บอร์ดประกันสังคมทำอะไรบ้าง? เปิดบทบาทผู้กำหนดทิศทางเงินผู้ประกันตน

บอร์ดประกันสังคมคือกลไกหลักในการกำหนดนโยบายและการบริหารกองทุน ตั้งแต่เสนอแก้กฎหมาย วางระเบียบการเงิน ไปจนถึงตรวจสอบผลการดำเนินงานของสำนักงานประกันสังคม

การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ไม่ใช่แค่การเลือกตัวแทนเชิงสัญลักษณ์ แต่คือการเลือกคนเข้าไปกำหนดทิศทางนโยบาย การใช้เงิน และการบริหารกองทุนที่เกี่ยวข้องกับชีวิตผู้ประกันตนกว่า 20 ล้านคน ตั้งแต่เกิด แก่ เจ็บ ตาย จนถึงวัยเกษียณ

บทบาทบอร์ดประกันสังคม ทำอะไรบ้าง

คณะกรรมการประกันสังคม หรือบอร์ดประกันสังคม มีอำนาจหน้าที่สำคัญในการเสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เกี่ยวกับนโยบายและมาตรการด้านการประกันสังคม รวมถึงพิจารณาให้ความเห็นในการตราพระราชกฤษฎีกา การออกกฎกระทรวง และระเบียบต่าง ๆ เพื่อบังคับใช้ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม

บอร์ดยังมีหน้าที่วางระเบียบด้านการเงินของกองทุน ทั้งการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุน โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลัง ตลอดจนพิจารณางบดุล รายงานการรับจ่ายเงิน และรายงานผลการดำเนินงานประจำปีของสำนักงานประกันสังคมในส่วนที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ บอร์ดยังทำหน้าที่ให้คำปรึกษาและข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมการชุดอื่นและสำนักงานประกันสังคม รวมถึงปฏิบัติภารกิจอื่นตามที่กฎหมายหรือรัฐมนตรีมอบหมาย

ใครมีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องมีสัญชาติไทย และอยู่ในระบบประกันสังคมตั้งแต่เดือนมีนาคม หรือก่อนหน้านั้น โดยในระยะเวลา 6 เดือนก่อนเดือนที่ประกาศให้มีการเลือกตั้ง ต้องส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 เดือน

ผู้มีสิทธิยังต้องเป็นนายจ้างหรือผู้ประกันตนที่ลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าผ่านเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม www.sso.go.th

ซึ่งสำนักงานจะประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งอย่างเป็นทางการอีกครั้ง

โครงสร้างการบริหารประกันสังคม ระบบไตรภาคี

สำนักงานประกันสังคมจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 เพื่อให้ลูกจ้างได้รับความคุ้มครองอย่างเป็นระบบ ทั้งกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ เสียชีวิต คลอดบุตร ชราภาพ และว่างงาน โดยใช้หลักการสมทบจากนายจ้างและลูกจ้างในสัดส่วนเท่ากัน

การบริหารงานอยู่ภายใต้ระบบไตรภาคี ประกอบด้วยกรรมการผู้แทนฝ่ายรัฐบาล 7 คน ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง 7 คน และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนที่มาจากการเลือกตั้งอีก 7 คน โดยผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้ประกันตนมีวาระดำรงตำแหน่งคราวละ 2 ปี เพื่อทำหน้าที่พิทักษ์ผลประโยชน์ของแต่ละฝ่ายอย่างสมดุล

บอร์ดย่อย กลไกคุมเงินและตรวจสอบ

นอกจากบอร์ดประกันสังคม ยังมีคณะกรรมการย่อยที่ทำหน้าที่เฉพาะด้าน เช่น คณะกรรมการกองทุนเงินทดแทน คณะกรรมการตรวจสอบกองทุนประกันสังคม และคณะกรรมการตรวจสอบกองทุนเงินทดแทน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบการบริหารเงินกองทุน การบริหารความเสี่ยง และการเปิดเผยข้อมูล เพื่อป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์

ขณะเดียวกัน ยังมีคณะกรรมการอุทธรณ์ ที่ทำหน้าที่พิจารณาอุทธรณ์ของนายจ้างและผู้ประกันตน และคณะกรรมการการแพทย์ ทั้งของกองทุนประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน ที่ดูแลด้านสิทธิการรักษาและบริการทางการแพทย์โดยเฉพาะ

เสียงจากบอร์ด ศึกษาแปรรูป ต้องยึดประโยชน์ผู้ประกันตน

นายมนตรี ฐิรโฆไท ตัวแทนฝ่ายนายจ้าง และคณะทำงานศึกษาโครงสร้างการปฏิรูปสำนักงานประกันสังคม ให้สัมภาษณ์ถึงการประชุมคณะทำงานนัดแรกวันที่ 6 กุมภาพันธ์นี้ว่า การเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาประกันสังคมเป็นเรื่องที่ดี แต่การแปรรูปต้องศึกษารูปแบบให้รอบด้าน โดยเฉพาะเรื่องการจัดเก็บเงินสมทบและการบริหารจัดการกองทุน

นายมนตรีระบุว่า ส่วนตัวเห็นว่าการจัดเก็บเงินสมทบควรยังเป็นหน้าที่ของสำนักงานประกันสังคมในฐานะหน่วยงานรัฐ ขณะที่การบริหารด้านการแพทย์และการลงทุนกองทุน ต้องพิจารณาว่าจะทำอย่างไรให้เกิดความคุ้มค่า โปร่งใส และไม่เปิดช่องให้เกิดความเสี่ยงหรือผลประโยชน์ทับซ้อน

เขาย้ำว่า บอร์ดประกันสังคมไม่ได้มีอำนาจสั่งการลงทุนรายตัว แต่กำหนดกรอบสัดส่วนการลงทุนเท่านั้น ดังนั้น หากจะมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง ต้องมีผู้เชี่ยวชาญศึกษาเปรียบเทียบทั้งกรณีที่ประสบความสำเร็จและล้มเหลวในต่างประเทศ โดยยึดประโยชน์ของผู้ประกันตนเป็นศูนย์กลาง และยึดหลักไตรภาคีเป็นหัวใจ