5 ธันวาคม “วันพัฒนา” กับ 60 ปีกรมการพัฒนาชุมชน

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ และพระราชทานแนวพระราชดำริ ที่ทรงศึกษาค้นคว้าแนวคิดทฤษฎีและทดลองปฏิบัติด้วยพระองค์เอง จนได้รูปแบบพัฒนาที่เหมาะสมเป็นที่ประจักษ์จึงพระราชทานเผยแพร่ให้พสกนิกรนำไปปฏิบัติ จนเป็นที่ยอมรับว่า ทรงเป็น “กษัตริย์นักพัฒนา” ที่ทั้งในฐานะของนักวิชาการและนักปฏิบัติการ

ด้วยพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาอันสูงยิ่งทางด้านการพัฒนาและพัฒนาชุมชนดังกล่าว ใน พ.ศ. 2518 กระทรวงมหาดไทยจึงกำหนดให้วันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็น “วันพัฒนา” โดยได้เชิญชวนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน ทั่วทั้งประเทศ จัดกิจกรรมเนื่องในวันพัฒนาระหว่างวันที่ 4 – 6 ธันวาคม ของทุกปี โดยกิจกรรมที่ดำเนินการ ได้แก่ กิจกรรมถวายชัยมงคลและลงนามถวายพระพร กิจกรรมทางศาสนาและพัฒนาจิตใจ เช่น จัดให้มีการทำบุญ ตักบาตร ปฏิบัติธรรม การลดละเลิกอบายมุข  กิจกรรมพัฒนาสิ่งสาธารณประโยชน์ของชุมชน ด้วยการปรับปรุงซ่อมแซม และทำความสะอาดบ้านเรือนที่อยู่อาศัย สถานที่ราชการ สถานที่สาธารณประโยชน์ต่างๆ กิจกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รณรงค์ปลูกและดูแลรักษาต้นไม้ ป่าไม้ สวนสาธารณะ การขุดลอกคู คลอง การกำจัดผักตบชวา กำจัดขยะมูลฝอย ตลอดจนซ่อมแซมภาชนะเก็บน้ำ การรณรงค์รับบริจาคข้าวเปลือกให้ธนาคารข้าว รณรงค์ปลูกหญ้าแฝก การจัดนิทรรศการแสดงผลงานที่สนองแนวพระราชดำริ เป็นต้น

และใน พ.ศ. 2531 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  พระราชทานคำขวัญเนื่องในวันพัฒนาให้แก่กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย คือ “พัฒนาคือสร้างสรรค์” เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติตัวและปฏิบัติหน้าที่ของนักพัฒนา

เมื่อพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมพรรษา 84 พรรษา ใน พ.ศ. 2554 กระทรวงมหาดไทยโดยกรมการพัฒนาชุมชน ร่วมเฉลิมพระเกียรติด้วยการจัด “โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554” จำนวน 1,756 หมู่บ้านทั่วประเทศ โดยส่งเสริม “ครอบครัวพัฒนา” 52,680 ครอบครัว

ผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อบรม ดูงาน ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง และขยายผลไปสู่ทุกครอบครัวในหมู่บ้าน เพื่อให้ เกิดความสุขทั้งของตนเอง ครอบครัว และชุมชน โดยสามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ เกิดการออม ไม่มียาเสพติด ไม่มีหนี้นอกระบบ มีการจัดสวัสดิการชุมชน มีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะส่งผลให้คนในชุมชน มีความสุขอย่างยั่งยืน และเป็นต้นแบบของหมู่บ้านแห่งความสุขมวลรวมชุมชน

เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตร กรมการพัฒนาชุมชนยังคงขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชนสนองพระบรมราโชวาทและพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร อย่างต่อเนื่อง อาทิเช่น ขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้เป็นรากฐานของชีวิตประชาชนในหมู่บ้าน, พัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง, รวมทั้งน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ฯ “สืบ สาน รักษา ต่อยอด” มาดำเนินโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” ซึ่งเป็นโครงการต้นแบบของวันดินโลก