สหรัฐ เต้น “ตู้สินค้า” ขาด ขู่เล่นงานสายเดินเรือยักษ์โลก

ชีพจรเศรษฐกิจโลก : นงนุช สิงหเดชะ

ปัญหาขาดแคลนตู้บรรทุกสินค้าเพื่อการส่งออกทางเรือหรือที่เรียกกันว่า “ตู้คอนเทนเนอร์” แม้จะเป็นปัญหาทั่วโลกมาเกือบ 1 ปี นับตั้งแต่การระบาของไวรัสโควิด-19 แต่ปัญหาเดียวกันที่เกิดขึ้นกับผู้ส่งออกสินค้าเกษตรของสหรัฐ ก็ดูเหมือนจะถูกจับตาเป็นพิเศษ

โดยสื่อของอเมริกันอย่างซีเอ็นบีซีรายงานว่า ผู้ส่งออกสินค้าเกษตรของสหรัฐได้ร้องเรียนมายังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่าถูกผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางเรือปฏิเสธที่จะจัดหาตู้คอนเทนเนอร์สำหรับส่งออกสินค้าเกษตร ทำให้การส่งออกสินค้าเกษตรเกิดความเสียหาย ทั้งในแง่รายได้และชื่อเสียงของอุตสาหกรรมส่งออกสินค้าเกษตรโดยรวมของประเทศ

ซีเอ็นบีซี ระบุว่า สาเหตุที่สายการเดินเรือปฏิเสธที่จะจัดหาตู้คอนเทนเนอร์ให้กับสินค้าเกษตรสหรัฐ เป็นเพราะสายการเดินเรือเลือกที่จะส่งออกตู้เปล่าไปยังจีนเพื่อบรรทุกสินค้าจีนสำหรับส่งออกซึ่งได้กำไรดีกว่าแทน การปฏิเสธดังกล่าวเกิดขึ้นมากในช่วงไฮซีซั่นของการส่งออกเมื่อปลายปีที่แล้ว โดยข้อมูลที่รวบรวมจากท่าเรือลอสแองเจลิส ลองบีช แคลิฟอร์เนีย นิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์ ประเมินว่า สายการเดินเรือปฏิเสธตู้คอนเทนเนอร์ขนาด 20 ฟุต จำนวน 177,938 ตู้ ระหว่างเดือนตุลาคม-พฤศจิกายนปีที่แล้ว คิดเป็นมูลค่าความเสียหายหลายร้อยล้านดอลลาร์

“จอห์น มาร์ติน” ผู้จัดการบริษัท มาร์ติน แอสโซซิเอตส์ ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจและขนส่ง ระบุว่า ระหว่างเดือน ก.ค.-พ.ย.ปีที่แล้ว สายการเดินเรือปฏิเสธการจัดสรรตู้คอนเทนเนอร์เป็นจำนวน 297,997 ตู้ ในท่าเรือลอสแองเจลิส ลองบีช นิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์ หากเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้านี้ จะเห็นว่าอัตราการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์สูงขึ้น ซึ่งเน้นย้ำให้เห็นว่าสหรัฐต้องพึ่งพาจีนอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ “มาร์ก เยียเกอร์” ซีอีโอบริษัท เรดวู้ด โลจิสติกส์ ระบุว่า ตู้คอนเทนเนอร์ที่ออกจากสหรัฐไปยังเอเชีย 3 ใน 4 เป็นตู้เปล่า เป็นเพราะจีนรุกอย่างมากในการที่จะได้ตู้เปล่ากลับไป ดังนั้นจึงเป็นการยากสำหรับผู้ส่งออกสินค้าสหรัฐที่จะได้รับตู้คอนเทนเนอร์

จีนเป็นประเทศซึ่งฟื้นตัวจากการระบาดของไวรัสได้ก่อนประเทศอื่น ทำให้สามารถเปิดกิจกรรมเศรษฐกิจได้ และเมื่อถึงช่วงไฮซีซั่นการส่งออกของปลายปีที่แล้ว ทำให้ความต้องการซื้อสินค้าจากจีนสูงขึ้น ดังนั้นจีนจึงต้องการตู้คอนเทนเนอร์อย่างมากเช่นกัน จึงพยายามแย่งชิงตู้ด้วยการยอมจ่ายค่าขนส่งในอัตราสูงให้กับสายการเดินเรือ

“จีน เซโรกา” ผู้อำนวยการบริหารท่าเรือลอสแองเจลิส ชี้ว่า ไม่ใช่หน้าที่ของผู้ส่งออกสินค้าเกษตรที่จะต้องไปวิ่งเต้นหาตู้คอนเทนเนอร์ สิ่งที่จำเป็นต้องมีในขณะนี้ก็คือนโยบายการส่งออกของสหรัฐที่เป็นหนึ่งเดียวสอดคล้องกันเพื่อแก้ปัญหาต่าง ๆ ไม่ใช่เฉพาะเรื่องตู้คอนเทนเนอร์เท่านั้น

ทางด้านคณะกรรมการการเดินเรือของสหรัฐได้ส่งจดหมายไปถึงสภาผู้ขนส่งสินค้าทางเรือโลกว่า ผู้ให้บริการขนส่งทางเรือรายใหญ่ใด ๆ ก็ตามที่ปฏิเสธที่จะให้บริการส่งออกสินค้าสหรัฐ ถือว่าละเมิดกฎหมายว่าด้วยการขนส่งสินค้าทางเรือของสหรัฐ ทั้งนี้ “คาร์ล เบนซ์เซล” หนึ่งในคณะกรรมการ ระบุว่า สิ่งที่เกิดขึ้นอาจสร้างปัญหาให้กับเศรษฐกิจสหรัฐ ทางคณะกรรมการกำลังติดตามปัญหานี้หลังจากได้รับคำร้องเรียนอย่างต่อเนื่องในช่วง 4-5 เดือนที่ผ่านมา และได้ส่งเรื่องนี้ถึงคณะกรรมาธิการค้นหาข้อเท็จจริง ซึ่งทำหน้าที่สอบสวนพฤติกรรมการขนส่งทางทะเลอันเป็นการเข้าข่ายที่จะทำให้การไหลเวียนของการค้าทางทะเลเกิดการชะงัก

ทั้งนี้ การสอบสวนดังกล่าวเริ่มขึ้นตั้งแต่เดือน พ.ย.ปีที่แล้ว ซึ่งการสอบสวนจะรวมถึงประเด็นเกี่ยวกับปริมาณตู้คอนเทนเนอร์เปล่าที่กลับมายังสหรัฐเมื่อเทียบกับปริมาณตู้ที่สามารถจัดสรรให้กับสินค้าส่งออกของสหรัฐ

ด้านผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางเรืออย่าง “เอเวอร์กรีน ไลน์” บอกว่า กำลังให้ความร่วมมือกับคณะกรรมการการเดินเรือของสหรัฐในการสอบสวนปัญหา แต่การขาดแคลนดังกล่าวเกิดจากหลายปัจจัย ส่วนเมอส์กซึ่งเป็นผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางเรือใหญ่ที่สุดในโลก ปฏิเสธที่จะให้ความเห็นเรื่องนี้