ฟื้นฟูเทคนิคการผลิต ‘เครื่องปั้นดินเผาสีดำ’ ในมณฑลเจียงซี
เมื่อก้าวเท้าเข้าสู่หอพิพิธภัณฑ์เซรามิกเตาเผาจิ้งในอำเภอจิ้งอัน มณฑลเจียงซี ทางตะวันออกของจีน ผู้เยี่ยมชมเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในช่วงการผลิตเครื่องปั้นดินเผาสีดำที่ผลิตด้วยเทคนิคแบบดั้งเดิม
อู่ อิงฝาง ศิลปินหัตถกรรมพื้นบ้านผู้มีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูเทคนิคการผลิตเครื่องปั้นดินเผาสีดำแบบดั้งเดิม
ในปี 2557 อู่ อิงฝางประสบความสำเร็จในสิ่งที่คาดว่าจะเป็นไปไม่ได้ เขาได้สร้างสรรค์ถ้วยดินเผาสีดำเปลือกไข่โบราณขึ้นมาใหม่ ซึ่งมีสีดำทั้งด้านในและด้านนอก มีความบางราวกับเปลือกไข่ โดยจุดที่บางสุดเพียง 0.2 มิลลิเมตรเท่านั้น เมื่อปี 2554 การค้นพบถ้วยดินเผาสีดำเปลือกไข่โบราณนี้ในอำเภอจิ้งอัน ซึ่งมีอายุย้อนกลับไปราว 4,500 ปีก่อน ช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้เขาได้ทำงานหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผาประเภทนี้อีกครั้ง
การเดินทางของอู่ อิงฝางเพื่อฟื้นฟูศิลปะที่สูญหายไปในการทำหัตถกรรมดังกล่าวไม่ใช่เรื่องง่าย เขาเกิดมาในครอบครัวช่างปั้น และเชี่ยวชาญเทคนิคการทำเครื่องลายครามหลังจากเรียนรู้จากพ่อของเขาและเตาเผาในสถานที่ต่าง ๆ
เส้นทางสู่ความสำเร็จของเขาปูด้วยความท้าทายนับไม่ถ้วน แม้ว่าการทำเครื่องปั้นดินเผาให้บางพอๆ กับเปลือกไข่นั้นเป็นสิ่งที่ท้าทายขีดจำกัดของเทคนิคเครื่องปั้นดินเผา กระบวนการเผาเครื่องปั้นดินเผาถือเป็นอุปสรรคที่ใหญ่ที่สุด โดยอู่ อิงฝางต้องควบคุมอุณหภูมิในการเผาอย่างแม่นยำผ่านกระบวนการที่ใช้เวลาถึง 60 ชั่วโมง
อู่ อิงฝางหลีกเลี่ยงที่จะใช้วัสดุทางเคมีสมัยใหม่ เขาเลือกใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น ดินจากธรรมชาติเพื่อสร้างสรรค์งานเครื่องปั้นดินเผาสีดำ การอุทิศตนของเขาออกดอกออกผลในปี 2557 เมื่อเขาประสบความสำเร็จใจการใช้เทคนิคดั้งเดิมปั้นถ้วยดินเผาสีดำที่บางราวเปลือกไข่ และได้รับการยอมรับจากนักโบราณคดี ผลที่ได้ เตาเผาจิงได้รับการยอมรับให้เป็นฐานการวิจัยเครื่องปั้นดินเผาสีดำแห่งสถาบันมรดกทางวัฒนธรรมและโบราณคดีประจำมณฑลเจียงซี
ความสำเร็จของอู่ อิงฝางขยายออกไปมากกว่าแค่การจำลองแบบ เขาปรับปรุงเทคนิคโดยการเพิ่มอุณหภูมิในการเผาเพื่อสร้างพื้นผิวมันเงาเหมือนเซรามิกโดยไม่ต้องเคลือบ นอกจากนี้ เขายังปรับปรุงกระบวนการผลิตเครื่องปั้นดินเผาสีดำเพื่อให้มั่นใจว่าอัตราความสำเร็จจะสูงขึ้น
ในปี 2560 อู่ อิงฝางได้รับการยอมรับว่าเป็นตัวแทนของผู้สืบทอดเทคนิคการทำเครื่องปั้นดินเผาสีดำจิ้งอัน ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ (ICH) ระดับมณฑล และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เขาได้รับรางวัลมากมาย รวมถึงตำแหน่ง “ผู้ปฏิบัติงานต้นแบบระดับชาติ” และ “ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคระดับชาติ”
ด้วยการสนับสนุนอย่างแข็งแกร่งจากรัฐบาลท้องถิ่น อู่ อิงฝางได้ขยายเตาเผาจิงและส่งเสริมการสร้างฐานสาธิตและการวิจัยและการสืบทอดวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผาสีดำ ลูกชายสองคนของเขาก็เดินตามรอยพ่อเพื่อสืบสานและส่งต่องานฝีมือแบบดั้งเดิม
เพื่อพัฒนามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของ ICH อู่ อิงฝางมีบทบาทสำคัญในการกำหนดมาตรฐานระดับมณฑล 5 มาตรฐาน เช่น มาตรฐานเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผาสีดำแบบดั้งเดิมด้วย นอกจากนี้ เขายังเปิดห้องนิทรรศการ ICH และห้องสัมผัสประสบการณ์เครื่องปั้นดินเผาสีดำ โดยผสมผสานการวิจัย มรดก และประสบการณ์เกี่ยวกับเทคนิคเครื่องปั้นดินเผาสีดำแบบดั้งเดิม และดึงดูดผู้ที่ชื่นชอบจากทั้งในและต่างประเทศ
เพื่อสืบสานวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผาสีดำให้ดีขึ้น อู่ อิงฝางได้จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ ICH มากกว่า 30 รายการในโรงเรียนและพื้นที่ชนบท โดยหวังว่าจะสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่มาชื่นชมและอนุรักษ์รูปแบบศิลปะโบราณนี้