กทม. แจงปม “บึงรับน้ำคู้บอน-บางชัน” เปลี่ยนเป็นบ้านจัดสรร ชี้เวนคืนไม่คุ้ม ลุยเพิ่ม “แก้มลิง” ต่อเนื่อง
กทม.แจงทบทวนโครงการบึงรับน้ำ “คู้บอน-บางชัน” หลังประเมินความคุ้มค่าเวนคืนและโครงข่ายระบายน้ำฝั่งตะวันออก “ชัชชาติ” ย้ำไม่ได้ยกเลิกแนวคิดแก้มลิง เดินหน้าเพิ่มพื้นที่รับน้ำ-ปรับปรุงบึงเดิม ควบคู่พัฒนาคลองและอุโมงค์ระบายน้ำ
จากกรณีมีการเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์เป็นวิดีโอเกี่ยวกับการยกเลิกโครงการบึงรับน้ำ หรือ “แก้มลิง” ในพื้นที่กรุงเทพฯ โดยเฉพาะ “บึงรับน้ำคู้บอน” เชื่อมคลองสามวาจากคันนายาว รับน้ำได้ประมาณ 870,000 ลบ.ม. บรรยายโดย นายอรรถวิชช์ สุวรรณภักดี ตัวแทนภาคประชาชน ระบุว่า ยุครัฐบาลที่ผ่านมาเพิ่งตั้งงบประมาณสำหรับการเวนคืนที่ดินไป และมีการออกกฤษฎีกาไปเรียบร้อยแล้ว แต่ผลปรากฏว่ากรมที่ดินได้อนุญาตให้มีการจัดสรร และพื้นที่ตรงนั้นก็กลายเป็นบ้านจัดสรรเรียบร้อยแล้ว แม้ว่าแผนการก่อสร้างของ กทม. จะจัดการเตรียมพร้อมแล้ว ทำให้เวนคืนที่ดินไม่ได้
นายเจษฎา จันทรประภา ผู้อำนวยการสำนักการระบายน้ำกรุงเทพมหานคร (กทม.) ยืนยันว่า กทม. ไม่ได้ยกเลิกการใช้พื้นที่หน่วงน้ำ อีกทั้งยังคงน้อมนำพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ รัชกาลที่ 9 มาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาแก้มลิงและเพิ่มประสิทธิภาพพื้นที่รับน้ำอย่างต่อเนื่อง
ส่วนมีการยกเลิกบางโครงการจากเหตุประชาพิจารณ์ไม่ผ่านความเห็นชอบคนในพื้นที่ ควบคู่กับการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการบึงรับน้ำคลองคู้บอนและคลองบางชัน ให้สอดคล้องกับโครงสร้างระบบระบายน้ำฝั่งตะวันออกที่เปลี่ยนแปลงไป
ขณะเดียวกัน กทม. ได้น้อมนำแนวพระราชดำริโครงการแก้มลิงมากำหนดและพัฒนาพื้นที่รับและหน่วงน้ำ 38 แห่ง รวมปริมาตรเก็บกัก 13,712,305 ลูกบาศก์เมตร เพิ่มจากเดือนพฤษภาคม 2565 ซึ่งมี 34 แห่ง ความจุรวม 13,468,605 ลูกบาศก์เมตร
โดยนับตั้งแต่ปี 2565 มีการเพิ่มพื้นที่และปรับปรุงประสิทธิภาพแก้มลิงอย่างต่อเนื่อง และอยู่ระหว่างดำเนินการเพิ่มเติมอีก 7 แห่ง รวมประมาณ 290,000 ลูกบาศก์เมตร เมื่อดำเนินการครบจะมีแก้มลิงรวม 45 แห่ง รองรับน้ำได้มากกว่า 14 ล้านลูกบาศก์เมตร
แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับแนวพระราชดำริโครงการแก้มลิงที่ให้จัดหาพื้นที่บึงหรือแอ่งน้ำเพื่อเก็บกักน้ำไว้ชั่วคราว และเชื่อมต่อกับระบบคลองและระบบระบายน้ำ เพื่อระบายออกเมื่อสถานการณ์เอื้ออำนวย
ปี’69 เพิ่มแก้มลิงอีก 4 แห่ง ทั้งสร้างใหม่–เพิ่มประสิทธิภาพของเดิม
สำหรับพื้นที่รับน้ำ 4 แห่งที่ดำเนินการแล้วเสร็จ ได้แก่ แก้มลิงคลองระหัสถึงคลองครุ รองรับน้ำ 89,700 ลูกบาศก์เมตร บึงสีกัน ซึ่งปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพเป็น 150,000 ลูกบาศก์เมตร บึงสาธารณะลาดพร้าว 71 รองรับน้ำ 38,000 ลูกบาศก์เมตร และบึงวงเวียนบางเขน รองรับน้ำ 6,000 ลูกบาศก์เมตร
สะท้อนแนวทางของ กทม. ที่นอกจากพัฒนาพื้นที่รับน้ำแห่งใหม่แล้ว ยังมุ่งเพิ่มประสิทธิภาพบึงเดิมให้รองรับน้ำได้มากขึ้น ทั้งนี้ เอกสารแผนงานของ กทม. ระบุการพัฒนาพื้นที่แก้มลิงในกลุ่มดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง
6 โครงการบึงรับน้ำ พิจารณาความเหมาะสมรอบด้าน-ผ่านประชาพิจารณ์
สำหรับโครงการบึงรับน้ำ 6 แห่งที่สำนักการระบายน้ำศึกษาและเคยกำหนดมาก่อน พบว่า 4 แห่งทำประชาพิจารณ์แล้วไม่ผ่านความเห็นชอบของประชาชนในพื้นที่
ขณะที่โครงการบึงรับน้ำคลองคู้บอน เนื้อที่ประมาณ 130 ไร่ และคลองบางชัน เนื้อที่ประมาณ 39 ไร่ มีประเด็นเรื่องความคุ้มค่าในการเวนคืนและก่อสร้าง เมื่อเปรียบเทียบกับการพัฒนาบึงหนองบอน ระบบคลองสายหลัก และระบบลำเลียงน้ำ เพื่อเชื่อมต่อเข้าสู่อุโมงค์ระบายน้ำส่วนต่อขยายบึงหนองบอน
ซึ่งการพิจารณาโครงการต้องคำนึงถึงโครงสร้างระบบระบายน้ำฝั่งตะวันออกที่เปลี่ยนแปลงจากช่วงที่เริ่มศึกษาโครงการ โดย กทม. มีแผนพัฒนาอุโมงค์ระบายน้ำส่วนต่อขยายบึงหนองบอน ควบคู่กับการปรับปรุงคลองสายหลักแนวเหนือ–ใต้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการลำเลียงน้ำจากพื้นที่ตอนบนเข้าสู่ระบบระบายน้ำตอนล่าง
ทั้งนี้ กทม.ยืนยันว่า ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา กทม.ยังคงน้อมนำพระราชดำริ “แก้มลิง” มาใช้เป็นแนวทางในการบริหารจัดการน้ำอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม การปรับปรุงพัฒนาพื้นที่รับน้ำต้องอาศัยความเห็นชอบจากประชาชนผู้อยู่ในท้องที่ และจำเป็นต้องใช้เวลาในการก่อสร้างเชื่อมโยงโครงข่ายการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยสามารถอยู่ร่วมกับน้ำได้ทั้งยามฝนตกและยามแล้งในระยะยาว
ชัชชาติ ยันไม่ยกเลิกแก้มลิง หัวใจน้ำเข้า-ออก
ด้านนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวชี้แจงในระหว่างลงพื้นที่ซอยลาดพร้าว 101 เขตบางกะปิ ถึงกรณีที่มีข่าวว่า กทม. ยกเลิกโครงการแก้มลิง โดยยืนยันว่าไม่เป็นความจริง และแก้มลิงยังคงเป็นระบบพักน้ำที่สำคัญ แต่เป็นการปรับรูปแบบการบริหารจัดการน้ำให้คุ้มค่าและมีประสิทธิภาพสูงสุด
ผู้ว่าฯ ชัชชาติ กล่าวว่า ช่วงปี 54 กทม. มีแผนเลือกพื้นที่ทำแก้มลิง 5-6 แห่ง บางแห่งประชาพิจารณ์ไม่ผ่าน ส่วนแห่งที่ผ่านไม่ใช่บึงที่มีอยู่เดิม แต่ต้องไปซื้อที่ดินเปล่ามาขุดเป็นบึง ซึ่งมีราคาสูงระดับหมื่นล้านบาท ทั้งนี้ การทำแก้มลิงต้องพิจารณาความเหมาะสม คุ้มค่า เพราะหัวใจของแก้มลิงคือระบบส่งน้ำเข้า-ออกที่เหมาะสม
กทม. จึงทบทวนและปรับเปลี่ยนมาเน้นการเพิ่มแก้มลิงในรูปแบบอื่น เช่น การพัฒนาระบบอุโมงค์ระบายน้ำ การขุดคลองให้ลึกขึ้น การทำเขื่อน ดาดท้องคลอง เพื่อใช้ตัวคลองเป็นแก้มลิงในตัว ซึ่งช่วยให้รองรับและส่งน้ำได้ดีขึ้น และคุ้มค่าต่อการลงทุน
“ยืนยันว่าไม่มีการยกเลิกแก้มลิง เราอยากให้มีแก้มลิงหลายแห่ง แต่ต้องให้อยู่ในพื้นที่เหมาะสมและแผนผังรวม หากอยู่ในตำแหน่งไม่ถูกต้องน้ำเข้าไม่ถึงก็เป็นเหมือนบึง หัวใจคือต้องมีการนำน้ำเข้า-ออกได้ดี” ผู้ว่าฯ ชัชชาติกล่าว