พาณิชย์ถกชาวสวนปาล์ม คุมราคาขวด-เร่งใช้ CPO ดูดซับผลผลิต สกัดกดราคาเกษตรกร

กรมการค้าภายในหารือเกษตรกรสวนปาล์มภาคกลาง-ภาคใต้ รับฟังข้อกังวลราคาผลปาล์มและต้นทุนการผลิตที่พุ่งขึ้นทั้งปุ๋ย-ค่าขนส่ง พร้อมเดินหน้ามาตรการดูแลทั้งระบบ ตั้งแต่น้ำมันปาล์มขวด การส่งออก และการใช้ CPO ในภาคพลังงาน ย้ำยังไม่อนุมัติปรับราคาปาล์มขวดเกินกรอบเดิม แม้บางรายขอขยับตามต้นทุน ขณะเดียวกันเร่งตรวจสอบโครงสร้างรับซื้อในพื้นที่ ป้องกันกดราคาเกษตรกรและบิดเบือนกลไกตลาด

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยภายหลังการรับหนังสือจากตัวแทนเกษตรชาวสาวนปาล์มและพร้อมร่วมหารือกับกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกปาล์มน้ำมันจากภาคกลางและภาคใต้ เพื่อติดตามสถานการณ์ราคาผลปาล์มและแนวทางบริหารจัดการน้ำมันปาล์มทั้งระบบ ว่าหลังเกษตรกรสะท้อนความกังวลต่อทิศทางราคาปาล์มและความชัดเจนของนโยบายภาครัฐในช่วงที่ตลาดเผชิญแรงกดดันหลายด้าน จึงมีข้อเรียกร้องสำคัญของเกษตรกร คือการเร่งใช้ CPO หรือน้ำมันปาล์มดิบในภาคพลังงานเพิ่มขึ้น

โดยเฉพาะการผลักดันใช้ในสูตร B7 และ B20 เพื่อช่วยดูดซับผลผลิตในประเทศ และลดความเสี่ยงที่ราคาปาล์มจะผันผวน แม้การส่งออกจะชะลอลงก็ตาม

ทั้งนี้ ภาครัฐยอมรับว่าในปีนี้เกษตรกรต้องแบกรับต้นทุนการผลิตสูงขึ้นเกือบทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นราคาปุ๋ย ค่าขนส่ง และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ในกระบวนการเพาะปลูกและขนส่งผลผลิต จึงจำเป็นต้องมีมาตรการกำกับดูแลเชิงโครงสร้างตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อไม่ให้เกิดการเอาเปรียบหรือกดราคารับซื้อ

ทั้งนี้ การบริหารจัดการต้องครอบคลุมทั้งน้ำมันปาล์มขวดที่ใช้บริโภคในประเทศ การส่งออก และการใช้ในภาคพลังงาน โดยล่าสุดการใช้เพื่อพลังงานเพิ่มขึ้นแล้วจากราว 70,000 ตัน เป็นประมาณ 100,000 ตัน และยังมีแผนเพิ่มการใช้ต่อเนื่อง ซึ่งจะต้องวางแผนร่วมกันอย่างใกล้ชิดระหว่างภาครัฐ ผู้ประกอบการ และเกษตรกร

นายวิทยากรกล่าวว่า ในส่วนของราคาน้ำมันปาล์มขวด กรมชี้แจงว่าขณะนี้มีผู้ประกอบการหลายรายยื่นขอปรับราคา เนื่องจากต้นทุน CPO ใหม่เริ่มสูงขึ้นจากเดิม แต่การพิจารณายังยึดหลัก “กรอบราคาเดิม” ที่ผู้ประกอบการเคยแจ้งไว้ก่อนหน้านี้ หากการปรับยังอยู่ในกรอบเดิมและมีเอกสารต้นทุนชัดเจนก็สามารถพิจารณาได้เป็นรายกรณี

ตัวอย่างเช่น หากผู้ประกอบการเคยแจ้งกรอบราคาขายไว้ที่ 48 บาทต่อขวด แต่ในภาวะการแข่งขันเดิมจำหน่ายจริงเพียง 45-46 บาทต่อขวด เมื่อมีต้นทุนเพิ่มขึ้นและต้องการขยับกลับไปที่ 47-48 บาทต่อขวด ภาครัฐจะพิจารณาได้หากยังไม่เกินกรอบเดิม แต่หากขอปรับเกินกรอบดังกล่าวยังไม่ได้รับอนุมัติ

กรมยืนยันด้วยว่า ข่าวที่ระบุว่ามีการอนุญาตให้ขึ้นราคาน้ำมันปาล์มขวดไปแล้วนั้น ไม่ได้หมายถึงการอนุมัติกรอบราคาใหม่ แต่เป็นเพียงการพิจารณาให้บางรายปรับกลับมาอยู่ในกรอบเดิมตามต้นทุนจริงเท่านั้น โดยปัจจุบันมีผู้ประกอบการยื่นคำขอราว 6 ราย ทั้งกรณีขอปรับในกรอบเดิมและขอกรอบใหม่ แต่ที่อนุมัติไปแล้วมีเพียงรายเดียวซึ่งอยู่ในกรอบเดิม ส่วนคำขอปรับกรอบใหม่ยังไม่มีการอนุมัติ

สำหรับขั้นตอนการพิจารณา หากผู้ประกอบการแจ้งขอปรับราคาเข้ามา กรมมีเวลา 15 วันในการตรวจสอบข้อมูล โดยจะพิจารณาทั้งปริมาณสต๊อกเก่า สต๊อกใหม่ ช่วงเวลาการซื้อ CPO และต้นทุนเฉลี่ย เพื่อไม่ให้การปรับราคากระทบผู้บริโภคเกินจำเป็น พร้อมทั้งใช้วิธีเจรจาขอความร่วมมือให้ผู้ประกอบการปรับขึ้นเท่าที่จำเป็นและไม่เกินกรอบ

ในมุมของตลาดผลปาล์ม สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่เพียงระดับราคาที่ขึ้นลง แต่เป็นพฤติกรรมบิดเบือนกลไกตลาด โดยเกษตรกรสะท้อนว่า เวลาราคาลงมักปรับลดเร็วครั้งละ 40-50 สตางค์ แต่เวลาราคาปรับขึ้นกลับขยับช้าเพียง 10-20 สตางค์ ทำให้เกิดข้อสงสัยเรื่องความเป็นธรรมในการรับซื้อในแต่ละพื้นที่

ด้วยเหตุนี้กรมจะเร่งประสานคณะกรรมการระดับจังหวัดลงพื้นที่ตรวจสอบโครงสร้างการรับซื้อ โดยเฉพาะกรณีผลปาล์มเปอร์เซ็นต์น้ำมัน 18% ว่าถูกรับซื้อในราคาเหมาะสมหรือไม่

รวมถึงตรวจดูทั้งระบบตั้งแต่โรงสกัด การขนส่ง ไปจนถึงจุดรับซื้อ เพื่อหาสาเหตุว่าทำไมราคาบางพื้นที่จึงต่ำกว่าที่ควรจะเป็น

สถานการณ์ผลผลิตปาล์มปีนี้อาจไม่ได้ออกมากอย่างที่เคยคาดไว้ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม เพราะจากการรับฟังเกษตรกรพบว่ายังไม่มีภาวะผลผลิตล้นจนต้องต่อคิวขายหน้าลานหรือโรงสกัดมากนัก สะท้อนว่าปริมาณผลปาล์มอาจไม่ได้มากผิดปกติในรอบนี้

อีกด้านหนึ่ง กรมเตรียมหารือมาตรการเสริมเพื่อลดภาระต้นทุนให้เกษตรกร โดยเฉพาะการกำกับดูแลราคาปุ๋ยและโครงสร้างการค้าปลีกในต่างจังหวัด หลังพบว่าราคาจากโรงงานกับราคาหน้าร้านในบางพื้นที่มีความคลาดเคลื่อนสูง โดยปัจจุบันมีคดีเกี่ยวกับปุ๋ย 48 คดี และดำเนินการสำเร็จแล้ว 6 คดี

กรมย้ำว่าเป้าหมายสำคัญของการทำงานในช่วงนี้คือ ดูแลทั้งผู้บริโภคและเกษตรกรไปพร้อมกัน กล่าวคือน้ำมันปาล์มขวดต้องไม่ปรับขึ้นเกินสมควร ขณะที่ราคาผลปาล์มต้องสะท้อนต้นทุนและเป็นธรรมต่อเกษตรกร โดยภาครัฐจะไม่ปล่อยให้เกิดการกดราคา หรือใช้สถานการณ์ต้นทุนมาเป็นข้ออ้างบิดเบือนกลไกตลาด