คลังสหรัฐเพิ่มขนาดซื้อคืนพันธบัตร กดยีลด์ตัวยาว-เบสเซนต์ขึ้นแท่น ‘ขุนคลังนักแทรกแซงตลาด’

กระทรวงการคลังสหรัฐประกาศเพิ่มขนาดการซื้อคืนพันธบัตรระยะยาวอย่างน้อย 2 เท่าเพื่อกดอัตราผลตอบแทนไม่ให้เด้งสูงขึ้น ส่งผลให้นักสังเกตการณ์มองว่า ‘เบสเซนต์’ กลายเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐที่เข้าแทรกแซงตลาดการเงินมากที่สุดในรอบหลายทศวรรษ

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า นายสก็อตต์ เบสเซนส์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐประกาศเพิ่มขนาดการรับซื้อคืนพันธบัตรเพื่อลดต้นทุนการกู้ยืมระยะยาว

กระทรวงการคลังสหรัฐประกาศเพิ่มขนาดการรับซื้อคืนพันธบัตรเพื่อเพิ่มสภาพคล่องขึ้นเป็นอย่างน้อย 2 เท่าจากแผนเดิม สำหรับพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี ถึง 30 ปี โดยจะเริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน ถึง 4 พฤศจิกายนนี้

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวส่งผลกระทบต่อตลาดทำให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตร (บอนด์ยีลด์) อายุ 30 ปี ปรับตัวลดลงสูงสุด 10 เบสิสพอยต์มาอยู่ที่ 5.18% ชะลอจากระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2007 รวมถึงผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 20 ปีก็ปรับตัวลดลงเช่นกัน และดัชนีค่าเงินดอลลาร์สหรัฐปรับตัวอ่อนค่าลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 3 เดือน

แรงจูงใจเบื้องหลังการตัดสินใจซื้อคืนพันธบัตรครั้งนี้ เกิดจากอัตราดอกเบี้ยระยะยาวของพันธบัตรที่ทรงตัวอยู่ในระดับสูงส่งผลให้ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้านและต้นทุนการกู้ยืมอื่นๆ พุ่งสูงขึ้น กระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ และกลายเป็นภาระภาระทางการเมืองของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐและพรรครีพับลิกัน ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน รวมถึงเพิ่มต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลเอง

มาร์ค โซเบล อดีตเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังสหรัฐ ซึ่งปัจจุบันทำงานอยู่ที่กลุ่มวิจัย Official Monetary and Financial Institutions Forum หรือ OMFIF กล่าวว่า ส่วนแรงจูงใจนั้น “ดูเหมือนชัดเจนสำหรับผมว่าเขาและฝ่ายบริหารกังวลเกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของผลตอบแทนระยะยาว”

ในฐานะผู้ดูแลนโยบายเศรษฐกิจและตลาดการเงินของประเทศ รัฐมนตรีกระทรวงการคลังมักถูกบังคับให้เข้าแทรกแซงในยามวิกฤต

แต่ไม่ใช่กรณีนี้ เนื่องจากยอดขายพันธบัตรเป็นไปอย่างเป็นระเบียบและค่อยๆ เพิ่มขึ้นมาเป็นเวลาหลายเดือนแล้ว แต่การกระทำของเบสเซนต์หลังจากอัตราผลตอบแทนพันธบัตรกระทรวงการคลังอายุ 10 ปี ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐานทางการเงินที่เขากำหนดขึ้นเอง สูงขึ้นกว่าระดับก่อนที่ทรัมป์จะกลับมาดำรงตำแหน่งสมัยที่สอง แสดงให้เห็นถึงความกังวลที่เพิ่มขึ้นในประเทศ

นักลงทุนมองว่ามาตรการนี้เป็นการส่งสัญญาณว่ากระทรวงการคลังกำลังจับตาและกังวลเกี่ยวกับบอนด์ยีลด์ระยะยาว แม้ว่าปริมาณการซื้อคืนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะเปลี่ยนทิศทางแรงขายพันธบัตรได้อย่างสิ้นเชิง

ปัจจัยที่จะช่วยลดบอนด์ยีลด์ระยะยาวได้อย่างแท้จริงและยั่งยืน อาจต้องพึ่งพาการชะลอตัวของเศรษฐกิจ หรือการคลี่คลายในสถานการณ์ความขัดแย้งในอิหร่าน

“รัฐบาลชุดนี้จำเป็นต้องได้รับชัยชนะบ้าง และนั่นอาจมาในรูปของความพยายามแทรกแซงเพื่อกดอัตราดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลระยะยาวเอาไว้” แจ็ก แม็กอินไทร์ ผู้จัดการพอร์ตการลงทุนจาก Brandywine Global Investment Management กล่าว “พวกเขาต้องพยายามทำอะไรสักอย่าง เพราะมุมมองของตลาดทั่วโลกที่มีต่อพันธบัตรระยะยาวในขณะนี้ถือว่าซบเซามากที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นมาในรอบระยะเวลาที่ยาวนานมาก”

การประกาศเพิ่มขนาดซื้อคืนนี้เกิดขึ้นหลังจากที่กระทรวงการคลังสหรัฐเปิดโอกาสให้มีการลดการออกพันธบัตรระยะยาวเมื่อต้นเดือนนี้ และเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคมที่ผ่านมา เบสเซนต์กำกับดูแลการซื้อเงินเยน นับเป็นครั้งแรกในรอบสามทศวรรษที่เงินเยนถูกกำกับโดยทางการสหรัฐ เพื่อลดความจำเป็นที่ญี่ปุ่นจะต้องขายพันธบัตรสหรัฐทิ้งเพื่อนำเงินมาซื้อเงินเยนของตนเอง และเมื่อต้นปีนี้ เบสเซนต์ตรวจสอบอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งคือทางการสอบถามธนาคารต่างๆ เพื่อขอราคาเงินเยน สร้างความประหลาดใจแม้กระทั่งอดีตเจ้าหน้าที่ของญี่ปุ่นเอง

สถานการณ์นี้ทำให้เบสเซนต์ กลายเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังที่เข้าแทรกแซงตลาดการเงินมากที่สุดในรอบหลายทศวรรษ โดยยอมเอาความน่าเชื่อถือของตนเองมาเสี่ยงเพื่อยับยั้งการเพิ่มขึ้นของต้นทุนการกู้ยืมของสหรัฐที่อาจสร้างความเสียหายได้

การกระทำของเบสเซนต์ถูกมองว่าเป็นการเบี่ยงเบนจากหลักการ ปกติและคาดการณ์ได้ในการออกพันธบัตร โดยผู้สังเกตการณ์บางคนมองว่าการกระทำของเขาเป็นการพยายามบิดเบือนเส้นอัตราผลตอบแทนและมีอิทธิพลต่อตลาด

“เขา (เบสเซนต์) เป็นนักลงทุนเชิงรุกอย่างแน่นอน” มาร์ค โซเบล อดีตเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังสหรัฐซึ่งปัจจุบันทำงานอยู่ที่กลุ่มวิจัย OMFIF กล่าว “มันย้อนกลับไปถึงภูมิหลังของเขาที่เคยทำงานด้านกองทุนเฮดจ์ฟันด์มาก่อน”

“เมื่อผนวกกับความเต็มใจของรัฐบาลที่จะเข้าแทรกแซงในด้านอื่นๆ สารจากการเคลื่อนไหวนี้จึงเริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ รัฐบาลสหรัฐเริ่มไม่สบายใจกับสัญญาณที่มาจากตลาดบอนด์ระยะยาว ตลาดรับรู้แล้วว่าความไม่สบายใจนั้นมีอยู่ และจุดอ่อนต่างๆ มักจะปรากฏขึ้นอีกครั้ง (เนื่องจากไม่ใช่การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง) ” นายเบรนแดน ฟาแกน นักกลยุทธ์ของ MLIV กล่าว

สตีเฟน มิแรน อดีตประธานที่ปรึกษาเศรษฐกิจของประธานาธิบดีทรัมป์และอดีตกรรมการผู้จัดการธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) ร่วมเขียนรายงานบทวิเคราะห์ในเดือนกรกฎาคม 2024 เพื่อวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงต่อนโยบายการออกพันธบัตรรัฐบาลเชิงรุก หรือ Activist Treasury Issuance (ATI)

“เมื่อพรรคการเมืองหนึ่งเริ่มใช้ ATI เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในช่วงฤดูกาลเลือกตั้ง มันอาจถูกนำมาใช้ซ้ำๆ โดยรัฐบาลในอนาคตทั้งหมด” มิแรนและผู้เขียนร่วมนูริเอล รูบินี เขียนในรายงาน