แรร์เอิร์ท อิตเทรียม ราคาพุ่งเกือบ 1,500% สูงสุดเป็นประวัติการณ์

อิตเทรียม หนึ่งในแร่หายาก (แรร์เอิร์ท) ซึ่งใช้ในการผลิตอุปกรณ์และวัสดุต่าง ๆ จำพวกเลเซอร์ แตะ 126 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม จากเดิมที่ต่ำกว่า 8 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม เมื่อสิ้นปี 2024 เป็นการพุ่งสูงกว่า 1,500%

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า ราคาแร่อิตเทรียม (Yttrium) ซึ่งเป็นหนึ่งในแร่ธาตุหายาก (แรร์เอิร์ท) พุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ตามข้อมูลของ Asian Metal ล่าสุด วันที่ 17 พฤศจิกายน 2025 ราคาแร่อิตเทรียมแตะ 126 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม (ราว 4,000 บาท) จากเดิมที่ต่ำกว่า 8 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม (ราว 260 บาท) ในช่วงเวลาเดียวกันของปี 2024 เป็นการพุ่งขึ้นเกือบ 1,500% สะท้อนถึงผลจากมาตรการควบคุมการค้าของจีน ซึ่งเริ่มตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา

ตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ท ไม่ว่าจะเป็นผลผลิต การกลั่น การค้า และการใช้งาน ล้วนเป็นหัวใจสำคัญในความตึงเครียดของการเจรจาการค้าอันยืดเยื้อระหว่างสองชาติเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุด โดยปัจจุบันจีนครองเหมืองแรร์เอิร์ท 70% ของโลก และควบคุมกระบวนการแปรรูปมากกว่า 90% ทำให้มีอำนาจต่อรองสูง

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน เพิ่งหารือมาราธอนแบบตัวต่อตัวไปเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2025 ที่สนามบินนานาชาติกิมแฮ นครปูซาน ประเทศเกาหลีใต้ นอกรอบการประชุมเอเปค โดยผลลัพธ์การเจรจาเบื้องต้น คือสหรัฐลดภาษีเฟนทานิลลง 10% จาก 20% ทำให้ภาษีนำเข้าจากจีนเหลือ 47% จากเดิม 57% ขณะที่จีนตกลงระงับแผนการขยายการควบคุมการส่งออกแรร์เอิร์ท อย่างไรก็ดี ทั้งสองฝ่ายยังคงต้องเจรจากันในรายละเอียดต่อไป

อิตเทรียมเป็นแร่หายากสำหรับใช้ในการผลิตอุปกรณ์และวัสดุต่าง ๆ จำพวกเลเซอร์ ไม่ว่าจะเป็นสารเรืองแสงสีแดงสำหรับจอโทรทัศน์และ LED เทคโนโลยีทางการแพทย์ อุปกรณ์การบินและอวกาศ เซรามิก เลเซอร์ และซูเปอร์คอนดักเตอร์

จากข้อมูลของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐ (USGS) ระบุว่าในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา จนถึงปี 2023 สหรัฐนำเข้าแร่อิตเทรียมจากจีนมากกว่า 90% อย่างไรก็ดี ขณะนี้บริษัท MP Materials ซึ่งมีกระทรวงกลาโหมสหรัฐ (เพนตากอน) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดถึง 400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.2 หมื่นล้านบาท) ตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคมที่ผ่านมา กำลังขุดแร่อิตเทรียมในโครงการ Mountain Pass ที่แคลิฟอร์เนีย บริษัทกำลังกักตุนแร่อิตเทรียมไว้ เพื่อเตรียมขยายกิจการไปยังขั้นตอนปลายน้ำ และลดการพึ่งพาแรร์เอิร์ทจีน

ขณะที่บริษัท Lynas Rare Earths ของออสเตรเลีย หนึ่งในผู้ผลิตแรร์เอิร์ทรายใหญ่อันดับ 4 ของโลก กำลังขยายกำลังการผลิตแร่อิตเทรียมจากเหมือง Mount Weld และโรงงานแปรรูปในมาเลเซีย โดยสหรัฐและออสเตรเลีย เพิ่งลงนามสนธิสัญญาร่วมลงทุนในโครงการเหมืองแร่และโรงงานแปรรูปหลายแห่งในออสเตรเลีย เมื่อวันที่ 21 ตุลาคมที่ผ่าน