รองนายกฯฝ่ายกฎหมาย เปิดไทม์ไลน์รัฐบาล 4 เดือน ยุบสภา 31 ม.ค. 69 เลือกตั้ง-ทำประชามติ 29 มี.ค. 69 เหมาะสมสุด ด้านเพื่อไทยมองเดินหน้าได้เร็วกว่านี้
นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรีชี้แจงภายหลังสมาชิกรัฐสภาอภิปรายจนครบทุกคน ถึงไทม์ไลน์การแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อให้ทันตามกรอบเวลาในการยุบสภา 4 เดือนว่า การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นเป็นอำนาจของรัฐสภา รัฐบาลไม่สามารถเข้ามายุ่งเกี่ยวได้ แต่ขั้นตอนการทำประชามติมีกฎหมายกำหนดชัดเจนว่า ให้ประธานรัฐสภาส่งร่างรัฐธรรมนูญแจ้งให้นายกรัฐมนตรีทราบ เพื่อให้นายกรัฐมนตรีหารือกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต.กำหนดวันลงประชามติ และกำหนดคำถามที่จะถามในประชามติ
ด้วยเหตุดังนี้ จึงต้องกำหนดระยะเวลาหรือไทม์ไลน์ที่เกิดจาก 3 ส่วน คือ การแก้ไขรัฐธรรมนูญพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ และ MOA
โดยไทม์ไลน์จะแบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ กรณีใช้ พ.ร.ป.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ ฉบับปัจจุบัน เริ่มนับ 4 เดือนตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 จะไปครบ 4 เดือน ก็จะต้องยุบสภาในวันที่ 31 มกราคม 2569 ซึ่งตามกฎหมายต้องกำหนดให้มีการเลือกตั้งภายใน 45 วันหรือไม่เกิน 60 วัน
ดังนั้นหากยุบสภาตามกำหนด วันที่เหมาะสมในการเลือกตั้งคือวันอาทิตย์ที่ 29 มีนาคม 2569 สมาชิกรัฐสภาจะต้องลงมติในวาระสามร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่เกินวันที่ 15-20 ธันวาคม 2568 ส่วนการทำประชามติ นายกรัฐมนตรีและ กกต.จะต้องประกาศการจัดทำมติภายในวันที่ 30 ธันวาคม 2568
กรณีที่ 2 หากมีการประกาศใช้ พ.ร.ป.การออกเสียงประชามติฉบับที่ 2 และมีการประกาศใช้ กรณีนี้จะทำให้สภามีเวลามากขึ้นในการพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ เนื่องจากกำหนดเวลาทำประชามติภายใน 60 วัน จากเดิม 90 วัน
ดังนั้นหากยุบสภาในวันที่ 31 มกราคม 2569 และมีการเลือกตั้งและทำประชามติพร้อมกันในวันที่ 29 มีนาคม 2569 รัฐสภาต้องลงมติให้ความเห็นชอบร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญวาระ 3 ระหว่างในวันที่ 15-19 มกราคม 2569 ส่วนการทำประชามติ นายกรัฐมนตรีและ กกต.จะต้องประกาศการจัดทำมติภายในวันที่ 29 มกราคม 2568
ด้าน นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว สส.น่าน พรรคเพื่อไทย อภิปรายภายหลังนายบวรศักดิ์แจ้งไทม์ไลน์การเลือกตั้ง และการทำประชามติจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ว่า ผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง เพราะไทม์ไลน์นี้มีความชัดเจน แต่มีข้อกังวลนิดเดียว เพราะเมื่อวานนี้ได้อภิปรายในเรื่องนี้เช่นกัน เมื่อไปดูรายละเอียดทั้งหมด กรอบเวลาที่ผมอภิปรายและนำเสนอไปจะเหลื่อมจากที่นายบวรศักดิ์นำเสนอเพียง 1 สัปดาห์เท่านั้น ที่กำหนดการลงมติร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเพิ่มเติมวาระ 3 ช่วงวันที่ 15 ถึง 20 ธันวาคม 2568
แต่ที่ผมเสนอจะลงมติไม่เกินวันที่ 9 ธันวาคม จึงกำหนดวันลงมติวาระ 3 ไว้ในวันที่ 8 ธันวาคม 2568 เพราะดูจากการลงมติในวาระที่ 2 เป็นรายมาตรา นับไปอีก 15 วันจะหมดต้นเดือนธันวาคม ในกรณีถ้ามีการเปิดสมัยประชุมวิสามัญด้วย และ-หลังวันที่ 8 ธันวาคม ให้เวลาประธานรัฐสภาและฝ่ายธุรการดำเนินการให้เรียบร้อย จะสามารถส่งหนังสือให้นายกรัฐมนตรี ได้เร็วที่สุดภายใน 3 วัน
จากไทม์ไลน์ของนายบวรศักดิ์ให้เวลา 10 วัน นั่นก็คือวันที่ 12 ธันวาคม 2568 รัฐสภาต้องมีมติส่งเรื่องให้คณะรัฐมนตรีจัดทำประชามติถามประชาชน คำถามที่หนึ่งและคำถามที่สอง โดยคำถามที่หนึ่งคือว่า ประชาชนเห็นควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่
ความหมายคือ ถ้าทำตามนี้ระยะเวลาจะได้ในช่วงของ 90 วัน มีเวลาหายใจ 4-5 วันทีแรก คิดเผื่อในวันที่ 22 มีนาคม 2569 ซึ่งเป็นวันอาทิตย์เหมือนกัน แต่สุดท้ายคือ 29 มีนาคม 2569 ซึ่งเหมาะสมทั้ง 2 วัน ตรงนี้คือกรณีการทำประชามติตามพระราชบัญญัติออกเสียงประชามติ 2564 ซึ่งใช้เวลา 90 วันไม่เกิน 120 วัน