นายกสมาคมพลังงานหมุนเวียนไทย หวังรัฐบาลใหม่เดินหน้า PDP หัวใจสำคัญของระบบไฟฟ้าประเทศ หลังไร้แผนหน้ากว่า 7 ปี
นายอาทิตย์ เวชกิจ นายกสมาคมพลังงานหมุนเวียนไทย (RE 100) เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ในช่วงรอยต่อการเปลี่ยนผ่านไปสู่รัฐบาลชุดใหม่ ภาคพลังงานมีความคาดหวังอย่างยิ่งให้แผนพลังงานชาติ (National Energy Plan : NEP) ซึ่งประกอบด้วย 5 แผนย่อย ได้แก่
แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (AEDP) แผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP) แผนก๊าซธรรมชาติ (Gas Plan) และแผนน้ำมัน (Oil Plan) จัดทำแล้วเสร็จและประกาศใช้อย่างเป็นทางการโดยเร็ว
โดยเฉพาะ PDP ที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของระบบไฟฟ้าประเทศ จำเป็นต้องเดินหน้าควบคู่กันไป เนื่องจากประเทศไทยไม่มีแผนพลังงานฉบับใหม่มานานกว่า 7 ปี ทำให้ทุกภาคส่วนต้องเร่งรัดจัดทำอย่างเต็มที่ ภายใต้กรอบระยะเวลาที่ค่อนข้างเร่งด่วน ทั้งนี้ คาดว่าแผน PDP ฉบับใหม่จะแล้วเสร็จภายในปลายเดือนมกราคม 2569 จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) และคณะรัฐมนตรี (ครม.) ก่อนประกาศใช้อย่างเป็นทางการต่อไป
อย่างไรก็ดี ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อทางการเมือง ก่อนที่แผนพลังงานชาติฉบับสมบูรณ์จะประกาศใช้ รัฐบาลรักษาการและรัฐบาลชุดใหม่ควรสานต่อกระบวนการจัดทำแผนอย่างต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้เกิดการชะลอหรือสะดุด แม้แผนพลังงานชาติจะไม่ต้องใช้งบประมาณจากภาครัฐ แต่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์และความเร่งด่วนสูงมากต่อทิศทางพลังงานของประเทศ
นอกจากนี้ รัฐบาลควรเร่งผลักดันการเพิ่มสัดส่วนพลังงานสีเขียว (Green Energy) ให้มากที่สุด เพื่อให้สอดคล้องกับกรอบข้อตกลงตามเวทีการประชุมสหประชาชาติ ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 30 (COP30) ที่ผ่านมา รวมถึงเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน ควบคู่กับการรักษาระดับราคาที่สามารถแข่งขันได้ในตลาด
“ความกรีน ความมั่นคง และราคาที่เหมาะสม ตอนนี้เราชั่งน้ำหนักแล้วว่ามันพอ ๆ กัน เทคโนโลยีในวันนี้เราสามารถทำทั้งความมั่นคง แต่ราคาไม่แพง ควบคู่กันได้” นายอาทิตย์กล่าว
ห่วงพลังงานสีเขียวล่าช้า
แหล่งข่าววงการพลังงานเปิดเผยว่า ในช่วงเปลี่ยนผ่านไปสู่รัฐบาลชุดใหม่ ภาคพลังงานยังไม่เห็นทิศทางความคาดหวังที่ชัดเจน เนื่องจากแผนพลังงานระดับชาติ ซึ่งเป็นกรอบสำคัญต่อการกำหนดทิศทางพลังงานไทยในอนาคตยังไม่แล้วเสร็จ และยังไม่ถูกประกาศใช้อย่างเป็นทางการ แม้จะมีการเริ่มต้นจัดทำมาตั้งแต่ปี 2024 แต่จนจะก้าวเข้าสู่ปี 2026 ก็ยังไม่เห็นความคืบหน้าที่นำไปสู่ประกาศใช้จริง
ขณะนี้แผนพลังงานชาติ (NEP) ยังไม่เกิดขึ้น เนื่องจากแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ โดยความคืบหน้าล่าสุดคือ การตั้งคณะอนุกรรมการจัดทำแผน PDP ฉบับใหม่ โดยมีนายทศพร ศิริสัมพันธ์ เป็นประธาน ซึ่งกลไกการจัดตั้งบอร์ดชุดนี้จะไม่ล้มเลิก แม้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง จึงหวังว่าหากมีการยุบสภาและมีรัฐบาลใหม่เข้ามาบริหารประเทศ ยังสามารถเดินหน้าจัดทำแผน PDP ได้ต่อเนื่องไม่สะดุด
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลชุดปัจจุบันได้ประกาศเร่งเป้าหมายการมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ (Net Zero) เร็วขึ้นอีก 15 ปี จากเดิมปี 2065 เหลือปี 2050 ทำให้ทุกกระบวนการด้านพลังงานจำเป็นต้องเร่งรัดและ “Fast Track” มากขึ้น ทั้งการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน (RE Plan) การเปิดเสรีไฟฟ้าผ่านระบบ Third Party Access และการเดินหน้า Direct PPA เพื่อให้ผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาดสามารถขายไฟโดยตรงให้ผู้ใช้ไฟรายใหญ่ได้โดยเร็ว หากไทยไม่เร่งดำเนินการก็จะกระทบภาพรวมความสามารถในการแข่งขันของประเทศ รวมถึงต้นทุนการผลิตของภาคอุตสาหกรรมในระยะยาว
“กลุ่มพลังงานเดิมกำลังมุ่งเข้าสู่พลังงานสีเขียวมากขึ้น แต่ก็ยังคงต้องรักษาพลังงานพื้นฐานเอาไว้ เพราะมีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานอย่าง ท่าเรือ ท่อส่งก๊าซ เรือบรรทุก โรงไฟฟ้าเก่า ๆ ไว้แล้ว กลุ่มเหล่านี้ก็ยังต้องการคืนทุน ดังนั้น เราต้องดูนโยบายบริหารจัดการในระยะยาวด้วย” แหล่งข่าวกล่าว