ไทยคม 4 ยังไปต่อได้อีก? จ่อต่ออายุ 1 ปี เสี่ยงสูญเสียการควบคุม

ดาวเทียมสื่อสารที่ใหญ่สุดในโลก ไทยคม 4 กำลังหมดอายุวิศวกรรม 31 ก.ค. นี้ หลังยืดอายุมา 6 ปี NT จะยื้อต่ออีก 1 ปี แต่หวั่นไม่ปลอดภัย ลดเหลือ 2 เดือน เร่งนำ ไทยคม 9 ขึ้นทดแทน

ผู้สื่อข่าว “ประชาชาติธุรกิจ” รายงานว่า ดาวเทียมไทยคม 4 ซึ่งเป็นดาวเทียมสื่อสารสัญญาณอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงที่ใหญ่ที่สุดในโลก จะจุดเชื้อเพลิงเพื่อส่งตัวเองหลุดจากวงโคจรภายใน 31 ก.ค. 2569 จากข้อมูลที่เจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศย์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ได้รายงานต่อบอร์ดว่า ดาวเทียมไทยคม 4 หมดอายุวิศวกรรมแล้ว และมีเชื้อเพลิงอยู่ไม่เพียงพอจะทำให้ไทยคม 4 รักษาเส้นทางในวงโคจรได้

โดย ไทยคม 4 หรือ ไอพีสตาร์ เป็นดาวเทียมสื่อสารวงโคจรค้างฟ้า (GEO) ที่ให้บริการอินเทอร์เน็ตบอร์ดแบนด์เชิงพานิชย์ดวงแรกที่ใหญ่มีน้ำหนักมากที่สุดในโลก ซึ่งด้วยการวางแผนบริหารจัดการที่ดีเพื่อรักษาให้อยู่ในวงโคจร ทำให้ไทยคม 4 สามารถใช้งานได้ยาวนานกว่าที่คาด โดย สร้างขึ้นในปี 2548 ยิงสู่วงโคจร 119.5 องศาตะวันออก ประมานการว่ามีอายุวิศวกรรม 15 ปี

มีการขยายอายุการใช้งานทางวิศวกรรมมาแล้ว 2 ครั้ง ครั้งที่ 1 ขยายจากเดิมที่จะหมดอายุในปี 2565 ออกไปจนถึงปี 2567

ล่าสุด พ.อ.สรรพชัยย์ หุวะนันทน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บมจ.โทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ NT เปิดเผยว่า ก่อนหน้านี้มีการเสนอให้ใช้งานไทยคม 4 ต่ออีกประมาณ 1 ปี หรือถึงเดือนก.ย.2570 แต่เมื่อพิจารณาแล้ว คณะกรรมการ NT เห็นควรให้ต่ออายุเพียงระยะสั้น เพียง 2 เดือน คือ ถึง ก.ย.2569 เนื่องจากความเสี่ยงด้านพลังงานที่ต้องคงเหลือไว้สำหรับจุดระเบิดส่งออกจากวงโคจร รวมถึงการควบคุมดาวเทียมสำรับให้บริการและรักษาตำแหน่งวงโคจรจำ หากเหลือไม่เพียงพออาจเกิดปัญหาความไม่ปลอดภัยในภารกิจ 

โดยทั่วไป ดาวเทียมค้างฟ้าจะต้องออกแบบให้มีเชื้อเพลิงพอใช้งานสำหรับภารกิจ ในการใช้งานบังคับดาวเทียมในการรักษาทิศทางในวงโคจร และต้องเหลือเชื้อเพลิงสำรองไว้ภารกิจสุดท้ายสัก 5-10% สำหรับใช้จุดระเบิดเพื่อดีดส่งตัวเองสู่วงโคจรสุสานดาวเทียม เพื่อไม่ให้ขวางวงโคจรปกติ 

หากพลังงานหมดก่อน จะส่งผลให้ดาวเทียมเสียการควบคุมหมุนคว้างในวงโคจร กลายเป็นขยะตกค้าง และมีความเสี่ยงที่จะชนกับดาวเทียมอื่น ๆ ในอนาคต 

อย่างไรก็ตาม ที่วงโคจร 119.5 องศาตะวันออก ซึ่งเป็นสิทธิเข้าใช้ของประเทศไทยนั้น มีแผนที่จะส่งดาวเทียมทดแทนไทยคม 9 ทดแทนในปีนี้ แต่เกิด “เหตุสุดวิสัย” มีปัญหาในการผลิตจากบริษัทแอสตรานีสที่สหรัฐฯ อเมริกา จึงให้เลื่อนไปส่งในเดือน ก.ย. 2570 ระหว่างนี้จะมีการของใช้ช่องสัญญาณจาก Koreasat จากเกาหลีใต้เพื่อให้บริการลูกค้าไปพลาง