เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
MRT สายสีน้ำเงิน ขยายเวลาเปิด 28-29 พ.ย. รับงานวิ่ง Amazing Thailand Marathon 2026
News MRT สายสีน้ำเงิน ขยายเวลาเปิด 28-29 พ.ย. รับงานวิ่ง Amazing Thailand Marathon 2026
ครม.เคาะตั้ง ‘สืบพงษ์’ นั่งรองปลัดคมนาคม ‘จินตพันธุ์’ เป็นรองเลขา ก.พ.ร.
Politics ครม.เคาะตั้ง ‘สืบพงษ์’ นั่งรองปลัดคมนาคม ‘จินตพันธุ์’ เป็นรองเลขา ก.พ.ร.
อีสท์สปริงจ่ายปันผล 3 กองรวด รวม 6 ล้าน หุ้นไทย-Thai ESGX รับสูงสุด 0.50 บาท
Finance อีสท์สปริงจ่ายปันผล 3 กองรวด รวม 6 ล้าน หุ้นไทย-Thai ESGX รับสูงสุด 0.50 บาท
ครม.อนุมัติ เปิดทางเอกชนประมูลท่าเรือ-เรือข้ามฟาก ที่พักริมทางในเขตทางหลวงชนบท
Politics ครม.อนุมัติ เปิดทางเอกชนประมูลท่าเรือ-เรือข้ามฟาก ที่พักริมทางในเขตทางหลวงชนบท
จีนเข้มสารซัลเฟอร์ฯ ล้งชะลอรับซื้อ ลำไย 4 แสนตันจ่อล้นตลาด
เศรษฐกิจภูมิภาค จีนเข้มสารซัลเฟอร์ฯ ล้งชะลอรับซื้อ ลำไย 4 แสนตันจ่อล้นตลาด
ครม.ตั้ง ’11 บิ๊ก กต.’ อธิบดีกรมการกงสุล ทูตรัสเซีย-อินเดีย-เกาหลี-สหรัฐ
Politics ครม.ตั้ง ’11 บิ๊ก กต.’ อธิบดีกรมการกงสุล ทูตรัสเซีย-อินเดีย-เกาหลี-สหรัฐ
เรนวูด ปาร์ค คว้า 3 รางวัลใหญ่ World Golf Awards ปลื้ม“โรบินส์วูด กอล์ฟ คลับ” สร้างชื่อสนามกอล์ฟไทย
Real Estate เรนวูด ปาร์ค คว้า 3 รางวัลใหญ่ World Golf Awards ปลื้ม“โรบินส์วูด กอล์ฟ คลับ” สร้างชื่อสนามกอล์ฟไทย
ยกเว้นภาษี ‘ค่าซ่อมบ้าน-รถ’ เหตุสู้รบ 7 จังหวัดชายแดน สูงสุด 1 แสน
Politics ยกเว้นภาษี ‘ค่าซ่อมบ้าน-รถ’ เหตุสู้รบ 7 จังหวัดชายแดน สูงสุด 1 แสน
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับขึ้น 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับขึ้น 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
ไฟเขียว ไล่ออก ‘ขรก.ทุจริต–ทิ้งหน้าที่เกิน 15 วัน’ ไม่ลดหย่อนแม้คืนเงิน
Politics ไฟเขียว ไล่ออก ‘ขรก.ทุจริต–ทิ้งหน้าที่เกิน 15 วัน’ ไม่ลดหย่อนแม้คืนเงิน
ดูทั้งหมด

จับตาวิกฤตทุบซ้ำอาหาร-การเกษตร “ซูเปอร์เอลนีโญ” เวียนบรรจบ

20 มี.ค. 2569 | 18:12น.

GISTDA เตรียมจับตา “ซูเปอร์เอลนีโญ” วิกฤติสภาพอากาศและผลกระทบต่อไทย หวั่นทุบซ้ำวิกฤตอาหาร การเกษตร ในช่วงฤดูแล้ง 

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากการพยากรณ์โมเดลสภาพอากาศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คาดการณ์ปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” เวียนมาบรรจบอีกครั้ง หลังจาก ลานีญ่า หมดไปในช่วงปีที่ผ่านมา สัญญาณเปลี่ยนผ่านช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน 2569 และคาดว่าเอลนีโญจะก่อตัวเต็มที่ในช่วงกลางปี ซึ่งจะก่อให้เกิดความแห้งแล้ง ปริมาณฝนรวมช่วงกลางปีอาจต่ำกว่าปกติเสี่ยงขาดแคลนน้ำ โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทาน

ช่วงกลางปี เป็นช่วงเพาะปลูกและทำการเกษตร โดยเฉพาะข้าวนาปี หากซ้ำเติมกับวิกฤตพลังงานที่ลากยาวไปถึงช่วงดังกล่าวจะทุบซ้ำต้นทุน ทั้งกสิกรรมและปศุสัตว์

นอกจากนี้ แบบจำลองสภาพภูมิอากาศบางสำนักเตือนว่าอาจพัฒนาไปสู่ “ซูเปอร์เอลนีโญ” (Super El Niño) ซึ่งจะทำให้ความแห้งแล้งรุนแรงกว่าปี 2566

ทาง GISTDA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ได้ออกมาคาดการณ์เช่นกันว่า ให้เตรียมจับตา ถ้าเกิด “ซูเปอร์เอลนีโญ” ขึ้นจริง วิกฤติสภาพอากาศและผลกระทบต่อไทย จะเป็นอย่างไรบ้าง ?

ปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” (El Niño) เป็นสิ่งที่เรารู้จักกันดีในฐานะผู้อยู่เบื้องหลังของความแห้งแล้งและอากาศที่ร้อนจัดแต่เมื่ออุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกอุ่นขึ้นกว่าค่าเฉลี่ยอย่างรุนแรง (เกิน 1.5 ถึง 2 องศาเซลเซียส) เราจึงจะก้าวเข้าสู่สภาวะที่เรียกว่า “ซูเปอร์เอลนีโญ” (Super El Niño) ซึ่งนำมาซึ่งความแปรปรวนของสภาพอากาศที่รุนแรงและยาวนานกว่าปกติ สำหรับประเทศไทยและภูมิภาคอาเซียน วิกฤตนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของลมฟ้าอากาศ แต่เป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงทางอาหาร เศรษฐกิจ และวิถีชีวิต (ซึ่งตอนนี้ยังไม่เกิดคาดว่าจะเริ่มเห็นชัดช่วงต้นเดือนพฤษภาคม 2569)

ผลกระทบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ต่อประเทศไทยและอาเซียน (หากเกิด)

ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย เป็นหนึ่งในจุดเปราะบางที่สุดเมื่อเกิดซูเปอร์เอลนีโญ ผลกระทบที่เห็นได้ชัดเจนมีดังนี้

วิกฤตภัยแล้งและการขาดแคลนน้ำ ปริมาณฝนจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ฝนทิ้งช่วงยาวนาน แหล่งน้ำธรรมชาติและอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่จะมีปริมาณน้ำกักเก็บลดลง กระทบโดยตรงต่อน้ำอุปโภคบริโภคและภาคอุตสาหกรรม

ผลกระทบด้านการเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร ไทย เวียดนาม อินโดนีเซีย ซึ่งเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของโลก จะเผชิญปัญหาผลผลิตตกต่ำ (เช่น ข้าว น้ำตาล ปาล์มน้ำมัน) ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะสินค้าเกษตรขาดตลาดและราคาอาหารที่พุ่งสูงขึ้นทั่วโลก

ปัญหาไฟป่าและฝุ่นควันข้ามพรมแดน (PM 2.5) อากาศที่แห้งและร้อนจัดเป็นตัวเร่งให้เกิดไฟป่าได้ง่าย โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าพรุของอินโดนีเซียและพื้นที่การเกษตรในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งจะทำให้ปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนทวีความรุนแรง กระทบต่อสุขภาพของประชาชนทั้งภูมิภาค

คลื่นความร้อน (Heatwave) อุณหภูมิที่พุ่งสูงทำลายสถิติส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง และทำให้ความต้องการใช้ไฟฟ้า (เพื่อทำความเย็น) พุ่งสูงจนอาจเกิดความไม่มั่นคงทางพลังงาน

เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศสำคัญกับเรื่องนี้อย่างไร ?

ในยุคที่ข้อมูลคืออาวุธสำคัญที่สุด GISTDA ใช้เทคโนโลยีอวกาศเพื่อสนับสนุนการใช้งานและประยุกต์ใช้ในภารกิจต่าง ๆ ของประเทศมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ การติดตามสถานการณ์น้ำ (Water Monitoring) ใช้ภาพถ่ายจากดาวเทียม (เช่น ดาวเทียม THEOS-2) เพื่อประเมินพื้นที่ผิวน้ำทั่วประเทศแบบ near real-time ทำให้รู้ว่าอ่างเก็บน้ำหรือแหล่งน้ำธรรมชาติใดกำลังเข้าสู่ขั้นวิกฤต

เพื่อวางแผนระบายหรือจัดสรรน้ำได้อย่างแม่นยำประเมินความเสียหายและสุขภาพพืชพันธุ์ (Agricultural Assessment) ข้อมูลภูมิสารสนเทศสามารถวิเคราะห์ “ดัชนีความเขียวของพืช” หากพื้นที่ใดเริ่มมีสัญญาณความแห้งแล้ง สามารถส่งข้อมูลเตือนภัยให้หน่วยงานเกษตรเข้าไปช่วยเหลือ หรือแนะนำการปรับเปลี่ยนพืชล่วงหน้าก่อนที่ผลผลิตจะตายยืนต้น

การตรวจจับจุดความร้อน (Hotspot Detection) ดาวเทียมสามารถตรวจจับจุดความร้อนที่เกิดจากไฟป่าหรือการเผาทางการเกษตรได้อย่างรวดเร็ว ไม่ใช่แค่ในไทยแต่คลุมทั้งอาเซียน ข้อมูลนี้ถูกนำไปใช้ในการสั่งการควบคุมและดับไฟป่า รวมถึงการวิเคราะห์สถานการณ์ฝุ่นควัน (สามารถติดตามข้อมูลผ่านแอปพลิเคชั่นอย่าง “เช็คฝุ่น”)

สนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย (Data-Driven Policy) GISTDA ทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลเชิงพื้นที่ทั้งหมด จัดทำเป็นแผนที่เสี่ยงภัยแล้ง เพื่อให้คณะรัฐมนตรีหรือหน่วยงานบริหารจัดการน้ำ ใช้ตัดสินใจประกาศเขตพื้นที่ประสบภัยและอนุมัติงบประมาณช่วยเหลือได้อย่างมีหลักฐานอ้างอิง

แผนการรับมือ การเตรียมพร้อมเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการลดความสูญเสีย

1.การบริหารจัดการน้ำเชิงรุก รณรงค์ให้ทุกภาคส่วนประหยัดน้ำ กักเก็บน้ำในช่วงที่มีฝนตกลงมาให้ได้มากที่สุด และจัดสรรน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคเป็นอันดับแรก ควบคู่ไปกับการหาแหล่งน้ำสำรอง

2.การปรับตัวภาคการเกษตร ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกพืชใช้น้ำน้อย หรือพืชอายุสั้น เลื่อนเวลาการเพาะปลูกให้สอดคล้องกับคาดการณ์ปริมาณฝน และการทำประกันภัยพืชผล

3.ความร่วมมือระดับภูมิภาค (ASEAN) บังคับใช้และยกระดับข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนอย่างจริงจัง เพื่อควบคุมการเผาในที่โล่งและไฟป่า

4.การเฝ้าระวังด้านสาธารณสุข เตรียมระบบสาธารณสุขให้พร้อมรับมือกับโรคที่มากับความร้อน (Heatstroke) และโรคระบบทางเดินหายใจจาก PM 2.5

“ซูเปอร์เอลนีโญเป็นภัยธรรมชาติที่เราไม่สามารถหยุดยั้งได้ แต่เราสามารถลดทอนผลกระทบได้อย่างมหาศาลหากมีการเตรียมความพร้อมที่ดี การบูรณาการแผนการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ ประชาชน และการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีอวกาศอย่างเต็มที่ จะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยและอาเซียนผ่านพ้นวิกฤตสภาพอากาศนี้ไปได้”

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ภาคการเกษตร เอลนีโญ