ทรัมป์-ประธานสภาอิหร่านลงนามเอ็มโอยูแล้ว ยุติสงคราม เหลือพิธีทางการที่สวิตฯ

เจ้าหน้าที่สหรัฐกล่าวว่ามีการลงนามข้อตกลงบันทึกความเข้าใจกับอิหร่านแล้ว เหลือพิธีลงนามที่เป็นทางการ ซึ่งมีกำหนดจะจัดขึ้นที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ในวันที่ 19 มิถุนายนนี้ และการจราจรในช่องแคบฮอร์มุซจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

รอยเตอร์ (Reuters) และซีเอ็นเอ็น (CNN) รายงานอ้างแหล่งข่าวเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐกล่าวเมื่อ 15 มิถุนายน เวลาท้องถิ่นว่า สหรัฐและอิหร่านลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MOU) ผ่านทางออนไลน์เพื่อยุติสงครามยืดเยื้อที่ดำเนินมาเกือบสี่เดือนแล้ว โดยเสริมว่าพิธีลงนามอย่างเป็นทางการจะมีขึ้นในวันศุกร์ที่ 19 มิถุนายน 2026 และการจราจรทางเรือในช่องแคบฮอร์มุซจะเพิ่มขึ้นอย่างมากแต่แบบค่อยเป็นค่อยไป

เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งกล่าวว่า บันทึกความเข้าใจดังกล่าวลงนามโดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐและเจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐและโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน

การลงนามข้อตกลงผ่านระบบออนไลน์เพื่อยุติการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านของสหรัฐ เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และเริ่มเฟสสองคือการเจรจานิวเคลียร์อิหร่าน 60 วัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐซึ่งอยู่ในประเทศฝรั่งเศสเพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอด G7 ได้บอกเป็นนัยว่าเขาจะไม่เข้าร่วมพิธีลงนามอย่างเป็นทางการในวันศุกร์นี้ ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

หลังจากเจรจากันหลายสัปดาห์ ข่าวการบรรลุข้อตกลงยุติสงครามระหว่างรัฐบาลวอชิงตันและเตหะราน ได้ส่งผลให้ตลาดต่าง ๆ คลายความกังวลล แม้ว่าความเสี่ยงยังคงอยู่เนื่องจากข้อตกลงดังกล่าวยังมีเฟสสอง ซึ่งเป็นการเจรจาที่อาจยากและซับซ้อนเกี่ยวกับการควบคุมโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน

แม้จะเป็นเพียงกรอบการทำงาน แต่ข้อตกลงนี้ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งใหญ่ที่สุดในการแก้ไขความขัดแย้งที่คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคนและทำให้ตลาดพลังงานปั่นป่วนนับตั้งแต่เริ่มต้นจากการโจมตีร่วมกันของสหรัฐและอิสราเอลต่ออิหร่านในเมื่อ 28 กุมภาพันธ์

รายละเอียดไม่ชัดเจน เนื่องจากยังไม่มีการเผยแพร่ข้อความเอ็มโอยูอย่างเป็นทางการ โดยทรัมป์กล่าวว่าน่าจะเผยแพร่ต่อสาธารณะหลังจากพิธีลงนาม เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งเสริมว่าบันทึกความเข้าใจ จะถูกเปิดเผยต่อสาธารณะภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง อาจจะหลังพิธีลงนามทางการ

เจ้าหน้าที่รายหนึ่งซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อกล่าวว่า บันทึกความเข้าใจฉบับนี้จะวางโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐและอิหร่านในอนาคต โดยเน้นย้ำว่าผลประโยชน์ใดๆ ที่อิหร่านจะได้รับ เช่น การผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรและการปล่อยเงินทุนที่ถูกอายัดของอิหร่าน จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่ออิหร่านเต็มใจที่จะร่วมมือกับสหรัฐในโครงการนิวเคลียร์ และไม่ให้เงินสนับสนุนสิ่งที่เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่าเป็น “ลัทธิหัวรุนแรง” ในภูมิภาคตะวันออกกลาง

“เราพร้อมที่จะปล่อยเงินที่ถูกอายัด และเราพร้อมที่จะผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร และเราจะแสดงท่าทีเล็กๆ น้อยๆ ในช่วงเริ่มต้น หากพวกเขามีท่าทีเล็กๆ น้อยๆ ตอบต่อเราที่แสดงให้เห็นว่าพวกเขายินดีที่จะปฏิบัติตามพันธสัญญาเช่นกัน” เจ้าหน้าที่สหรัฐคนที่สองกล่าว และระบุว่า บันทึกความเข้าใจนี้จะอนุญาตให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซได้ทันที ซึ่งเป็นเส้นทางการขนส่งน้ำมันและก๊าซที่สำคัญของโลกที่อิหร่านปิดกั้นมานานหลายเดือน แต่เจ้าหน้าที่สหรัฐคนหนึ่งเตือนว่าต้องใช้เวลาสักพักกว่าการจราจรจะกลับสู่ภาวะปกติ

“คุณจะเห็นการจราจรในช่องแคบฮอร์มุซเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเริ่มขึ้นแล้ว และจะค่อยๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ” เจ้าหน้าที่สหรัฐกล่าว

“เราอาจจะไม่กลับสู่ภาวะปกติภายในสองสัปดาห์ แต่เราจะเห็นการจราจรในช่องแคบเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ” เจ้าหน้าที่สหรัฐกล่าวเสริม

ทั้งนี้ การถอนตัวของอิสราเอลออกจากเลบานอนไม่ใช่เงื่อนไขของข้อตกลงระหว่างสหรัฐและอิหร่าน โดยเสริมว่าอิสราเอลจะมีสิทธิ์ในการป้องกันตนเองจากการโจมตีใดๆ โดยฮิซบอลเลาะห์