เปิดปมร้าว ประธานบอร์ด-ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ

นับว่าสร้างความประหลาดใจให้กับสังคม เป็นอย่างมาก ที่อยู่ ๆ “สมชัย สัจจพงษ์” ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่เคยอยู่แบบเงียบ ๆ มาตลอด หลังจากเข้าดำรงตำแหน่งประธานบอร์ด ธปท. ตั้งแต่เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2568 เป็นต้นมา ก็ออกมาให้ข่าว แถมเป็นข่าวที่ดูจะเผยถึงรอยร้าวในการทำงานกับฝ่ายบริหารของ ธปท. ด้วย

โดย “สมชัย” ระบุว่า รู้สึกผิดหวัง เกี่ยวกับการนำเสนอแนวทางในการแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทย กฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน และกฎหมายเงินตรา เป็นต้น ทั้ง ๆ ที่ตั้งแต่การประชุมคณะกรรมการครั้งแรกเมื่อเดือนมิถุนายน 2568 “สมชัย” และกรรมการธปท.ได้มีมติ สั่งการให้ผู้บริหารของธนาคาร ไปศึกษาและเสนอประเด็นที่จำเป็นจะต้องแก้ไข

“ตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้ ธปท. นำเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงินแค่มาตราเดียว โดยใช้เวลาศึกษามานานถึง 1 ปี 6 เดือน”

“สมชัย” จึงมองว่าเป็นความล้มเหลวซึ่งจะก่อความเสียหายต่อเศรษฐกิจการเงินของประเทศ

ทั้งนี้ “สมชัย” ชี้ว่า ประธานบอร์ด ธปท. ไม่มีอำนาจในคณะกรรมการนโยบาย 3 ชุดที่ผู้ว่าการ ธปท. เป็นประธาน ได้แก่ คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน (กนส.) และ คณะกรรมการพัฒนาระบบชำระเงิน (กรช.)

อย่างไรก็ดี “สมชัย” บอกว่า ได้ใช้สิทธิในการให้ความเห็น วิพากษ์และเสนอแนะแนวทางในการดำเนินนโยบายต่างๆ เหล่านั้นในฐานะนักคิดและประชาชนคนหนึ่ง โดยหยิบยกประเด็นหนึ่งขึ้นมา คือ การปล่อยสินเชื่อ SME ของธนาคารพาณิชย์ที่มีอัตราเติบโตติดลบมาเป็นเวลานาน จนปัจจุบันติดลบมาเกือบ 17 ไตรมาสแล้ว

ส่งผลให้ไทยเป็นประเทศเดียวในอาเซียนที่สร้างประวัติศาสตร์ด้านลบทางการเงินในสถิติตัวนี้ ซึ่งจากการสอบถามผู้บริหารแบงก์ชาติ ได้รับคำตอบว่า ทำอยู่ เช่น Your Data/Open Data Data Bureau SME Credit Portal SMEs Credit Boost SME Secure+

“แต่ตั้งแต่ผมได้รับรู้ว่าแบงก์ชาติจะทำมาตรการเหล่านี้ มาตรการ YourData/Open Data มาตรการ Data Bureau มาตรการ SME Credit Portal ก็ยังไม่เกิด ในขณะที่ SME ล้มหายตายจากไปทุกวัน มาตรการ SME Credit Boost และมาตรการ Secure+ เกิดแล้วและเป็นเครื่องมือที่ตรงกับอุปสรรคการปล่อยสินเชื่อ แต่ยอดสินเชื่อภายใต้โครงการเพียงอย่างเดียวยังไม่พอยืนยันว่าแก้ปัญหาสินเชื่อ SME หดตัวได้แล้ว มาตรการเหล่านี้เป็นเพียง neccessary measure ไม่ใช่ sufficient measure”

“ประธานกรรมการ ธปท.” ยังระบุด้วยว่า มาตรการ SME Credit Boost และมาตรการ Secure + และมาตรการแก้ปัญหาเงินเทา ไม่สามารถแก้ปัญหาได้หรืออาจลดได้บ้าง เพราะเป็นมาตรการที่ผู้ต้องการกระทำความผิดสามารถเลี่ยงและเปลี่ยนพฤติกรรมการทำทุจริตได้ง่าย

ขณะที่ “วิทัย รัตนากร” ผู้ว่าการ ธปท. โพสต์เฟซบุ๊ก ชี้แจงถึงการทำงานช่วง 1 ปีที่ผ่านมาว่า ปัญหาเชิงโครงสร้าง เป็นเรื่องใหญ่ ไม่สามารถแก้ด้วยการออกโครงการใดโครงการเดียว และทำได้ด้วยหน่วยงานใดหน่วยงานเดียว ต้องทำซ้ำๆ ทำไปเรื่อย ๆ ถึงจะค่อย ๆ บรรเทาปัญหาได้”

“แต่ที่สำคัญกว่าคือ เราต้อง “ลงมือทำ“ จริงๆ ไม่ใช่แค่วิเคราะห์ปัญหา วิจารณ์คนอื่น หรือออก PR คำสวยหรู”

“ผู้ว่าการธปท.” ได้เผยถึงงานที่ทำมาตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา เริ่มตั้งแต่การปรับ Strategic Direction ให้แบงก์ชาติมาประคับประคองเศรษฐกิจมากขึ้น ใช้นโยบายการเงินที่ผ่อนคลาย (ลดดอกเบี้ย 2 ครั้ง) และออก 18 โครงการเพื่อบรรเทาปัญหาเชิงโครงสร้าง 4 เรื่องใหญ่

“แต่เราก็ยังมีงานต้องทำต่ออีกมาก ถึงจะแก้ปัญหาได้เสร็จ” ผู้ว่าการ ธปท.ระบุ

อย่างไรก็ดี ว่ากันว่า ปมที่สร้างรอยร้าวในครั้งนี้ มาจากความพยายามผลักดันแก้ไขกฎหมาย ที่ “สมชัย” ต้องการแก้การประเมินผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ให้โยงถึงการถอดถอน แต่ไม่มีใครเอาด้วย

รวมถึงยังขอให้แก้เรื่องอื่น ๆ เช่น ให้กรรมการ ธปท. มีอำนาจตั้งผู้ว่าฯ แบงก์ชาติได้ ตลอดจนมองว่า ผู้ว่าฯไม่ควรเป็นรองประธานกรรมการ ธปท. และ ไม่ควรเป็นเป็นประธาน กนง. กนส. และ กรช.

ประเด็นเหล่านี้ “ประธานบอร์ดแบงก์ชาติ” อยากให้แก้มาตลอด ซึ่งทาง ธปท. ก็ได้ตั้งคณะทำงานมาพิจารณา และ เมื่อสอบถามกรรมการ ธปท. และสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ก็มีข้อสรุปออกมาว่า “ไม่แก้” จนรอยร้าวบานปลายขึ้นมา

ล่าสุด ธปท. แจ้งเชิญสื่อมวลชนเข้าร่วมงาน “เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.” โดยผู้ว่าการ รองผู้ว่าการ และผู้บริหาร ธปท. ใน
วันจันทร์ที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เวลา 14.00–15.00 น.

ส่วนรายละเอียด คงต้องติดตาม การชี้แจงจากฝั่งผู้บริหาร ธปท.