เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
มช. ผนึก SCG JWD เปิดหลักสูตร “FoodX” คัดเข้ม 15 บริษัทอาหารภาคเหนือบุกตลาดโลก
การศึกษา มช. ผนึก SCG JWD เปิดหลักสูตร “FoodX” คัดเข้ม 15 บริษัทอาหารภาคเหนือบุกตลาดโลก
ดับฝันไทย ฮับดาต้าเซ็นเตอร์? เจาะเกณฑ์ “มะกัน” เข้ม “ซื้อ-เช่าใช้” ชิปขั้นสูง
Tech ดับฝันไทย ฮับดาต้าเซ็นเตอร์? เจาะเกณฑ์ “มะกัน” เข้ม “ซื้อ-เช่าใช้” ชิปขั้นสูง
ลำไยราคาฟื้น เกรด AA ขยับแตะ 15-16 บาท พาณิชย์จับมือไปรษณีย์ไทย ช่วยชาวสวน
Economic ลำไยราคาฟื้น เกรด AA ขยับแตะ 15-16 บาท พาณิชย์จับมือไปรษณีย์ไทย ช่วยชาวสวน
โอซากา จับกระแสเรโทร ปั้น ‘ชินเซไก’ ดึงนักท่องเที่ยว
Business โอซากา จับกระแสเรโทร ปั้น ‘ชินเซไก’ ดึงนักท่องเที่ยว
เกษตรฯ เร่งตรวจข้าวเชียงราย หวั่นสารหนูปนเปื้อน จ่อชดเชย-พักหนี้สหกรณ์ รู้ผล 20 พ.ย.
Economic เกษตรฯ เร่งตรวจข้าวเชียงราย หวั่นสารหนูปนเปื้อน จ่อชดเชย-พักหนี้สหกรณ์ รู้ผล 20 พ.ย.
ตำรวจ ยัน “เอนี่เพย์” ไม่เอี่ยวปม AI ปลอมภาพ-เสียง “ฮาย อาภาพร” ร่วมเป็นพยาน-ตามเงินคืนผู้เสียหาย
News ตำรวจ ยัน “เอนี่เพย์” ไม่เอี่ยวปม AI ปลอมภาพ-เสียง “ฮาย อาภาพร” ร่วมเป็นพยาน-ตามเงินคืนผู้เสียหาย
FINNO ลุ้นเข้า SET ปีนี้ ชูต้นแบบสตาร์ตอัพไทย
Finance FINNO ลุ้นเข้า SET ปีนี้ ชูต้นแบบสตาร์ตอัพไทย
สหรัฐคุมส่งออกชิปขั้นสูงเข้าไทย “ศุภจี” สั่งประเมินผลกระทบดาต้าเซ็นเตอร์
Economic สหรัฐคุมส่งออกชิปขั้นสูงเข้าไทย “ศุภจี” สั่งประเมินผลกระทบดาต้าเซ็นเตอร์
ราคาทองวันนี้ (18 พ.ย. 69) ร่วงลง 1,100 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 61,550 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (18 พ.ย. 69) ร่วงลง 1,100 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 61,550 บาท
ลงทุนโรงแรมไทยวูบเหลือ 1.4 หมื่นล้าน ลุ้นตะวันออกกลาง-อินเดียฟื้นตลาด เล็ง “กทม.-สมุย-ภูเก็ต”
Real Estate ลงทุนโรงแรมไทยวูบเหลือ 1.4 หมื่นล้าน ลุ้นตะวันออกกลาง-อินเดียฟื้นตลาด เล็ง “กทม.-สมุย-ภูเก็ต”
ดูทั้งหมด

‘ทรัมป์’ ถอดบทเรียนภาษีใหม่ มาตรา 301 122 232 คือหัวใจ

01 มี.ค. 2569 | 11:01น.

ในระหว่างการแถลงนโยบายประจำปีต่อรัฐสภา 2026 (State of The Union 2026) ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐให้คำมั่นกับสมาชิกรัฐสภาว่า จะไม่ขอให้สภาผ่านร่างกฎหมายเพื่อบังคับใช้มาตรการภาษีนำเข้าสินค้าระหว่างประเทศ ซึ่งจะช่วยให้ไม่ต้องลงคะแนนเสียงในประเด็นการค้าที่มีความยากลำบากทางการเมือง หลังจากศาลสูงสุดตัดสินว่าภาษีต่างตอบโต้เป็นโมฆะ

“การดำเนินการของรัฐสภาจะไม่จำเป็น” ทรัมป์กล่าวในระหว่างการแถลงนโยบาย เนื่องจากภาษีได้รับการพิสูจน์แล้วและได้รับการอนุมัติแล้ว ซึ่งรัฐบาลทรัมป์กำลังดำเนินการเพื่อสร้างกำแพงภาษีนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศขึ้นมาใหม่ หลังจากที่ศาลสูงสุดปฏิเสธการใช้อำนาจฉุกเฉิน IEEPA 1977 ของประธานาธิบดีในการเรียกเก็บภาษี ดังนั้น จึงต้องหันมาใช้มาตรการที่มีข้อจำกัดกว่าเดิมและกฎหมายรองรับชัดเจน ซึ่งรวมถึงภาษีนำเข้าสินค้าระหว่างประเทศชั่วคราว 10% ระยะเวลา 150 วัน ซึ่งจะเพิ่มขึ้นเป็น 15% โดยไม่ต้องได้รับความเห็นชอบจากสภา และการสอบสวนตามมาตรา 301 ที่อาจส่งผลให้มีการเก็บภาษีนำเข้าสินค้าอุตสาหกรรม

ถอดบทเรียน เช็กข้อกฎหมายให้ชัวร์

กำแพงภาษียังอยู่ แค่เปลี่ยนกฎหมายที่ใช้เรียกเก็บ ซึ่งข้อเท็จจริงถูกตอกย้ำโดย “เจมีสัน กรีเออร์” ผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) ที่มักยืนขนาบข้าง “โดนัลด์ ทรัมป์” ในการแถลงข่าวเกี่ยวกับการค้าอยู่เสมอเปิดเผยว่า สหรัฐมุ่งใช้มาตรา 301 เพื่อเรียกเก็บภาษีใหม่ทดแทนภาษีเก่าที่ถูกศาลสูงสุดสั่งเพิกถอนรวมถึงใช้เป็นกลไกเสริมให้คู่ค้าทำตามข้อตกลง ในระหว่างการให้สัมภาษณ์สื่อต่างประเทศหลายสำนักเมื่อ 26 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา

โดยกล่าวเพิ่มเติมว่า ทุกครั้งที่สหรัฐกำหนดภาษี จะมีกลุ่มผลประโยชน์ต่างชาติที่ต้องการยกเลิกภาษีนั้น ซึ่งผู้คนจะฟ้องร้องรัฐบาล (หากภาษีผิดกฎหมาย)

เพราะจากคำตัดสินศาล การคืนเงินอาจ “ยุ่งยาก” ข้อมูลจากรัฐบาลกลางสหรัฐแสดงให้เห็นว่า กระทรวงการคลังเก็บภาษีนำเข้าที่ประธานาธิบดีทรัมป์กำหนดภายใต้กฎหมายอำนาจฉุกเฉินไปแล้วกว่า 133,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4.1 ล้านล้านบาท) ณ เดือนธันวาคม 2025 แต่ศาลสูงสุดไม่ได้ตัดสินว่าบริษัทและบุคคลที่จ่ายภาษีเหล่านั้นจะได้รับเงินคืนหรือไม่ บริษัทหลายแห่ง รวมถึงคอสโก (Costco) ซึ่งเป็นเครือข่ายร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ ได้ยื่นฟ้องขอเงินคืนในศาลชั้นต้นแล้ว

มาตรา 301 แห่งพระราชบัญญัติการค้าปี 1974 อนุญาตให้สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐภายใต้การกำกับดูแลของประธานาธิบดี สามารถเรียกเก็บภาษีเพื่อตอบโต้มาตรการทางการค้าของประเทศอื่น ๆ ที่ USTR พิจารณาว่าเป็นการเลือกปฏิบัติต่อธุรกิจอเมริกัน หรือละเมิดสิทธิของสหรัฐภายใต้ข้อตกลงการค้าระหว่างประเทศ โดยไม่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับอัตราภาษีที่สามารถนำมาใช้ได้

แต่ที่จำกัด คือ ช่องทางนี้ไม่ได้ทำให้สามารถบังคับใช้ภาษีได้ทันที เนื่องจาก USTR ต้องดำเนินการสอบสวนก่อน

โดยทั่วไปแล้วหน่วยงานจะต้องขอคำปรึกษาหารือกับรัฐบาลต่างประเทศที่มีการตรวจสอบแนวทางการค้า และขอความคิดเห็นจากสาธารณะ ซึ่งอาจส่งผลให้มีการจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ ภาษีจะสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติหลังจากสี่ปี เว้นแต่ USTR จะได้รับคำขอต่ออายุ ซึ่งในกรณีนี้สามารถขยายระยะเวลาการเรียกเก็บภาษีได้

การสอบสวนตามมาตรา 301 มุ่งเน้นไปที่ประเทศเดียว แต่ USTR สามารถดำเนินการตรวจสอบคู่ขนานในประเด็นเดียวกันที่เกี่ยวข้องกับหลายประเทศได้ เช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในสมัยแรกของทรัมป์ โดยตรวจสอบภาษีบริการดิจิทัลของ 11 ประเทศ รวมถึงฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักร

ประวัติการใช้งาน รัฐบาลทรัมป์ชุดแรกใช้มาตรา 301 เพื่อเรียกเก็บภาษีนำเข้าจากจีนมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์ในปี 2018 หลังจากการสอบสวนนโยบายของจีนเกี่ยวกับการถ่ายโอนเทคโนโลยี ทรัพย์สินทางปัญญา และนวัตกรรม อดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน ได้เพิ่มภาษีตามมาตรา 301 สำหรับสินค้าบางประเภทจากจีน รวมถึงรถยนต์ไฟฟ้า (อีวี) ในระหว่างดำรงตำแหน่ง

นอกจากนี้ ในเดือนกรกฎาคม 2025 USTR เริ่มการสอบสวนตามมาตรา 301 เกี่ยวกับบราซิล โดยพิจารณานโยบายการค้าและทรัพย์สินทางปัญญา การปฏิบัติเกี่ยวกับการตัดไม้ทำลายป่า และการเข้าถึงตลาดเอทานอล

การสอบสวนเกี่ยวกับการค้าที่ไม่เป็นธรรมภายใต้มาตรา 301 ของกฎหมายการค้า 1974 ซึ่งเป็นฉบับเดียวกันกับมาตรา 122 นั้นจะเป็นหัวใจสำคัญของความพยายามในการแทนที่ด้วยภาษีใหม่ โดยมุ่งเป้าไปที่ 1) ประเทศที่สร้างกำลังการผลิตทางอุตสาหกรรมเกินความต้องการ 2) ใช้แรงงานบังคับในห่วงโซ่อุปทาน 3) เลือกปฏิบัติกับบริษัทเทคโนโลยีของสหรัฐ หรือ 4) ให้เงินอุดหนุนข้าว อาหารทะเล และสินค้าอื่น ๆ

กรณีตัวอย่าง จีน-เวียดนาม-อินโดฯ

กรีเออร์กล่าวว่า เขาและสกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง หยิบยกประเด็นกำลังการผลิตล้นเกินดีมานด์ตลาดขึ้นมาหารือกับเจ้าหน้าที่จีนหลายครั้งแล้ว โดยเสริมว่า รัฐบาลจีนยังอนุญาตให้บริษัทจีนที่ขาดทุนให้ดำเนินกิจการและผลิตสินค้าต่อไปได้ ด้วยการสนับสนุนจากรัฐบาลเอง

“ผมไม่คิดว่าพวกเขาจะแก้ปัญหานี้ได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ทำให้เราจำเป็นต้องเก็บภาษีนำเข้าจากจีน เวียดนาม และประเทศอื่น ๆ ที่มีปัญหานี้ (ซึ่งเก็บอยู่แล้ว)” เขากล่าว ทั้งนี้ ผู้แทนการค้าสหรัฐระบุว่า ในขณะนี้ทางรัฐบาลทรัมป์ไม่มีเจตนาที่จะเก็บภาษีอัตราใหม่ที่สูงขึ้นกับจีน ซึ่งจะสั่นคลอนข้อตกลงการค้าที่ถูกพักรบไว้ชั่วคราว 1 ปี

ข้อมูลในช่วงต้นปี 2026 ระบุว่า สหรัฐอาจมีการพิจารณาสืบสวนตามมาตรา 301 เพิ่มเติมต่อพันธมิตรทางการค้าหลัก ๆรวมถึงเวียดนาม ในประเด็นเรื่องกำลังการผลิตที่ล้นเกินและการเลือกปฏิบัติทางเทคโนโลยี

มาตรา 301 สอบอินโดฯแม้เคาะดีลแล้ว

กรีเออร์ยังกล่าวอีกว่า การสอบสวนตามมาตรา 301 สามารถใช้เป็นกลไกเสริมในการบังคับให้คู่ค้าทำตามข้อตกลงทางการค้าที่ทำไว้กับสหรัฐ ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา รวมถึงข้อตกลงกับอินโดนีเซีย ซึ่งตกลงที่จะยอมรับภาษีนำเข้า 19% ของสหรัฐ และเปิดตลาดให้กับสินค้าสหรัฐ โดย

USTR จะเปิดการสอบสวนตามมาตรา 301 เกี่ยวกับแนวทางการค้าของอินโดนีเซีย เพื่อตรวจสอบกำลังการผลิตทางอุตสาหกรรมและการอุดหนุนด้านการประมง และผลการสอบสวนจะถูกนำมาเปรียบเทียบกับมาตรการที่อินโดนีเซียกำลังดำเนินการ เพื่อแก้ไขข้อกังวลของสหรัฐ ภายใต้ข้อตกลงดังกล่าว

ผู้แทนการค้าสหรัฐยังบอกว่า กฎหมายการค้าที่มีอายุเกือบศตวรรษอย่างมาตรา 338 แห่งพระราชบัญญัติภาษีศุลกากรปี 1930 นั้น ยังคงเป็นกฎหมายที่ใช้ได้ และอาจเป็นประโยชน์ในบางสถานการณ์ที่ประเทศต่าง ๆ เลือกปฏิบัติทางการค้าต่อสหรัฐ เมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ อีกทั้งกฎหมายฉบับนี้อนุญาตให้เรียกเก็บภาษีศุลกากรได้สูงสุดถึง 50% แต่เขากล่าวว่า จุดสนใจหลักอยู่ที่การตรวจสอบตามมาตรา 301 ที่มุ่งเน้นเฉพาะประเทศ และการตรวจสอบด้านความมั่นคงแห่งชาติ ตามมาตรา 232 ที่มุ่งเน้นอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ ซึ่งภาษีศุลกากรได้พิสูจน์แล้วว่า “มีความทนทานมาก” เพราะเคยผ่านการตรวจสอบทางกฎหมายมาแล้วในอดีต และครั้งนี้ก็จะผ่านการตรวจสอบอีกครั้ง

สำหรับไทย สื่อสิงคโปร์อ้างแหล่งข่าวจากรัฐบาลไทยระบุว่า ผู้แทนการค้าสหรัฐยื่นคำขอไปแล้ว 80 ข้อ เหลืออีก 17 ข้อที่ยังไม่สามารถตกลงกันได้ และเตือนว่า หากไม่สามารถตกลงกันได้ครบทั้ง 17 ข้อ อาจทำให้ไทยเผชิญกับมาตรการทางการค้าที่เข้มงวดขึ้นจากสหรัฐ รวมถึงมาตรา 301 นี้

“จากนั้นเราจะพิจารณาว่าควรใช้ภาษีศุลกากรประเภทใด เราคาดหวังว่าจะมีความต่อเนื่องในสิ่งที่กำลังทำอยู่ เกี่ยวกับข้อตกลงทางการค้า” เขากล่าว

ภาษี 15% บางประเทศที่ยังไม่บรรลุดีล

ผู้แทนการค้าสหรัฐกล่าวอีกว่า อัตราภาษีนำเข้าของสหรัฐสำหรับบางประเทศจะเพิ่มขึ้นเป็น 15% หรือสูงกว่านั้น จากอัตรา 10% ภายใต้มาตรา 122 ของพระราชบัญญัติการค้า ปี 1974 ซึ่งมีผลบังคับใช้แล้วเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ โดยไม่ได้ระบุชื่อคู่ค้าหรือให้รายละเอียดเพิ่มเติม ขณะนี้รัฐบาลสหรัฐกำลังเตรียมประกาศเพื่อเพิ่มภาษีชั่วคราวเป็น 15% ในกรณีที่เหมาะสม

โดยมาตรการภาษี 15% นี้จะเอื้อประโยชน์แก่ประเทศที่มีข้อตกลงทางการค้าอยู่แล้ว ซึ่งในการเพิ่มภาษีเป็น 15% ฝ่ายบริหารของทรัมป์เน้นย้ำต้องการตรวจสอบให้แน่ใจว่าการเรียกเก็บภาษีที่สูงขึ้นถูกต้องตามกระบวนการทางกฎหมาย ทั้งย้ำว่าภาษีใหม่สอดคล้องกับข้อตกลงทางการค้าที่มีอยู่

“แผนของฝ่ายบริหารที่จะเก็บภาษีใหม่แทนที่ภาษีเดิมที่ถูกศาลสูงสุดเพิกถอนนั้น รวมถึงภาษีชั่วคราวที่อัตรา 10% นั้นเป็นไปตามข้อตกลงทางการค้าที่มีอยู่แล้ว” กรีเออร์กล่าว

ไทยอาจตกเป็นเป้า ซึ่งในขณะนี้อยู่ในระหว่างการเจรจารายละเอียดเพื่อบรรลุข้อตกลงที่อัตราภาษี 19% เนื่องจากยอดเกินดุลการค้าของไทยกับสหรัฐปี 2568 เพิ่มขึ้นเป็น 51,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.5 ล้านล้านบาท) จาก 35,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.1 ล้านล้านบาท) ในปี 2567 หรือเพิ่มขึ้น 44% โดยได้รับแรงหนุนจากการเติบโตของการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ในขณะที่การขาดดุลการค้ากับจีนขยายตัวเป็น 67,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2.1 ล้านล้านบาท) จาก 45,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.4 ล้านล้านบาท)

ข้อมูลชี้ให้เห็นว่าไทยอาจนำเข้าสินค้าจากจีนและส่งออกต่อไปยังสหรัฐ โดยสินค้าอิเล็กทรอนิกส์คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 5 ของการส่งออกทั้งหมดในปีที่ผ่านมา

กระทรวงพาณิชย์ไทยคาดการณ์ว่า การส่งออกอาจหดตัวมากถึง 3.1% หรือเพิ่มขึ้นมากถึง 1.1% ในปีนี้ เนื่องจากค่าเงินบาทที่แข็งขึ้นและความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มสูงขึ้น ไทยยังต้องรอลุ้นในภาวะที่ไม่แน่นอน ซึ่งต้องรอรัฐบาลใหม่ลงนามข้อตกลงอย่างเร็วที่สุดเดือนกรกฎาคม 2569

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ทรัมป์ ภาษีใหม่