ธปท. จับมือสถาบันการเงิน 8 แห่ง ดันโครงการ Financing the Transition เดินหน้าออกผลิตภัณฑ์สินเชื่อใหม่ หนุนธุรกิจ SMEs เปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว
วันที่ 7 สิงหาคม 2567 นายเศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย กล่าวในงาน “Financing the Transition : การเงินเพื่อการปรับตัวสู่ความยั่งยืนของภาคธุรกิจ” ว่า ธปท.และภาคสถาบันการเงินได้มีความร่วมมือกันที่จะผลักดันให้เกิดผลิตภัณฑ์ที่สนับสนุนเงินทุนให้ภาคธุรกิจไทยที่อยู่ในช่วงการเปลี่ยนผ่าน เพื่อให้ปรับตัวสู่ความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม และเกิดการขยายผลอย่างเป็นรูปธรรม
โดยในช่วงที่ผ่านมาตลาดตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนเติบโตก้าวกระโดด และธุรกิจขนาดใหญ่เริ่มปรับตัวได้อย่างดี จากการที่บริษัทไทยเข้าร่วมดัชนี DGSI หรือ Dow Jones Sustainability Index ถึง 26 บริษัท สูงสุดในกลุ่มประเทศอาเซียน แต่ธุรกิจ SMEs ยังมีความตระหนักถึงความพร้อมสู่การปรับตัวสู่เศรษฐกิจสีเขียวน้อยกว่าธุรกิจขนาดใหญ่อยู่มาก
หากพิจารณาบริบทของประเทศและโครงสร้างภาคธุรกิจไทย ต้องยอมรับว่ายังพึ่งพาพลังงานจากฟอสซิลในสัดส่วนที่สูงและใช้เทคโนโลยีแบบเดิมที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเท่าที่ควร ขณะที่เครื่องมือสนับสนุนให้กับทุกภาคส่วนยังมีไม่มาก โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจ SMEs ที่ต้องการปรับตัว แต่ยังไม่พร้อมที่จะเปลี่ยนสู่ความเป็นสีเขียวอย่างเต็มที่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความสามารถทางการแข่งขันทั้งในระยะสั้นถึงระยะยาว
“ดังนั้น การสนับสนุนทางการเงินเพื่อการปรับตัวจาก Brown สู่ Less Brown หรือ Financing the Transition สำคัญอย่างยิ่งต่อประเทศไทยในขณะนี้ การที่ละทิ้งไม่ให้เงินทุนต่อธุรกิจ Brown ไปเลย คงไม่เหมาะกับบริบทไทย โจทย์ของต่างประเทศไม่จำเป็น และไม่ Need กับเศรษฐกิจไทยมาก แต่เราควรเป็นการสนับสนุนการสร้างการเปลี่ยนผ่าน Transition ไปสู่ Less Brown จะดีที่สุด“ นายเศรษฐพุฒิกล่าว
สำหรับเศรษฐกิจไทยถือว่ามีหลากหลายมิติ แต่ในภาพหลักของเศรษฐกิจไทยยังคงเป็นเศรษฐกิจในโลกเก่า (Brown) ทั้งการผลิต และการส่งออก ขณะที่ธุรกิจ SMEs ที่เน้นด้านสิ่งแวดล้อม และความเป็นธุรกิจสีเขียว (Green) ยังมีน้อย แต่ ธปท.ไม่อยากเห็นการเพิกเฉยต่อการสนับสนุนเงินทุนกับธุรกิจแบบ Brown ของภาคการเงินไปอย่างสิ้นเชิง แต่ควรเป็นรูปแบบการช่วยเหลือและสนับสนุนเงินทุน เพื่อสร้างการเปลี่ยนผ่านไปสู่ Green ถือเป็นบริบทที่เหมาะสมกับภาคการเงิน ภาคธุรกิจ และเศรษฐกิจไทย
ทั้งนี้ หลักการสำคัญในการเปลี่ยนผ่านไปสู่ Less Brown ต้องคำนึงต้องจังหวะเวลาที่เหมาะสม สอดคล้องกับบริบทของประเทศ ต้องสร้างสมดุลระหว่างการเดินหน้าสู่เป้าหมายความยั่งยืน และการป้องกันผลข้างเคียงเชิงลบที่จะเกิดกับภาคส่วนต่างๆ และการขับเคลื่อนในเรื่องนี้อาจจะต้องเริ่มจากก้าวเล็กๆที่จับต้องได้และปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม และขยายผลเป็นวงกว้างได้
“ตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา ธปท. และธนาคารพาณิชย์ 8 แห่ง ที่เข้าร่วมโครงการได้ทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิด พัฒนาเงินทุนให้ตอบโจทย์แก่ภาคธุรกิจ และมีเงื่อนไขเอื้อต่อการปรับตัวแก่ภาคธุรกิจ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดย เฉพาะอย่างยิ่งผู้ประกอบการ ธุรกิจ SMEs ในภาคเศรษฐกิจสำคัญ จึงหวังว่าโครงการนี้จะช่วยให้ภาคธุรกิจไทย โดยเฉพาะกลุ่ม SMEs ให้ปรับตัวอย่างจริงจัง เพื่อ เป็นส่วนสำคัญในการเปลี่ยนผ่าน สู่ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม และเป็นแรงผลักดันให้เกิดการขยายผลในวงกว้างขึ้นได้”
ด้าน นายรณดล นุ่มนนท์ รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงิน ธปท. กล่าวว่า เส้นทางการขับเคลื่อนภาคการเงินเพื่อความยั่งยืนของ ธปท. ร่วมกับธนาคารพาณิชย์ ว่า เริ่มจาก 1.การสร้างความตระหนักถึงความสำคัญและบทบาทของภาคธนาคารในการสนับสนุนให้เศรษฐกิจไทยเติบโตอย่างยั่งยืน ทั้งในมิติสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) ที่เป็นรากฐานสำคัญของการดำเนินธุรกิจภายใต้แนวคิดการธนาคารเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Banking)
2.การกำหนดทิศทางภาคการเงินเพื่อความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อสื่อสารความคาดหวังให้ธนาคารพาณิชย์ประเมินโอกาส และความเสี่ยงจากประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงมีผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่สนับสนุนลูกค้าให้ปรับตัว เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม
3.การวางรากฐานสำหรับระบบนิเวศเพื่อความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ การออกแนวนโยบายของ ธปท. เพื่อให้ธนาคารพาณิชย์ผนวกประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจตลอดทั้งกระบวนการ และจัดทำ Thailand Taxonomy
ทั้งนี้ ธปท. และสถาบันการเงินทั้ง 8 แห่ง จึงได้ร่วมกันดำเนินโครงการ Financing the Transition โดยจะมีการออกผลิตภัณฑ์สินเชื่อใหม่ที่ตอบโจทย์ธุรกิจ SMES ในการเปลี่ยนผ่านจาก Brown ไปสู่ Less Brown ซึ่งรวมไปถึงการสนับสนุนองค์ความรู้ การจัดหาที่ปรึกษาให้กับ SMEs เพื่อตอบโจทย์การเปลี่ยนผ่านอย่างครบวงจร
ตลอดจนสร้างแรงจูงใจให้ SMEs เข้ามาใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวด้วย สำหรับธนาคาร 8 แห่งที่เข้าร่วมโครงการ Financing the Transition ได้แก่ 1.ธนาคารกรุงไทย 2.ธนาคารไทยพาณิชย์ 3.ธนาคารทหารไทยธนชาต 4.ธนาคารกรุงศรีอยุธยา 5.ธนาคารยูโอบี 6.ธนาคารกรุงเทพ 7.ธนาคารกสิกรไทย และ 8.ธนาคารเกียรตินาคินภัทร
ด้าน นางสาววิภาวิน พรหมบุญ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายกลยุทธ์สถาบันการเงิน สายนโยบายสถาบันการเงิน ธปท. กล่าวว่า โครงสร้างเศรษฐกิจไทยมีส่วนที่เป็นสีน้ำตาลค่อนข้างสูง โดยภาคการผลิตกว่า 60% พึ่งพาพลังงานฟอสซิล และพึ่งพาเทคโนโลยีแบบเก่าคิดเป็น 30% ของจีดีพี ในขณะที่ไทยติดอันดับ 1 ใน 10 ของประเทศที่มีความเปราะบางจากภัยธรรมชาติสูงสุดในโลก และ SMEs ที่เป็นรากฐานของเศรษฐกิจ ส่วนใหญ่หรือ 70% ที่ยังไม่พร้อมปรับตัวด้านสิ่งแวดล้อม
ดังนั้น จึงเป็นโจทย์ที่สำคัญว่า หากภาคธุรกิจจะอยู่รอดให้ได้ แข่งขันได้ และไม่ตกขบวน ก็จำเป็นต้องมีการปรับตัว ทั้งในด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ลดการปล่อยมลพิษ และการปรับรับเพื่อมือกับภัยธรรมชาติด้วย แต่เนื่องจาก SMEs มีความพร้อมไม่เท่ากับบริษัทขนาดใหญ่ จึงจำเป็นต้องเริ่มจากการก้าวเล็กๆก่อน เพื่อปรับตัวจาก Brown สู่ Less Brown และไปสู่เป้าของความเป็นสีเขียวตามที่ตั้งเป้าหมายไว้