ออมสิน ชี้ “คนไม่มีเครดิต” โจทย์ใหญ่สินเชื่อฐานราก ชี้ 3 ข้อแก้กับดักหนี้
ธนาคารออมสิน ตีโจทย์หลัก “กับดักหนี้ครัวเรือน” เหตุคนไม่มีเครดิต เข้าไม่ถึงสินเชื่อ ถูกบีบออกนอกระบบ ถูกคิดดอกเบี้ยสูง แนะ 3 ปัจจัยแก้ปัญหา “สร้างการแข่งขัน-ต้องมีคนกำกับ-หลักประกันต้องเปลี่ยนไป สภาพคล่องต้องได้” เผยช่วง 2 ปีดึงคนเข้าระบบ 2.8 ล้านคน
วันที่ 29 กันยายน 2565 นายวิทัย รัตนากร ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน กล่าวในงาน “BOT Symposium 2020 ก้าวสู่ยุคใหม่เศรษฐกิจการเงินไทย” ภายใต้หัวข้อ “กับดักหนี้กับการพัฒนาเศรษฐกิจการเงินครัวเรือนฐานราก” ว่า ปัญหาหลักของกลุ่มฐานรากที่เข้าไม่ถึงระบบการเงิน คือ Credit Quality เนื่องจากลูกค้ากลุ่มนี้ไม่สามารถเข้าถึงบริการกลุ่มสถาบันการเงินในระบบได้ และโดนบีบออกไปนอกระบบ
ดังนั้น ความเสี่ยงแปลเป็นดอกเบี้ย ซึ่งสะท้อนเรื่องอำนาจต่อรอง และการเอาเปรียบคนฐานรากที่เข้าสินเชื่อด้วยดอกเบี้ย 30-36% แต่คนรวยเฉลี่ย 2-3% เป็นอัตราต่ำเกินจริง ซึ่งเป็นปัญหาหลักของกับดักหนี้
และในขณะที่บทบาทหน้าที่หลักของธนาคารออมสิน คือ การเข้าไปดูแลลูกค้ากลุ่มฐานรากที่มีความเสี่ยงให้สามารถเข้าถึงบริการทางการเงินในระบบ พร้อมกับดูแลระบบการเงินของตัวเองให้มีความแข็งแรง
โดยในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ธนาคารสามารถดึงคนฐานรากเข้าระบบได้ ภายใต้การสนับสนุนจากภาครัฐในเรื่องของการรับความเสี่ยงทางด้านหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เอ็นพีแอล) ทำให้กลุ่มคนที่ไม่มีประวัติด้านเครดิต หรือเครดิตน้อยกว่าที่จะสามารถปล่อยสินเชื่อได้สามารถเข้าถึงได้ จากลูกค้าเข้าระบบทั้งสิ้น 6.3 ล้านคน ซึ่งในจำนวนนี้มีประมาณ 2.8 ล้านคนที่ไม่มีเครดิตหรือเครดิตน้อย และมีแค่ 1.5 ล้านรายที่ปล่อยเกณฑ์ปกติ และมีจำนวน 2.86-2.9 ล้านรายที่มีการผ่อนปรนเกณฑ์การอนุมัติ
และหากดูลูกค้าที่ปล่อยสินเชื่อในช่วงโควิด-19 ที่ผ่านเกณฑ์การปล่อยสินเชื่อปกติมีสัดส่วน 56% ปัจจุบันเหลือ 33% สะท้อนว่าโควิด-19 กระทบถึง Credit Quality
ส่วนการแก้ปัญหากับดับหนี้ มองว่า ไม่มี Single Solution แต่เชื่อว่าทำหลาย ๆ อย่างจะช่วยบรรเทาปัญหาได้ เช่น สิ่งที่ธนาคารเข้าไปทำเรื่องของจำนำทะเบียนรถจักรยานยนต์ที่ทำให้ตลาดลดดอกเบี้ยลงมาได้ 18% เพราะหากดูเอ็นพีแอลในระบบมีเพียง 3% แต่มี NIM สูงถึง 20-30% ดังนั้น มองว่า 1.จะต้องหนุนให้เกิดการแข่งขันเพื่อให้การเอาเปรียบน้อยลง 2.จะต้องมีการกำกับดูแล เพราะที่ผ่านมาไม่มีการกำกับดูแล ทำให้เกิดเอ็นพีแอลสูง และดอกเบี้ยขึ้นไปถึง 30-40% ซึ่งหลังจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เข้ามาควบคุมอาจจะดีขึ้น แม้ช่วงแรกยอดขายจะลดลงบ้าง และ 3.หลักประกันต้องสามารถเปลี่ยนสภาพคล่องได้ดี
“เรามีหน้าที่ในการดูแลกลุ่มลูกค้าฐานราก เพราะหากดูการเข้าถึงสินเชื่อ จะพบว่าคนไม่มีเครดิตหรือเครดิตน้อยมีสัดส่วนการเข้าถึงระบบธนาคารพาณิชย์ไม่ถึง 10% เทียบกับออมสินช่วยคนกลุ่มนี้ประมาณ 50-60% โดยมีความแข็งแรงทั้งด้านการเงินและหนี้เสีย” นายวิทัยกล่าว