AiPASS บนเก้าอี้ รมว.ลูกเทพ เปิดใจ “ไชยชนก” ตั้งหลักฝ่าอคติ

เข้าสู่เดือนที่ 6 ของการรับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) แบบเต็มตัว ของ “ไชยชนก ชิดชอบ” ภาพปรากฏผลงานตีคู่คำถามเกี่ยวกับความโปร่งใสในโครงการ TH-AI Passport (aiPASS) ที่ให้คำมั่นว่าจะจัดหาโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระดับโปรเพื่อยกระดับทักษะ และเพิ่มโอกาสการเข้าถึงให้ประชาชน 5 ล้านสิทธิ ที่เปิดให้ใช้แล้ว 

“ประชาชาติธุรกิจ” พูดคุยกับ “ไชยชนก” ในหลายแง่มุม ตั้งแต่ความคืบหน้าของโครงการ TH-AI Passport ที่อาจกระทบความเชื่อมั่นกับโครงการอื่น ๆ ของกระทรวงดีอีในอนาคต และความคาดหวังในฐานะ “ลูกเทพ”

ดิสเครดิต – ไม่ล้มเหลว

 ข้อครหาสำคัญถึงโครงการดังกล่าวที่ตั้งเป้า 5 ล้านสิทธิ แต่ยอดปัจจุบันอยู่ที่ราว 1.5 ล้านสิทธิ ทำให้รัฐบาลต้องหาทุกวิถีทางเพื่อเพิ่มยอดการลงทะเบียน ไม่ว่าจะเป็นการประชาสัมพันธ์ชักชวน หรือดึงผู้ให้บริการมือถือเข้ามาช่วย 

 “ไชยชนก” กล่าวว่า การเปิดให้ใช้แพลตฟอร์ม AiPASS ยังไม่ถึงเดือน ช่วง 1 สัปดาห์แรกมีการลงทะเบียนล้านกว่าราย และมีการใช้งานพร้อมกัน 6 แสนกว่า Concurrent User ต่อวัน มีคนเข้าไปดูบทเรียน และทำ Certificate มากกว่า 1 ล้านบทเรียน

“ตัวเลขนี้ใช้เวลา 1 สัปดาห์หลังเปิดตัว ทั้งที่เป็นโครงการภาครัฐที่โดนประณาม โดนดิสเครดิต โดนสร้างความหวาดระแวง และความกลัวในโซเชียลมีเดีย โดยไม่ได้มีหลักฐานข้อเท็จจริง คนใช้มากขนาดนี้ไม่ใช่ความล้มเหลว ผมอยากให้คนมาใช้มากกว่านี้ มีเวลา 1 ปีที่จะต้องดันคนเข้ามาให้ได้รับโอกาสมากที่สุด”

โฟกัสงานฝ่าอคติ

เมื่อถามถึงความคืบหน้าในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง โดยตามสัญญาที่แก้ไขเพิ่มเติม ถึงกำหนดการที่ต้องจ่ายงวดแรกราว 28 ล้านบาท แก่ผู้รับจ้าง ซึ่งเป็นค่าโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงต้องเตรียมจ่ายงวดถัดไปตามเงื่อนไข Pay Per Use 

“ไชยชนก” กล่าวว่า ในเชิงรายละเอียดเรื่องของสัญญาต้องถามปลัดกระทรวงดีอี ส่วนเรื่อง Pay Per Use เข้าใจว่าต้องรอดูยอดผู้ใช้ทุกสิ้นเดือน การจ่ายคงเป็นไปตามหลักจ่ายเท่าที่ใช้ 

เมื่อถามว่าข้อครหาเกี่ยวกับความล้มเหลวของโครงการอาจกระทบความเชื่อมั่นของโครงการอื่น ๆ และหลังจากนี้กระทรวงดีอีจะมีวิธีรับมือสร้างความเชื่อมั่นอย่างไร

“ผมกลายเป็นเป้าการโจมตีของสังคม ก็เป็นเรื่องดีที่จะก้าวข้าม และเลือกโฟกัสสิ่งที่อยู่ตรงหน้าแทนฉะนั้นหลังจากนี้ทีมงานที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานไหนก็ตามภายใต้กระทรวงดีอี ที่จะทำโครงการ เชื่อว่าเขาต้องละเอียดเป๊ะ และต้องแน่ใจว่าทุกอย่างต้องมีคนมาตรวจสอบแน่ ๆ แบบละเอียดเลยมองว่าเป็นเรื่องดีสำหรับผม และการคิดโครงการตามนโยบายใด ๆ ต้องทำโครงการให้มีประสิทธิภาพ การมีผลตัวชี้วัด เชื่อว่าข้าราชการจะต้องเรียนรู้กว่าเดิม ผลลัพธ์ก็ต้องออกมาดีกว่าเดิมด้วย”

ค่ายมือถือร่วมด้วยช่วยผลักดัน 

“อีกหนึ่งเรื่องที่ต้องขอบคุณค่ายมือถือ คือ เราเห็นแล้วว่าอีกอุปสรรคในการเข้าถึง AI ของประชาชน คือ เรื่อง Data อินเทอร์เน็ต เพราะการดาวน์โหลดข้อมูล หรือการเข้าไปศึกษาบทเรียนจำเป็นต้องใช้ปริมาณ Data สูง ซึ่งประชาชนจำนวนมากยังมีข้อจำกัด”

บมจ.แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส หรือ AIS เป็นรายแรกที่เข้ามาช่วยเหลือ และให้ดูข้อมูลเฉพาะฐานผู้ใช้ AIS ราว 47 ล้านราย มีราว 20% ใช้แพ็กเกจเติมเงิน หรือไม่ใช้เน็ตแบบ Unlimited  ซึ่ง 20% คือประชากร 10 ล้านคน เป็นกลุ่มที่ปกติไม่สามารถเข้าถึงแพ็กเกจข้อมูลอินเทอร์เน็ตแบบไม่จำกัดได้ ดังนั้นแม้ AI จะฟรี แต่ค่าอินเทอร์เน็ตยังคงเป็นอุปสรรค 

“กระทรวงดีอีคาดหวังว่าจะช่วยเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงองค์ความรู้ และคอร์สเรียนด้าน AI ได้มากขึ้น AIS จึงออกแพ็กเกจ Unlimited สำหรับผู้ใช้ AiPASS ในอัตราเดือนละ 29 บาท เริ่มเมื่อ 15 ก.ย.ที่ผ่านมา ขณะที่ บมจ.ทรูคอร์ปอเรชั่น จะให้บริการในอัตราเดียวกัน ก่อนสิ้นเดือน ก.ย. ส่วน บมจ.โทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ NT แม้มีลูกค้าน้อยแต่ก็มีอยู่ในพื้นที่ห่างไกล จะเริ่มในวันที่ 1 ต.ค.”

วัดฝีมือ 1 ปี ลูกเทพ 

ไม่ใช่แค่แรงกดดันภายนอก แต่ยังมีแรงกดดันภายในพรรค เรื่องการเป็น “ลูกเทพ” ที่ “ไชยชนก” บอกว่า ต้องยอมรับด้วยว่าพวกเราเข้ามาเปลี่ยนแปลงหลายอย่างในพรรคจริง ๆ ขณะที่นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล อาจชี้วัดผลงานรัฐมนตรีใน 1 ปี

“เคยบอกไปก่อนหน้านี้แล้วว่าระยะเวลากระชั้นชิดมาก กว่าที่ทุกคนจะเรียนรู้ ปรับตัว และทำความรู้จักกับคน และข้าราชการในกระทรวง ซึ่งก็ได้เริ่มทำงานผ่านมาเกือบ 1 ปีเป็นหน้าที่ของผมที่จะต้องเร่งทำให้โครงการ เข้าถึงประชาชนในวงกว้าง และพิสูจน์ว่ามันมีประโยชน์กับประชาชนและสังคม”

และว่า คำว่า “ลูกเทพ” เป็นสิ่งที่คนอื่นให้คำนิยาม แต่โดยส่วนตัวมองว่าจะเป็นลูกอะไรก็แล้วแต่  พวกเรามีความสามารถ เชื่อว่าทุกคนจะได้เห็น 

“วันนี้ผมก็ได้เห็นนะ ไม่ว่าจะโกแพ (วรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์) ไม่ว่าจะเป็นเจเศรษฐ์ (เจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์) ไม่ว่าจะเป็นพี่แบด (ภราดร ปริศนานันทกุล) และคนอื่น ๆ ที่ยังไม่ได้เป็นรัฐมนตรี  ผมว่าหลาย ๆ คนปฏิบัติหน้าที่ได้ดีมาก”

ทำงานการเมืองทำไม 

เมื่อถามว่าการเป็นลูกเทพ และมีนามสกุล เป็นเป้าให้โจมตีอยู่แล้ว ทำไมถึงตัดสินใจเข้ามาทำงานการเมือง “ไชยชนก” ++บอกว่า ที่เข้ามาเพราะมีเขตเลือกตั้งในพื้นที่เพิ่มขึ้น ผู้สมัครในเขตเกิดปัญหาลงไม่ได้ ก็เลยคิดว่าเคยพาฟุตบอลมาถึงจุดนี้ได้ สร้างสนามแข่งรถเป็นมาตรฐานโลก กับทีมอีสปอร์ตก็พาไปเวทีโลกมาแล้ว ถ้าเข้ามาแล้วเปลี่ยนแปลงได้จะเป็นอย่างไร

“คิดว่าอย่างมากถ้าไม่ชอบหรือทำแล้วไม่เหมาะกับเราก็ถอยได้ ยอมรับว่าไร้เดียงสาเกินไป ที่บอกว่าไร้เดียงสาก็คือ พอเข้ามาการเมืองแล้วเหมือนขึ้นหลังเสือ ลงไม่ได้  ไม่ทันไร 2-3 เดือน เป็นเลขาฯ พรรค ทีนี้ก็ลามสารพัดเรื่อง เราทำให้พรรคเปลี่ยนไปเยอะ ข้างในก็กดดันผมเยอะมาก แต่จริง ๆ ก็ทำให้ได้เรียนรู้หลายอย่าง พัฒนาเพิ่มหลายเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องความอดทนในการโดนคนเข้าใจผิด การที่เต็มไปด้วยศัตรู ผมเปลี่ยนไปเยอะจริง ๆ ก็ต้องขอบคุณ”

รัฐมนตรีดีอียอมรับว่า ก่อนหน้านี้ทุกข์มาก เพราะเสียงสะท้อนของประชาชนบนโลกออนไลน์ส่งผลกับจิตใจอยู่ช่วงหนึ่ง แต่สักพักก็เริ่มตั้งหลักใหม่ ตั้งสติใหม่ นึกย้อนตั้งแต่แรกที่เข้ามาก็ไม่ได้เข้ามาเพื่อต้องการการยอมรับ ไม่ได้ต้องการชื่อเสียง เงินทอง แต่อยากทำเท่าที่ทำได้ ได้เท่าไหร่ก็เท่านั้น เขาเห็น-ไม่เห็นเป็นสิทธิ และเป็นส่วนของเขา เราจะตั้งใจทำต่อไป 

“พอนึกได้ตอนตั้งสติใหม่ก็เลยถึงตัดเรื่องพวกนี้ออกไปได้ ผมก็เลยเดินกลับมาทำเต็มที่เท่าที่สถานการณ์อำนวย แล้วเราไม่รู้ว่าจะมีโอกาสได้ทำงานตรงนี้นานแค่ไหน มันไม่มีอะไรแน่นอน และก็ไม่อยากเสียเวลาไปกับความเห็นอคติดราม่าต่าง ๆ ด้วย”