ศาสตราจารย์ ดร.จรัญ วิเคราะห์ภาพใหม่ “ตาลีบัน” ใช้วิธีการทูตมากกว่าก่อการร้าย ชี้ สหรัฐพ่ายแพ้อีกครั้ง แทบไม่ได้อะไรจากอัฟกานิสถานเลย
วันที่ 19 สิงหาคม 2564 ศ.ดร.จรัญ มะลูลีม นักวิชาการตะวันออกศึกษา คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้สัมภาษณ์ในรายการ เจาะลึกทั่วไทย Inside Thailand สาเหตุที่กลุ่มตาลีบันสามารถยึดครองอัฟกานิสถานได้อย่างรวดเร็ว โดยระบุว่า ผู้นำของฝ่ายรัฐบาลอัฟกัน แสดงท่าทีเตรียมแพ้มาก่อนหน้านี้แล้ว โดยเฉพาะ นายอัชราฟ กานี ประธานาธิบดีอัฟกานิสถาน ซึ่งได้หอบเงินขึ้นเฮลิคอปเตอร์จนล้นกว่าร้อยล้านเหรียญสหรัฐ และขณะนี้นายกานีได้หลบหนีไปอยู่ที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์แล้ว
ที่น่าสนใจคือ กลุ่มตาลีบันได้คุยกับแกนนำรัฐบาลบางคน ซึ่งเคยมีตำแหน่งสำคัญ แสดงว่ากลุ่มตาลีบันมาแบบนักการทูตมากกว่าการใช้กำลังหรือก่อการร้าย
“พูดง่าย ๆ ว่า ศัพท์แสงทางการทูต ตาลีบันนำมาใช้เยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นสิทธิสตรี ความหวังของประชาชน การให้สิทธิ การมีรัฐบาลที่โปร่งใส มีความสัมพันธ์กับภายนอก และครั้งนี้ได้เดินทางไปพบกับประเทศจีนมาแล้ว กับปากีสถาน รัสเซีย อิหร่าน พูดง่าย ๆ ว่าปูทางไว้สำหรับการตั้งรัฐบาล” ศ.ดร.จรัญ กล่าว
ต่อคำถามที่ว่า กลุ่มตาลีบันวางแผนมาตั้งแต่สหรัฐอเมริกาประกาศถอนกองกำลังออกจากอัฟกานิสถานหรือไม่ ? ศ.ดร.จรัญ ตอบว่า เป็นการยืนยันว่ารัฐบาลอัฟกานิสถานชุดนี้ หากไม่มีการช่วยเหลือจากสหรัฐอเมริกา น่าจะไม่ถึงกับอยู่ได้ เพราะทั้ง ๆ ที่มีสหรัฐหนุนอยู่ในสมัยของ นายโดนัลด์ ทรัมป์ จะเห็นได้ชัดเจนว่าอัฟกานิสถาน 1 ใน 3 นั้น ตกอยู่ในการปกครองของตาลีบันแล้ว
ขณะที่ปฏิบัติการภาคพื้นดินนั้น สหรัฐอเมริกาไม่ได้ใช้มาตั้งแต่ปี 2014 แล้ว และเริ่มเรียนรู้แล้วว่าเป็นสงครามที่ไม่มีวันชนะ ทั้งยังใช้เงินมหาศาลอีก ทั้งยังมีคำยืนยันว่าอัฟกานิสถานไม่ได้เป็นพื้นที่ที่จะทำลายผลประโยชน์ของสหรัฐอเมริกาอีกต่อไป เพราะฉะนั้นบทสรุปคือ สหรัฐอเมริกาพ่ายแพ้อีกครั้ง และแทบเรียกได้ว่าไม่ได้อะไรจากอัฟกานิสถานเลย
นักวิชาการดังเผยด้วยว่า อัฟกานิสถาน ภายใต้การปกครองของตาลีบันรอบนี้ เป็นอัฟกานิสถานที่เปลี่ยนไป ดูจากตัวอย่างการให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวตะวันตก และอื่น ๆ จากที่เคยปิดตัวเองและมีวิธีคิดที่ต่างไป ตอนนี้เชื่อกันว่าได้มีสำนักงานที่ติดต่อกับต่างประเทศมานานแล้วอยู่ที่โดฮา เมืองหลวงของกาตาร์ โดยมีข้อตกลงกับสหรัฐ คืนเชลยศึกสงครามให้แก่กัน กล่าวคือวิธีการที่ทำเป็นแนวทางสันติ
ส่วนการปะทะกับรัฐบาลก็เป็นไปตามรูปแบบสงคราม แต่ยืนยันว่าจะไม่จบลงด้วยการก่อการร้าย ซึ่งเป็นท่าทีใหม่ของประเทศ ที่ได้มีบทเรียนมาตลอดระยะเวลา 20 ปี ซึ่งในตอนต้นที่สหรัฐเข้ามา ได้บดขยี้กลุ่มตาลีบันด้วยอาวุธขนาดใหญ่ เป็นรองเพียงระเบิดนิวเคลียร์เท่านั้น