Illustration shows map showing the Strait of Hormuz, Iran and 3D printed miniature of U.S. president Donald Trump
ภายหลังการประกาศหยุดยิง ทำเนียบขาวประกาศว่าสหรัฐจะเจรจาโดยตรงกับอิหร่าน โดยเจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐเป็นผู้นำคณะผู้แทนอเมริกันไปยังกรุงอิสลามาบัด แม้ว่าการสู้รบในตะวันออกกลางจะยังคงดำเนินต่อไป เจ้าหน้าที่อิหร่านกล่าวว่าการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนละเมิดข้อตกลงหยุดยิง ช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกปิดกั้นเป็นส่วนใหญ่ โดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่าการเปิดช่องแคบเป็นเงื่อนไขสำหรับการยุติการสู้รบ และอิหร่านยังคงโจมตีรัฐต่างๆ ในอ่าวเปอร์เซียอย่างต่อเนื่อง
บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า ทำเนียบขาวประกาศว่าสหรัฐจะเจรจาโดยตรงกับอิหร่าน แม้ว่าการสู้รบในตะวันออกกลางจะยังคงดำเนินต่อไป โดยมีการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนเป็นระยะๆ ซึ่งอาจทำให้ข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางในความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมาหกสัปดาห์นี้ต้องล่มลง
คาโรไลน์ ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาวกล่าวว่า เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดี จะเป็นผู้นำคณะผู้แทนอเมริกันไปยังกรุงอิสลามาบัด ซึ่งประกอบด้วยสตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษ และจาเร็ด คุชเนอร์ โดยการเจรจารอบแรกจะเกิดขึ้นในเช้าวันเสาร์ที่ 11 เม.ย.ตามเวลาท้องถิ่น
อย่างไรก็ตาม การสู้รบประปรายยังคงเกิดขึ้นทั่วภูมิภาค รวมถึงในเลบานอน ซึ่งอิสราเอลยังคงดำเนินการปราบปรามกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ที่อิหร่านหนุนหลัง ซึ่งเจ้าหน้าที่อิหร่านมองว่าเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่เพิ่งมีผลบังคับใช้ได้ไม่ถึงหนึ่งวัน
“ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิหร่านและสหรัฐนั้นชัดเจนและระบุไว้อย่างชัดเจน สหรัฐต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งระหว่างหยุดยิงหรือทำสงครามต่อไปผ่านทางอิสราเอล สหรัฐไม่สามารถมีทั้งสองอย่างได้” อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวในโพสต์บนโซเชียลมีเดีย
ในโพสต์ต่อมา โมฮัมหมัด-บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน อ้างถึงการสู้รบในเลบานอน รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องโดรนรุกล้ำน่านฟ้าอิหร่าน และ “การปฏิเสธสิทธิของอิหร่านในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม” โดยกล่าวว่าในสถานการณ์เช่นนี้ “การหยุดยิงหรือการเจรจาระหว่างสองฝ่ายนั้นไม่สมเหตุสมผล”
นอกจากนี้ อิหร่านยังคงโจมตีประเทศในอ่าวเปอร์เซียอย่างต่อเนื่อง และช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกปิดเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเปราะบางของข้อตกลงหยุดยิง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่าการเปิดช่องแคบเป็นเงื่อนไขหนึ่งในการยุติการสู้รบ เลวิตต์ย้ำเมื่อวันพุธที่ 8 เม.ย. เวลาท้องถิ่นว่าทรัมป์คาดหวังว่าช่องแคบจะ “เปิดทันที”
สำนักข่าวฟาร์สของอิหร่านรายงานว่าการผ่านของเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบถูกระงับหลังจากการโจมตีของอิสราเอล แวนซ์โต้แย้งข้อกล่าวอ้างนั้น โดยกล่าวว่า “เราเห็นสัญญาณว่าช่องแคบเริ่มเปิดอีกครั้งแล้ว”
แวนซ์ ซึ่งอยู่ระหว่างการเยือนในฮังการี กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า “เรากำลังเดินไปในทิศทางที่ถูกต้อง” ในการเจรจา และกล่าวถึงคำแถลงของกาลิบาฟว่า “ผมสงสัยจริงๆ ว่าเขาเข้าใจภาษาอังกฤษได้ดีแค่ไหน” เพราะบางความคิดเห็นของเขา “ฟังไม่ขึ้น”
รองประธานาธิบดีกล่าวเสริมว่า อิสราเอลเสนอที่จะ “ตรวจสอบสถานการณ์ในเลบานอนสักหน่อย” ระหว่างการเจรจากับเจ้าหน้าที่สหรัฐ “เพราะพวกเขาต้องการให้แน่ใจว่าการเจรจาของเราประสบความสำเร็จ”
เมื่อวันพุธที่ผ่านมา กองทัพอิสราเอลกล่าวว่าได้ดำเนินการปฏิบัติการครั้งใหญ่ที่สุดต่อกลุ่มฮิซบอลลาห์นับตั้งแต่เริ่มสงครามกับอิหร่าน โดยโจมตีศูนย์บัญชาการและฐานทัพของกลุ่มติดอาวุธมากกว่า 100 แห่งภายใน 10 นาที นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอลยกย่องปฏิบัติการทางทหารที่เขากล่าวว่าได้บั่นทอนศักยภาพของระบอบอิหร่านไปหลายปี แต่กล่าวว่าสงครามยังไม่สิ้นสุด
ทรัมป์กล่าวเมื่อ 8 เม.ย. เวลาท้องถิ่นที่ผ่านมาว่าเลบานอนไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงหยุดยิง แต่แสดงความมั่นใจว่าปฏิบัติการดังกล่าวจะไม่บั่นทอนข้อตกลงโดยรวม เขากล่าวกับสถานีโทรทัศน์ PBS ว่ากลุ่มฮิซบอลเลาะห์จะ “ได้รับการจัดการเช่นกัน ไม่เป็นไร”
ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ผู้นำฝรั่งเศส ประณาม “การโจมตีแบบไม่เลือกเป้าหมายที่อิสราเอลกระทำในเลบานอนวันนี้ ซึ่งส่งผลให้มีพลเรือนเสียชีวิตจำนวนมาก” ในโพสต์บนเว็บไซต์ X เมื่อเย็นวันเดียวกัน
การประกาศหยุดยิงของทรัมป์เมื่อคืนวันอังคารที่ 7 เม.ย. ตรงกับ 8 เม.ย.ตามเวลาไทยและอิหร่านเป็นการถอยจากการขู่ว่าจะทำลายล้างอิหร่านอย่างใหญ่หลวง ซึ่งช่วยบรรเทาความกังวลเกี่ยวกับวิกฤตพลังงานโลกที่ยืดเยื้อ
ราคาน้ำมันร่วงลงมากกว่า 17% หลังจากมีข่าวข้อตกลงหยุดยิง อย่างไรก็ตาม นักลงทุนยังคงวิตกกังวลและเตรียมรับมือกับการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมันในตะวันออกกลางเป็นเวลานาน เนื่องจากเรือยังคงหลีกเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ ราคาน้ำมันลดลงบ้างหลังจากรายงานของ Fars ราคาน้ำมันเบรนต์และน้ำมันดิบสหรัฐปิดตลาดต่ำกว่า 95 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล นับว่า วันที่ 8 เม.ย.ถือเป็นครั้งแรกในรอบกว่าสองสัปดาห์ที่ราคาน้ำมันเบรนต์ต่ำกว่า 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
เรือบรรทุกสินค้ากว่า 800 ลำติดอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย ส่วนใหญ่กำลังรอออกเดินทาง และเจ้าของเรือและกลุ่มบริษัทประกันภัยได้เตือนว่าจำเป็นต้องมีรายละเอียดเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าการผ่านแดนอย่างปลอดภัยนั้นเป็นไปได้หรือไม่
เช้าวันพุธ ทรัมป์ได้กล่าวอ้างอย่างสับสนเกี่ยวกับเงื่อนไขของข้อตกลง รวมถึงความเป็นไปได้ในการร่วมทุนกับอิหร่านเพื่อเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่ผ่านช่องแคบ อย่างไรก็ตาม ลีวิตต์ได้ลดความคาดหวังเกี่ยวกับแผนดังกล่าวลง
“นั่นไม่ใช่สิ่งที่เราบอกว่าเรายอมรับอย่างแน่นอน” ลีวิตต์กล่าว “การร่วมทุนเป็นสิ่งที่ประธานาธิบดีเสนอ แต่เขาได้กล่าวไว้อย่างชัดเจนในแถลงการณ์เมื่อคืนนี้ว่า เขาต้องการให้ช่องแคบเปิดอีกครั้งทันทีโดยไม่มีข้อจำกัด และนั่นคือสิ่งที่เราจะยึดมั่น”
นอกจากนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์ยังประกาศแผนที่จะเรียกเก็บภาษี 50% สำหรับสินค้านำเข้าจากสหรัฐจากประเทศใดก็ตามที่ขายอาวุธให้กับอิหร่าน ยังไม่ชัดเจนว่าเขาจะดำเนินการตามคำขู่ดังกล่าวอย่างไร เนื่องจากศาลสูงสุดสหรัฐ จำกัดอำนาจของเขาแล้ว
ท่อส่งน้ำมันซาอุดีฯที่เหลืออยู่แห่งเดียว ใช้เพื่อเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซถูกโดรนอิหร่านโจมตี
ประเทศต่างๆ รวมถึงคูเวต บาห์เรน และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ รวมถึงอิสราเอล ได้รายงานการโจมตีด้วยขีปนาวุธในวันพุธที่ 8 เม.ย.ทำให้เกิดความสับสนเกี่ยวกับวิธีการบังคับใช้ข้อตกลงหยุดยิง แหล่งข่าวที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้ระบุว่า ท่อส่งน้ำมันของซาอุดีอาระเบียไปยังทะเลแดงถูกโจมตีด้วยโดรน
แหล่งข่าวในอุตสาหกรรมน้ำมันเปิดเผยกับรอยเตอร์ว่า อิหร่านโจมตีท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกของซาอุดีอาระเบียเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากมีการตกลงหยุดยิงเพื่อระงับสงครามกับอิหร่าน
ท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกของซาอุดีอาระเบีย ซึ่งปัจจุบันเป็นเส้นทางส่งออกน้ำมันดิบเพียงเส้นเดียวของประเทศ ถูกโจมตีโดยอิหร่าน ขณะที่สิ่งก่อสร้างอื่นๆ ในซาอุดีฯก็ตกเป็นเป้าเช่นกัน
ท่อส่งน้ำมันดังกล่าวลำเลียงน้ำมันประมาณ 7 ล้านบาร์เรลต่อวัน (bpd) จากแหล่งผลิตน้ำมันสำคัญทางตะวันออกของประเทศไปยังท่าเรือยานบูในทะเลแดง หลังจากที่อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้มีน้ำมันและก๊าซปริมาณมหาศาลติดอยู่ในอ่าวเปอร์เซียและส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้น
แหล่งข่าวกล่าวว่า คาดว่าการไหลผ่านท่อส่งน้ำมันแห่งนี้จะได้รับผลกระทบ ซึ่งขณะนี้กำลังประเมินความเสียหาย ซึ่งอาจทำให้วิกฤตพลังงานที่ผู้เชี่ยวชาญเรียกว่าวิกฤตพลังงานที่เลวร้ายที่สุดในโลกทวีความรุนแรงขึ้น
กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) กล่าวในแถลงการณ์ในวันเดียวกันว่า พวกเขาได้โจมตีเป้าหมายหลายแห่งทั่วภูมิภาคด้วยขีปนาวุธและโดรน รวมถึงโรงงานผลิตน้ำมันของบริษัทสหรัฐในเมืองยานบู
สำนักงานสื่อสารของรัฐบาลซาอุดีอาระเบียและบริษัทซาอุดี อารัมโก (Saudi Aramco) ผู้ดำเนินการท่อส่งน้ำมัน ยังไม่ตอบกลับคำขอความคิดเห็นทางอีเมลในทันที
อารัมโกใช้กำลังการผลิตของท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกประมาณ 2 ล้านบาร์เรลต่อวันภายในประเทศ เหลือประมาณ 5 ล้านบาร์เรลต่อวันสำหรับการส่งออก ข้อมูลการขนส่งแสดงให้เห็นว่าการขนส่งน้ำมันที่ยานบูมีปริมาณเฉลี่ยเกือบเต็มกำลังการผลิตที่ 4.6 ล้านบาร์เรลต่อวันในสัปดาห์ที่เริ่มต้นวันที่ 23 มีนาคม
ท่อส่งน้ำมันดังกล่าวทำให้ซาอุดีฯเป็นผู้ชนะโดยเปรียบเทียบจากการปิดช่องแคบ โดยการวิเคราะห์ของรอยเตอร์แสดงให้เห็นว่ารายได้จากน้ำมันที่คาดการณ์ไว้ในเดือนมีนาคมที่ผ่านมาสูงกว่าปีที่แล้ว
กองทัพคูเวตกล่าวว่า การโจมตีของอิหร่านได้ทวีความรุนแรงขึ้นตั้งแต่เวลา 08:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น (05:00 GMT) โดยเสริมว่าการโจมตีด้วยโดรนได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อโรงงานน้ำมัน โรงไฟฟ้า และโรงงานผลิตน้ำจืด
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์กล่าวว่ากำลังรับมือกับการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนของอิหร่าน และบาห์เรนรายงานว่าการโจมตีของอิหร่านสร้างความเสียหายให้บ้านเรือนในพื้นที่ซิตรา