ศิลปวัฒนธรรม หนุนซอฟต์พาวเวอร์ จัด TALK & TASTE ‘ชิมประวัติศาสตร์ผ่านปลาร้า น้ำปลา กะปิ’

เมื่อ “อาหาร” เป็นสื่อทางวัฒนธรรมที่เข้าถึงทุกคนได้ง่ายที่สุด และเป็นซอฟต์พาวเวอร์อันทรงพลังที่ช่วยสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้มหาศาล

รวมพลัง ร้าน ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ”

“ศิลปวัฒนธรรม” ผู้นำคอนเทนต์ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศิลปะ และวัฒนธรรม ในเครือมติชน จึงร่วมกับ ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ” ร้านอาหารไทยระดับไฟน์ไดนิ่ง บนเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี จัดงาน SILPA SAVOURY “ชิมประวัติศาสตร์ผ่านปลาร้า น้ำปลา กะปิ” ขึ้น เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2567 ที่ร้าน ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ”

ชวนทุกคนรู้จัก ปลาร้า น้ำปลา กะปิ ภูมิปัญญาการถนอมอาหารสุดคลาสสิกของไทยและในย่านอุษาคเนย์ ที่เกือบทุกบ้านต้องมีไว้คู่ครัว ช่วยขับเน้นรสชาติอาหารให้อร่อยถูกปากมากยิ่งขึ้น โดยได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจาก บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) น้ำปลาแท้ กะปิแท้ ตรา ตราชู ตราชั่ง “กว่า 70 ปี ที่อยู่คู่เมืองระยอง” และน้ำปลาร้า หม่ำแซ่บ “แซ่บทุกคำ..หม่ำคอนเฟิร์ม”

ภายในงาน ผู้บริหารเครือมติชน นำโดย “ปานบัว บุนปาน” ประธานกรรมการ และผู้บริหาร ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ” เช่น ปิยวรรณ สารสมบูรณ์ เชฟและหนึ่งในหุ้นส่วน ให้การต้อนรับวี.ไอ.พี.ผู้ร่วมงานอย่างอบอุ่น

อาทิ สุรช ล่ำซำ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) อรอุมา วัฒนะสุข หัวหน้าสำนักสื่อสารองค์กรและประชาสัมพันธ์ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กิตติพงษ์ สารสมบูรณ์ ผู้อำนวยการฝ่ายบริการลูกค้าและการตลาด บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ฯลฯ

ก่อนทั้งหมดจะร่วมกิจกรรมไฮไลต์ ทั้ง ชมเรือนไม้สักทองโบราณ เพลินเกร็ดน่ารู้ช่วง TALK สุดพิเศษ ปิดท้ายอย่างอิ่มเอมด้วย TASTE ลิ้มรสเมนูสุดเอ็กซ์คลูซีฟ

ชม “เรือนพระยาอัชราชทรงสิริ” อายุ 80 ปี

หากมองจากฝั่งวัดใหญ่สว่างอารมณ์ จ.นนทบุรี จะเห็นเรือนไม้หลังหนึ่งทอดตัวสงบงามอยู่ริมแม่น้ำฝั่งเกาะเกร็ด โอบล้อมด้วยสีเขียวอันร่มรื่นสบายตา

ที่มาของเรือนไม้สักทองโบราณหลังนี้ “เชฟแนน” ปิยวรรณ สารสมบูรณ์ เล่าว่า เดิมเป็นของ พระยาอัชราชทรงสิริ (แม้น อรุณลักษณ์) อดีตเสนาบดีกระทรวงเกษตรฯ สร้างขึ้นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ไว้เป็นที่หลบภัยสงครามในกรุงเทพฯ

ที่นี่ยังมีข้าราชการชั้นผู้ใหญ่และบุคคลสำคัญหลายท่านมาพำนัก อาทิ เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา) เจ้าพระยาคนสุดท้ายของไทย หม่อมปริม บุนนาค ตำนานผู้ทำลูกชุบชาววัง เป็นต้น

หลังจากพระยาอัชราชทรงสิริล่วงลับ เรือนหลังนี้ก็ไม่ได้ใช้เป็นที่อยู่มานานนับสิบปี กระทั่งหลานของท่าน ซึ่งเป็นหนึ่งในหุ้นส่วนร่วมกับเชฟแนนและเพื่อน ๆ รวมทั้งหมด 5 คน ได้ปรับปรุงเรือนให้กลับมามีสภาพสวยงามเช่นเดิมอีกครั้ง และใช้เป็นที่ตั้งร้าน ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ”

อิ่มความรู้คู่ความสนุกกับ TALK พิเศษ

เพลิดเพลินกับสาระน่ารู้ของปลาร้า น้ำปลา กะปิ และลีลาการถ่ายทอดชวนฟังของ 3 กูรูด้านประวัติศาสตร์และอาหาร

ทั้ง ดร.อาสา คำภา นักวิจัย สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เจ้าของผลงาน “รสไทย(ไม่)แท้ : ถอดรูปทิพย์อาหารไทยในสนามการเมืองวัฒนธรรม” กฤช เหลือลมัย คอลัมนิสต์ “ต้นสายปลายจวัก” นิตยสารศิลปวัฒนธรรม และผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์อาหาร และ นริศ จรัสจรรยาวงศ์ นักประวัติศาสตร์อิสระ ผู้ศึกษาตำราอาหารไทย เจ้าของผลงานเล่มล่าสุด “ตำรับสร้าง(รส)ชาติ” ดำเนินรายการโดย เอกภัทร์ เชิดธรรมธร พิธีกรมากความสามารถจากมติชนทีวี

ดร.อาสาเล่าว่า “ปลาร้า” มีประวัติเก่าแก่ร่วมพันปี มีส่วนประกอบหลักคือ ปลา ข้าว และเกลือ ปลาร้าจึงเป็นมากกว่าการถนอมอาหาร เพราะเป็นดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมือง จึงมีคำพูดที่ว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” และมีคำว่า “ข้าวเหลือเกลืออิ่ม” อยู่ในกฎหมายตราสามดวง

ด้าน “กฤช” พูดถึงความเป็นมาของ “น้ำปลา” ตั้งแต่วัฒนธรรมการทำน้ำเคยในสมัยอยุธยา ดังนั้นถ้าจะบอกว่าน้ำปลาเป็นส่วนหนึ่งหรือผลพลอยได้จากการผลิตปลาร้าก็ไม่ผิดนัก

“การเข้ามาของน้ำปลาแต้จิ๋วและน้ำปลาญี่ปุ่นในครัวของชนชั้นสูงไทย รวมถึงวัฒนธรรมการบริโภคน้ำปลาในปัจจุบัน ที่ละเลยการดูฉลาก ทำให้คนไทยไม่รู้จักน้ำปลาเท่าที่ควร และไม่รู้ว่าน้ำปลาดีที่ไม่ปรุงผงชูรสเป็นอย่างไร และน้ำปลาที่ดีไม่ใช่น้ำปลาที่ไม่เค็ม เพราะน้ำปลาหมักจากเกลือ จึงต้องเค็ม”

ส่วน “นริศ” เล่าถึง “กะปิ” ในตำราสำรับอาหารโบราณของไทยจำนวนมาก เช่น ร่องรอยของกะปิในชื่อ “เยื่อเคย” กับกะปิแบบต่าง ๆ ที่ใช้วัตถุดิบต่างชนิดกัน ได้แก่ เคยตาดำ เคยตัวใหญ่ และกุ้งใหญ่

“กะปิในมุมมองของชาวต่างชาติคืออัตลักษณ์ของความเป็นอาหารไทย เป็นสิ่งสร้างรสอูมามิที่สำคัญที่สุด ต่างจากปลาร้าที่ไม่ถูกยกย่องนักแม้จะแพร่หลายเช่นกัน”

TASTE ลิ้มรส “สำรับ สำราญ”

จบจากช่วงเสวนาในบรรยากาศสบาย ๆ ก็เป็นช่วง TASTE ลิ้มรส “สำรับ สำราญ” ที่เชฟแนน ซึ่งเคยเป็นเชฟในอิตาลีถึง 20 ปี ได้คัดเลือกวัตถุดิบอย่างพิถีพิถัน โดยเฉพาะปลาร้า น้ำปลา กะปิ ที่ใช้น้ำปลาร้า หม่ำแซ่บ และน้ำปลาแท้ กะปิแท้ ตรา ตราชู ตราชั่ง มารังสรรค์เป็นเมนูหลากหลาย ตามตำราอาหารสูตรเก่าแก่ เช่น ตำราอาหารสูตรพระวิมาดาเธอฯ กรมพระสุทธาสินีนาฏ

อิ่มเอมกับหลากหลายเมนูหารับประทานยาก ทั้ง สับปะรดพริกกะเกลือ, พล่าปลาสะเออะ, ข้าวปิ้งเสด็จประพาสต้น, แสร้งว่ากุ้งปลาทูฟู, รังไรกรกฎ, แกงรัญจวน, ปลาร้าทรงเครื่องพร้อมผักสดยกสวน, ปลาเนื้ออ่อนทอดและน้ำพริกตำรับพระวิมาดาเธอฯ กรมพระสุทธาสินีนาฏ, เต้าเจี้ยวยำสูตรโบราณ, หมูผัดกะปิ, แกงระแวง ปิดท้ายด้วยของหวานเลิศรสอย่างไอศกรีมกะท้อนน้ำปลาหวาน

SILPA SAVOURY “ชิมประวัติศาสตร์ผ่านปลาร้า น้ำปลา กะปิ” จึงเป็นอีกกิจกรรมดี ๆ ที่ศิลปวัฒนธรรมในเครือมติชน และร้าน ร.ศ. ๑๒๗ “ในข้าวมีคำ” ร่วมกันจัดขึ้น มอบทั้งเกร็ดน่ารู้และรสชาติแสนโอชาในบรรยากาศอันอบอุ่นที่ประทับใจไม่รู้ลืม