เจฟฟ์ เบโซส์ อีกตำนานประจำวงการ

คอลัมน์ TechTimes
มัชฌิมา จันทร์สว่างภูวนะ

“เจฟฟ์ เบโซส์” ประกาศลาออกจากตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดของ Amazon โดยจะขยับไปเป็นประธานบริษัท ก่อนส่งลูกให้ “แอนดี้ แจสซี่” ซีอีโอ Amazon Web Service (AWS) ไตรมาส 3 ปีนี้

“เจฟฟ์” ก่อตั้ง Amazon ในโรงรถหลังบ้านเช่าในซีแอตเติลในปี 1997 วันนี้ Amazon นอกจากเป็นบริษัทที่ทรงอิทธิพลแล้ว ยังโดนตรวจสอบมากที่สุดด้วย

เพราะเป็นอาณาจักรที่ครอบคลุมทั้งค้าปลีก คลาวด์คอมพิวติ้ง เฮลท์แคร์ โฆษณาไปจนถึงออนไลน์แบงกิ้งทำให้ได้รับการยกเทียบชั้นนักธุรกิจในตำนาน“เฮนรี่ ฟอร์ด, จอห์น ร็อกกี้เฟลเลอร์, บิล เกตส์ และสตีฟ จ็อบส์

ย้อนดูเส้นทางความสำเร็จของเขากัน

It’s always “Day One”

ปี 1997 นำ Amazon เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เนื้อหาในจดหมายที่เขียนถึงผู้ถือหุ้นวันนั้นบ่งบอกตัวตนของเจฟฟ์ โดยเฉพาะการเป็นคนไม่เคยหยุดทดลองไอเดียใหม่ ไม่หยุดเรียนรู้

แม้จะล้มก็ไม่หยุดและทำทุกวันให้เป็น day 1 เสมอ สำหรับเขา day 2 คือการ “ตั้งอยู่” เพื่อนำไปสู่การ “ดับไป” จึงอยากให้ทุกคนมอง “วันนี้” เป็น day 1 หรือวันแห่งการ “เกิดขึ้น” ของสิ่งใหม่เสมอ

จดหมายฉบับนี้ได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในคัมภีร์ที่ผู้บริหารยุคใหม่ต้องอ่าน ส่วนแนวคิด It’s always Day One มีการนำมาขมวดรวมกับกฎหลัก 14 ข้อสำหรับผู้นำและพนักงานใน Amazon ทุกปีที่เจฟฟ์เขียนจดหมายถึงผู้ถือหุ้นจะแนบร่างฉบับปี 1997 ไปด้วยเพื่อย้ำจุดยืนที่ยึดมั่นมาเสมอ

บริการส่งฟรีส่งด่วน

ปี 2005 เปิดตัว Amazon Prime ให้ลูกค้าจ่ายแค่ 79 เหรียญต่อปีก็สั่งสินค้าได้กว่า 1 ล้านรายการ และส่งฟรีถึงบ้านภายใน 2 วัน สมัยนนั้นค้าปลีกส่วนมากเก็บค่าส่งแถมใช้เวลา 4-6 วันกว่าของจะถึงลูกค้า Amazon Prime จึงบีบให้คู่แข่งต้องหันมา “ส่งฟรีส่งเร็ว” เป็นบรรทัดฐานใหม่ค้าปลีกออนไลน์

อาณาจักรโลจิสติกส์

คริสต์มาสปี 2013 ให้บทเรียนครั้งใหญ่ว่าอย่า “ยืมจมูกคนอื่นหายใจ”

ตอนนั้น Amazon ใช้บริการขนส่งของ UPS เป็นหลัก แต่คริสต์มาสปีนั้นมีปัญหาทำให้สินค้าค้างเติ่งพร้อมเสียงก่นด่าจากทุกสารทิศจึงตัดสินใจสร้างระบบโลจิสติกส์และศูนย์กระจายสินค้าในปีนั้น ผ่านไป 8 ปี Amazon Logistics (AMZL) ส่งสินค้าได้กว่า 3.5 พันล้านชิ้นทั่วโลก เป็นคู่แข่งที่น่ากลัวของ UPS และบริษัทอื่น

คลาวด์คอมพิวติ้ง

เดิมทีคลาวด์คอมพิวติ้งของ Amazon สร้างขึ้นรองรับความต้องการของร้านค้าบนแพลตฟอร์มของบริษัท แต่ในปี 2006 ก็คิดต่อยอดสร้างรายได้ เป็นที่มาของ Amazon Web Services ปัจจุบัน AWS มีรายได้คิดเป็น 52% ของ Amazon แซง Microsoft Google ในคลาวด์คอมพิวติ้งไปแล้ว

เจฟฟ์ VS ทรัมป์

วิวาทะระหว่างเจฟฟ์กับโดนัลด์ ทรัมป์เป็นอีกโมเมนต์ที่ชาวไฮเทคติดตาม เริ่มในปี 2015 เมื่อทรัมป์เปิดฉากด้วยการทวีตรัว ๆ กล่าวหาเจฟฟ์แบบไม่มีหลักฐานว่าซื้อ The Washington Post เพื่อเลี่ยงภาษี

“เจฟฟ์” โต้กลับอย่างเผ็ดร้อนและทิ้งท้ายว่าจะจองที่นั่งบนยานอวกาศ Blue Origin (บริษัทที่เจฟฟ์แยกออกมาทำเอง) ส่งทรัมป์ไปนอกโลก แต่จุดพีก คือตอน Amazon พลาดงานประมูลคลาวด์คอมพิวติ้งภาครัฐให้ Microsoft เขาเชื่อว่าความบาดหมางกับทรัมป์ทำให้พลาดงานนี้

ก้าวต่อไป

เจฟฟ์มีโครงการและธุรกิจส่วนตัวหลายอย่าง หลัก ๆ คือ โครงการเพื่อการกุศลอย่างการตั้งกองทุน Day 1 Fund มอบเงินช่วยเหลือคนไร้บ้าน สร้างโรงเรียนระดับเตรียมอนุบาลในชุมชนผู้มีรายได้น้อย และกองทุน Bezos Earth Fund สนับสนุนการแก้ไขปัญหาโลกร้อน

ในแง่ธุรกิจ นอกจากเป็นเจ้าของ The Washington Post แล้วยังมีกิจการยานอวกาศ Blue Origin ให้ดูแลในจดหมายที่เขียนลาพนักงาน เขาบอกว่าไม่ได้จะเกษียณ แต่บทบาทใหม่จะมีเวลามากขึ้นในการขับเคลื่อนโครงการต่าง ๆ เพื่อสร้าง “impact” ใหม่ ๆ ให้สังคม