นายเจนเอไอ นายจะรู้อะไร Sony ไล่ลบเพลง AI กว่า 2.6 แสนเพลง
ช่วงนี้คนไทยอาจคุ้นตากับประโยค “นายเจนเอไอ นายจะรู้อะไร” ที่ถูกนำมาใช้ประกอบโพสต์บน Instagram, TikTok และ X เพื่อโชว์ผลงานศิลปะที่เจ้าของโพสต์ลงมือสร้างขึ้นเอง ตั้งแต่งานวาด งานฝีมือ ไปจนถึงผลงานสร้างสรรค์แขนงต่าง ๆ ล้อกระแส Generative AI ที่สามารถสร้างภาพ เพลง และคอนเทนต์ได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที
ล่าสุดอุตสาหกรรมเพลง มีความเคลื่อนไหว เมื่อ AI สร้างเพลงใหม่ไม่พอ แต่สามารถเลียนแบบเสียงและอัตลักษณ์ของศิลปิน เข้าขั้น Deepfake ยันอัตลักษณืเสียง จนผลงานปลอมถูกนำขึ้นแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในชื่อหรือภาพลักษณ์ที่เชื่อมโยงกับศิลปินจริง
Sony Music เผยว่า บริษัทได้ยื่นคำร้องต่อแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งให้ถอดเพลง AI Deepfake ที่เลียนแบบศิลปินในสังกัดมากกว่า 260,000 เพลง ณ สิ้นเดือนกันยายน จากเดิมที่มีเพลงปลอมในเดือนมีนาคม 135,000 เพลง เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 125,000 เพลงภายในเวลาเพียง 6 เดือน
เพลงที่ Sony Music ตรวจพบมีทั้งการเลียนแบบเสียงร้องและอัตลักษณ์ของศิลปินชื่อดัง เช่น Harry Styles, Adele, Britney Spears, Queen และ Michael Jackson
Financial Times ระบุว่า ผลงานเหล่านี้อาจทำให้ผู้ฟังเข้าใจผิดและสร้างความเสียหายแก่ศิลปิน อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 260,000 รายการ หมายถึงเพลง Deepfake ที่เกี่ยวข้องกับศิลปินของ Sony ซึ่งบริษัทได้ยื่นคำร้องให้แพลตฟอร์มนำออก ไม่ใช่จำนวนเพลง AI ทั้งหมดบนบริการสตรีมมิ่ง และไม่ได้หมายความว่าเพลงทั้งหมดถูกลบออกจากระบบเรียบร้อยแล้ว
ปัญหาไม่ได้หยุดอยู่แค่การปลอมเสียงศิลปิน เพราะ AI ยังถูกนำมาใช้ผลิตเพลงจำนวนมากเข้าสู่ระบบ ก่อนใช้บัญชีอัตโนมัติหรือบอตเปิดฟังเพื่อปั่นยอดสตรีม และสร้างรายได้จากระบบค่าลิขสิทธิ์
Deezer เผยเมื่อเดือนกรกฎาคมว่า ในวันที่มีการอัปโหลดสูงสุดของเดือนมิถุนายน เพลงที่สร้างด้วย AI ทั้งหมดมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของเพลงใหม่ที่ถูกส่งเข้าสู่แพลตฟอร์ม โดยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 90,000 เพลงต่อวัน
อย่างไรก็ตาม เพลง AI ยังมีสัดส่วนการฟังเพียง 1-3% ของยอดฟังทั้งหมดบน Deezer ขณะที่บริษัทระบุว่า ในปี 2025 ยอดสตรีมที่เชื่อมโยงกับเพลงซึ่งสร้างด้วย AI ทั้งหมดมากถึง 85% เป็นการสตรีมที่เข้าข่ายฉ้อโกง
Deezer จึงใช้มาตรการติดป้ายกำกับเพลงที่ตรวจพบว่าสร้างด้วย AI ไม่นำเพลงเหล่านี้เข้าสู่ระบบแนะนำด้วยอัลกอริทึมหรือการคัดเลือกของทีมบรรณาธิการ และตัดยอดฟังที่ตรวจพบว่าเป็นการฉ้อโกงออกจากการคำนวณค่าลิขสิทธิ์
อีกด้านหนึ่ง Sony Music ยังเป็นโจทก์ในคดีลิขสิทธิ์ในสหรัฐที่ฟ้อง Suno บริษัทผู้พัฒนา AI สร้างเพลง โดยกล่าวหาว่ามีการนำผลงานบันทึกเสียงที่มีลิขสิทธิ์ไปใช้ฝึกระบบ AI โดยไม่ได้รับอนุญาต
คดี Suno เป็นคนละประเด็นกับเพลง Deepfake ที่ Sony Music กำลังขอให้แพลตฟอร์มนำออก โดยคดีแรกเป็นข้อพิพาทเรื่องการใช้ผลงานลิขสิทธิ์เพื่อฝึก AI ส่วนกรณี Deepfake เป็นการนำเสียงหรืออัตลักษณ์ของศิลปินไปสร้างผลงานปลอมและเผยแพร่บนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง