้านด้วยการติดตั้งระบบกรองน้ำประปาชุมชนโดยนาโนเทค (NANOTEC) สถาบันซินโครตรอน และกรมวิทยาศาสตร์บริการ ในพื้นที่เสี่ยงจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ รวมถึงอำเภอฝางและแม่อาย ควบคู่กับการสำรองน้ำฉุกเฉินของกรมชลประทานใน 3 อ่างเก็บน้ำ ปริมาณ 22.5 ล้านลูกบาศก์เมตร และแจกจ่ายน้ำประปาสะอาดแล้วกว่า 1 แสนลิตร
นอกจากนี้ กระทรวงอุตสาหกรรม กำลังเร่งออกประกาศควบคุมชนิดและสภาพแร่ในการนำเข้า-ส่งออก เพื่อปิดช่องโหว่และไม่ให้ไทยสนับสนุนการทำเหมืองที่ผิดกฎหมาย ขณะที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เร่งเก็บตัวอย่างพืช ดิน และน้ำ เพื่อจัดทำแผนที่เกษตร (Agri-Map) แบ่งโซนสีแดง เหลือง และเขียว ให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 15 ธันวาคมนี้
โดยเริ่มที่อำเภอแม่อายและจังหวัดเชียงราย เพื่อให้เกษตรกรในโซนสีเขียวได้รับรองมาตรฐาน GAP และสร้างความมั่นใจแก่ผู้บริโภค พร้อมทั้งจัดทำแพลตฟอร์มกลางออนไลน์อัปเดตผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำและพื้นที่การเกษตรอย่างต่อเนื่อง
นายยศชนัน กล่าวเพิ่มเติมว่า ในวันพรุ่งนี้จะหารือกับสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) เพื่อยกระดับประเด็นนี้สู่หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหประชาชาติ (UN) ภายใต้หลักการความเป็นธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ และในวันอาทิตย์ถึงวันจันทร์นี้ และจะลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายอีกครั้งเพื่อรับฟังข้อห่วงใยและตรวจสอบจุดปฏิบัติงานต่างๆ ด้วยตนเอง