เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
พระดำริของสมเด็จพี่ฯ สู่น้อง ‘Princess’s Cup Thailand 2026’
Biz Movement พระดำริของสมเด็จพี่ฯ สู่น้อง ‘Princess’s Cup Thailand 2026’
‘ปลอดประสพ’ ชง 9 ข้อแก้พิษโลหะหนักแม่น้ำสาย-รวก จี้รัฐงัดมาตรการค้าบีบจีน-ประกาศเขตมลภาวะร้ายแรง
Politics ‘ปลอดประสพ’ ชง 9 ข้อแก้พิษโลหะหนักแม่น้ำสาย-รวก จี้รัฐงัดมาตรการค้าบีบจีน-ประกาศเขตมลภาวะร้ายแรง
ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
Economic ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
World ‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
News วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
Politics ‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
Business ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
News สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
“ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
Business “ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
EV เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
ดูทั้งหมด

ดร.นิเวศน์ วิเคราะห์ผลกระทบตลาดหุ้นในยุคสงครามเย็นรอบ 2

04 ก.ย. 2565 | 11:29น.
ดร.นิเวศน์ เหมวชิรวรากร

ดร.นิเวศน์ กูรูนักลงทุนวีไอ วิเคราะห์ผลกระทบตลาดหุ้นในยุคสงครามเย็นรอบ 2 ระหว่างมหาอำนาจ “สหรัฐ-จีน” เหตุการณ์บ่งชี้เริ่มต้นเป็นเรื่อง “รัสเซียบุกยูเครน” ชี้วัด “โลกเสรี-เผด็จการคอมมิวนิสต์” ใครจะเป็นฝ่ายชนะ เพราะกระทบตลาดหุ้นประเทศเครือข่ายสองฝ่ายที่จะเข้าไปลงทุน กรณีของไทยรอบนี้ได้แต่หวังว่า “จะเลือกข้างถูก”

วันที่ 4 กันยายน 2565 ดร.นิเวศน์ เหมวชิรวรากร นักลงทุนเน้นคุณค่า (Value Investor) สมาคมนักลงทุนเน้นคุณค่า (ประเทศไทย) เปิดเผยว่า “สงครามเย็น” ระหว่างมหาอำนาจเกิดขึ้นแทบจะทันทีหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ในปี 1945 มันเป็น “การต่อสู้เพื่อแย่งชิงความเป็นใหญ่” ระหว่างโซเวียตรัสเซียกับสหรัฐอเมริกา โดยที่ฝ่ายรัสเซียนั้นมีอุดมการณ์ทางการเมืองแบบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ที่เน้นการควบคุมโดยรัฐ และอเมริกามีอุดมการณ์ทางด้านทุนนิยมและกลไกของตลาดเสรีทางด้านเศรษฐกิจ

การต่อสู้หรือสงครามเย็นนั้น สหรัฐและรัสเซียไม่ได้รบหรือทำสงครามกันโดยตรง เพราะถ้าทำแบบนั้นก็อาจจะเกิดสงครามนิวเคลียร์ที่สามารถทำลายโลกได้ ในช่วงสงครามเย็นจะเป็นการรบโดยใช้ “ตัวแทน” ซึ่งก็จะเป็น “ประเทศในเครือข่าย” ที่เป็นพวกพ้องของตนเข้าไปรบแทน โดยที่อเมริกาหรือโซเวียตรัสเซียก็จะส่งอาวุธสนับสนุนฝ่ายของตน ในหลาย ๆ ครั้งก็อาจจะเข้าไปรบเองด้วย ถ้าเห็นว่าฝ่ายของตนกำลังจะพ่ายแพ้

ในยุคสงครามเย็นยังพบว่ามี “การแข่งขัน” ระหว่างมหาอำนาจในแทบทุกด้านตั้งแต่ด้านอุดมการณ์ทางการเมืองที่พยายามเผยแพร่ว่าของตนเองดีกว่า แข่งขันทางด้านเทคโนโลยีว่าใครจะก้าวหน้ากว่ากัน และทางเศรษฐกิจว่าใครโตเร็วและใหญ่กว่ากัน ทั้งหมดนั้นเป้าหมายที่สำคัญมากส่วนหนึ่งก็คือ ต้องการหาพวกให้มากที่สุด เพราะทั้งสองฝ่ายต่างก็รู้ว่า การมีพวกมากนั้นได้เปรียบและจะเป็นฝ่าย “ชนะ” ในที่สุด เพราะสงครามโลกครั้งที่ 2 นั้น เป็นบทเรียนให้รู้ว่า คนที่มีพันธมิตรมากนั้น ยังไงก็ชนะเพราะมีทรัพยากรในการต่อสู้ได้ไม่จำกัด

สงครามเย็น-ครั้งนั้น จบลงในปี 1991 พร้อมกับการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ชัยชนะของสหรัฐทำให้อเมริกากลายเป็นอภิมหาอำนาจเพียงรายเดียวและไม่มีประเทศไหนจะท้าทายได้ และโลกก็เปลี่ยนไปเป็นยุคของ “Globalization” คือเน้นไปที่การค้าขายและการพัฒนาทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี โดยเฉพาะที่ไม่เกี่ยวกับการสงครามอย่างที่เคยเป็น

โดยที่จีนซึ่งเคยเป็น “เครือข่ายของฝ่ายโซเวียต” เพราะมีระบอบการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ ก็มีการปรับตัวหันมาใช้ระบอบทุนนิยมตลาดเสรี เริ่มโดยเติ้งเสี่ยวผิง ซึ่งสามารถพัฒนาประเทศก้าวหน้าขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยีจนถึงปัจจุบันเป็นเวลาประมาณ 30 ปี ที่สามารถ “ท้าทาย” อเมริกาได้ทุกด้านเช่นเดียวกับโซเวียตรัสเซียในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และต่อเนื่องถึงประมาณปี 1960 ที่สามารถพัฒนาประเทศจนเกือบ “ตามทัน” สหรัฐในทุกด้านทั้งทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และทางทหาร

และดังนั้น “การต่อสู้เพื่อความเป็นใหญ่” จึงดูเหมือนว่ากำลังจะเกิดขึ้นในโลกอีกครั้งหนึ่ง คราวนี้เป็นจีนกับสหรัฐโดยที่รัสเซียกลายเป็น “ประเทศเครือข่าย” ของฝ่ายจีน และในครั้งนี้ “อุดมการณ์” ที่ใช้ในการชักชวนให้ประเทศอื่นเข้าเป็นพวกดูเหมือนจะเปลี่ยนแปลงไปและไม่ใช่คอมมิวนิสต์ที่ล่มสลายไปแล้ว แต่เป็นเรื่องของ “ความเป็นประชาธิปไตย” กับความเป็น “เผด็จการ” ที่แบ่งค่ายของแต่ละฝั่ง และครั้งนี้ก็เช่นเดียวกับสงครามเย็น “ครั้งแรก” ประเทศทั้งหลายต่างก็แทบจะถูกบังคับให้เลือกว่าจะอยู่ฝั่งไหน

การ “เป็นกลาง” นั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย และทั้งหมดนั้นก็นำมาสู่เรื่องของการลงทุนโดยเฉพาะในตลาดหุ้นซึ่งกลายเป็น Globalization ไปก่อนแล้วว่า เราจะทำอย่างไรถ้า “สงครามเย็น” รอบนี้ดำเนินไปต่อเนื่องยาวนานแบบครั้งก่อน เฉพาะอย่างยิ่ง ตลาดหุ้นทั่วโลกและในแต่ละประเทศจะเป็นอย่างไร?

มองจากประวัติศาสตร์โดยเฉพาะตลาดหุ้นอเมริกาหรือดัชนีดาวโจนส์ที่มีสถิติต่อเนื่องมานานเป็นศตวรรษ ผมจะแบ่งเป็นช่วงหรือยุคโดยอิงกับเรื่องของสงครามทั้งสงครามร้อนและเย็น เริ่มแรกก็คือ ดัชนีดาวโจนส์หลังสงครามโลกในปี 1945 มาจนถึงประมาณปี 1960 หรือประมาณ 15-16 ปี เป็นช่วงของการ “ฟื้นตัว” จากสงคราม

ดัชนีดาวโจนส์ปรับตัวขึ้นจาก 195 จุดในเดือนธันวาคม 1945 เป็น 721 จุดในเดือน สิงหาคม 1961 ทั้ง ๆ ที่เกิดสงครามเย็นมาตลอด หรือคิดแล้วดัชนีดาวโจนส์ให้ผลตอบแทนแบบทบต้นถึงปีละ 8.5% ซึ่งถ้ารวมปันผลก็อาจจะประมาณปีละ 10% ซึ่งถือว่าดีมากสอดคล้องกับการเจริญเติบโตที่ดีเยี่ยมของเศรษฐกิจอเมริกาในช่วงนั้น

ยุคของสงครามเย็นจริง ๆ นั้น ผมกำหนดให้เริ่มต้นในปี 1961 จนถึง 1991 เป็นเวลาประมาณ 30 ปี โดยที่จุดเริ่มต้นนั้นตรงกับช่วงที่อเมริกากับโซเวียตต่อสู้หรือแข่งขันกัน “รุนแรงที่สุด” ในด้านของสงครามนั้น อเมริกาหนุนกลุ่มชาวคิวบาพลัดถิ่นกลับประเทศเพื่อล้มล้างฟิเดลคัสโตร ซึ่งประกาศเป็นฝ่ายรัสเซียและเป็นคอมมิวนิสต์ที่อยู่หน้าบ้านอเมริกาแต่ก็พ่ายแพ้

ปีต่อมาโซเวียตก็ขนจรวดติดหัวรบปรมาณูเตรียมมาตั้งที่คิวบา ซึ่งทำให้เกิดวิกฤตปรมาณูที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์เพราะอเมริกายื่นคำขาดว่าถ้าไม่ถอยก็เกิดสงคราม ซึ่งทำให้รัสเซียถอยกลับไป

ในด้านของเทคโนโลยีเองนั้น ระดับการพัฒนาของโซเวียตในปี 1961 ดูเหมือนว่าจะใกล้เคียงกับสหรัฐมาก นอกเหนือจากระเบิดนิวเคลียร์ซึ่งรัสเซียสามารถผลิตได้หลังอเมริกาเพียงไม่กี่ปีแล้ว ในด้านของการ “พิชิตอวกาศ” โซเวียตกลับเป็นฝ่ายนำ สามารถส่งจรวดสปุตนิกสู่วงโคจรโลกได้ก่อนอเมริกาเช่นเดียวกับการส่งยูริ กาการิน ขึ้นไปสู่อวกาศเป็นคนแรกในปี 1961 แม้ว่าสหรัฐจะสามารถส่งอาลัน เชพเพิร์ดตามมาในเวลาไม่ถึงเดือน ส่วนในด้านของเศรษฐกิจเองนั้น โซเวียตมีขนาดเศรษฐกิจเป็นอันดับสองและรองจากอเมริกาไม่มาก

ยุคของสงครามเย็นยังเกิดเหตุการณ์มากมายรวมถึงสงครามเวียดนามที่อเมริกาต้องเข้าไปรบเต็มตัวร่วมกันฝ่ายเวียดนามใต้ต่อสู้กับเวียดนามเหนือที่มีโซเวียตและจีนสนับสนุนอย่างเต็มกำลัง สงครามเวียดนามก่อให้เกิดปัญหาเศรษฐกิจและเงินเฟ้อรุนแรงส่งผลกระทบกับตลาดหุ้นรุนแรงเป็นวิกฤตในช่วงปี 1973-1974

ประเทศไทยเองก็กลายเป็น “มหามิตร” ของสหรัฐ มีการประกาศ “ปฏิญญากรุงเทพ” ในปี 1967 เพื่อต่อสู้กับภัยคุกคามของคอมมิวนิสต์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นสนธิสัญญาที่ก่อให้เกิด “ASEAN”

ดัชนีดาวโจนส์ในช่วง 30 ปี ของยุคสงครามเย็นมีการปรับตัวขึ้นอย่างกระท่อนกระแท่นเพราะปัญหาต่าง ๆ มากมายอานิสงส์จากสงครามเย็น จาก 721 จุด ในปี 1961 เพิ่มขึ้นเป็น 3,102 จุด ในปี 1991 ที่สงครามเย็นสงบ หรือเพิ่มขึ้นเพียง 5% ต่อปีแบบทบต้นในช่วงเวลา 30 ปี ซึ่งก็เห็นได้ชัดว่าสงครามเย็นนั้นน่าจะเป็นสิ่งที่เลวร้ายมากสำหรับตลาดหุ้นในระยะยาว

และสิ่งที่ช่วยยืนยันก็คือ หลังจากสงครามเย็นจบลงและโลกต่างก็มุ่งหน้าค้าขายโดยมีการ “พัฒนาประชาธิปไตย” และการ “เปิดเสรี” ทางด้านเศรษฐกิจทั่วโลก ดัชนีดาวโจนส์ในช่วง 30 ปีต่อมาจากปี 1991 ถึงสิ้นปี 2021 เพิ่มขึ้นจาก 3,102 จุดเป็น 36,585 จุด หรือเป็นการเพิ่มขึ้นปีละ 8.57% แบบทบต้นและแทบจะเท่ากับช่วงการฟื้นตัวหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และนี่ก็เป็นการยืนยันอีกครั้งหนึ่งว่า ผลตอบแทนจากการลงทุนในตลาดหุ้นอเมริการะยะยาวในภาวะปกตินั้นอยู่ที่ประมาณ ปีละ 10% แบบทบต้น

ประเด็นสำคัญที่จะต้องตระหนักก็คือ นี่คือช่วงเวลาของการเริ่มต้นสงครามเย็นรอบใหม่ที่จะดำเนินต่อไปยาวนานหรือไม่? และถ้าใช่ ผลกระทบกับตลาดหุ้นจะเหมือนเดิมไหม?

ถ้าดูเฉพาะเหตุการณ์ในช่วงสั้น ๆ ที่ผ่านมาก็ดูเหมือนว่ามันกำลังซ้ำรอยสงครามเย็นรอบแรก โดยที่อเมริกากับโซเวียตมีอุดมการณ์ที่แตกต่างกันไปคนละขั้ว คือประชาธิปไตยกับเผด็จการคอมมิวนิสต์ ซึ่งก็เหมือนกับสหรัฐกับจีนเช่นเดียวกัน พลังอำนาจและศักยภาพทางเศรษฐกิจระหว่างอเมริกากับโซเวียตในช่วงเริ่มต้นสงครามเย็นใกล้เคียงกันมาก โดยที่โซเวียตไล่กวดสหรัฐมาอย่างรวดเร็วหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เช่นเดียวกับจีนที่ไล่กวดอเมริกาอย่างรวดเร็วอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นเลยในประวัติศาสตร์และภายในไม่กี่ปีก็จะทัน

ในด้านของเทคโนโลยีเองนั้น สหรัฐกับโซเวียตแทบจะเสมอกันในช่วงเริ่มต้นสงครามเย็น บางด้านอเมริกาก็นำ บางด้านโซเวียตก็นำโดยเฉพาะในด้านที่เกี่ยวกับการทำสงคราม เช่นเดียวกับจีนที่ปัจจุบันมีเทคโนโลยีบางอย่างที่นำอเมริกาไปแล้ว แม้ว่าอีกกว่าครึ่งอาจจะตามอยู่ ดังนั้น นี่ก็อาจจะเป็นสิ่งที่ทำให้สงครามเย็นเกิดขึ้นได้

และว่าที่จริง เหตุการณ์ในช่วงเร็ว ๆ นี้ก็บ่งชี้ว่าทั้งสองฝ่ายกำลังทำอยู่ โดยจุดเริ่มต้นอาจจะเป็นเรื่องรัสเซียบุกยูเครนโดยที่จีนสนับสนุน ในขณะที่อเมริกาและพรรคพวกโดยเฉพาะนาโต้ก็สนับสนุนยูเครนเต็มที่ ต่อมาก็เกิดเหตุการณ์ไต้หวันกับจีน ซึ่งทั้งสองเรื่องก็ตามมาด้วยการแซงชั่นต่าง ๆ ทั้งจากฝ่ายอเมริกาและจีนซึ่งในที่สุดก็อาจจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและการลงทุนในตลาดหุ้นได้

สุดท้ายก็คือ ประเทศเครือข่ายของแต่ละฝ่ายที่ถ้าหากสงครามเย็นดำเนินต่อไป ก็จะกระทบโดยเฉพาะต่อตลาดหุ้นที่เราจะเข้าไปลงทุน ในสงครามเย็นรอบแรกนั้นชัดเจนว่าเครือข่ายของฝ่าย “โลกเสรี” ซึ่งเป็นฝ่ายชนะนั้น ได้ประโยชน์ไปเต็ม ๆ อาทิ เกาหลี, ไต้หวัน, สิงคโปร์, ฮ่องกง และไทย ที่มีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ดีมาก รอบนี้เราคงจะต้องดูกันต่อไป ผมก็ได้แต่หวังว่าในกรณีของไทยเราจะเลือกข้างถูก