เปิด 3 โจทย์ใหญ่เศรษฐกิจไทย ปลดล็อกสินเชื่อ SME-ปราบคอร์รัปชัน-รับมือโลกเปลี่ยน
เวทีเสวนา “ปลูก-ปลุกธรรมาภิบาลไทย เพื่อไปต่อ” เปิดโจทย์ใหญ่เศรษฐกิจไทย ทั้งความเสี่ยงสินเชื่อ SME ที่มีอัตราหนี้สูญสูงกว่าธุรกิจขนาดใหญ่เกือบ 8 เท่า ผลสำรวจผู้ประกอบการมองคอร์รัปชันเป็นอุปสรรคในการทำธุรกิจ ขณะที่ภาคธุรกิจเสนอใช้ AI เพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อ ดึงดูดการลงทุน และเชื่อมไทยเข้ากับห่วงโซ่อุปทานโลก
การเป็นธุรกิจไทยในวันนี้ เผชิญสารพัดความท้าทาย ทั้งเรื่องเศรษฐกิจ ปัญหาสภาพคล่อง โดยเฉพาะธุรกิจรายย่อย จนถึงปัญหาคอร์รัปชันที่กำลังกัดกร่อนขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศ กลายเป็นโจทย์สำคัญและนำไปสู่การหาคำตอบในเรื่องของ “ธรรมาภิบาล” ในการทำธุรกิจ
เวทีเสวนาพิเศษ “ปลูก-ปลุกธรรมาภิบาลไทย เพื่อไปต่อ” ภายในงาน Dinner Talk โอกาส 100 ปีชาตกาลศาสตราจารย์สังเวียน อินทรวิชัย และ 88 ปี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กลายเป็นเวทีสำคัญที่เปิดเผยข้อมูลเชิงลึกและตัวเลขเศรษฐกิจสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของไทย ทั้งประเด็นหนี้เสีย (NPL) ของกลุ่ม SME ต้นทุนแฝงจากการจ่ายเงินใต้โต๊ะในระบบราชการ ตลอดจนยุทธศาสตร์การปรับตัวท่ามกลางมรสุมภูมิรัฐศาสตร์โลกและคลื่นเทคโนโลยี AI
แบงก์กับความเสี่ยงการปล่อยกู้
นางสาวขัตติยา อินทรวิชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารกสิกรไทย อธิบายถึงเรื่องการปล่อยสินเชื่อให้แก่ผู้ประกอบการรายย่อย โดยเปิดเผยสถิติความสูญหายทางเครดิตที่สะท้อนความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง
เปรียบเทียบสัดส่วนหนี้สูญ/หนี้เสีย (ต่อวงเงินปล่อยกู้ 1 ล้านบาท):
- กลุ่มบรรษัทขนาดใหญ่ (Corporate) : อัตราการสูญหายเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 12,000 บาท
- สินเชื่อรายบุคคล (Retail) : อัตราการสูญหายเฉลี่ยอยู่ที่ 30,000 – 40,000 บาท
- กลุ่มผู้ประกอบการ SME : อัตราการสูญหายและหนี้เสียพุ่งสูงขึ้นถึงเกือบ 100,000 บาท
นางสาวขัตติยา ระบุว่า ธนาคารมีภาระรับผิดชอบในการดูแลรักษาเงินฝากของประชาชน จึงจำเป็นต้องรักษาวินัยทางการเงินอย่างเข้มงวด ปัญหาของกลุ่มฐานรากและ SME คือการขาดข้อมูลทางบัญชีที่โปร่งใส การมีหนี้นอกระบบ และความเสี่ยงจากมิจฉาชีพที่สร้างเอกสารการเงินเท็จ
ทางออกสำคัญคือการนำ Machine Learning/AI และการวิเคราะห์ข้อมูลทางเลือกร่วมกับพันธมิตรแพลตฟอร์มการค้าและเดลิเวอรี มาใช้ประเมินความเสี่ยงจริงเพื่อช่วยดึงธุรกิจเข้าสู่ระบบสินเชื่อ (Financial Inclusion)
พร้อมเน้นย้ำว่าธนาคารพร้อมจัดสรรทรัพยากรเงินทุนเพื่อสนับสนุน 7 อุตสาหกรรมแห่งอนาคต (Industries of the Future) เช่น อาหารมูลค่าสูง การแพทย์ ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ยานยนต์ และอิเล็กทรอนิกส์ ตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน
“เราจะไม่สนับสนุนธุรกิจที่ทำลายสิ่งแวดล้อม ธุรกิจที่ผิดต่อจริยธรรม ศีลธรรม แม้เขาจะชาร์จดอกเบี้ยได้แพงกว่าเยอะ เราก็ยังตัดสินใจไม่ปล่อย เพราะถ้าเราเป็น Bank of Sustainability เราอยากโตอย่างยั่งยืน”
“ทุจริตคอร์รัปชัน” อุปสรรคใหญ่การทำธุรกิจ
ดร.เสาวณีย์ ไทยรุ่งโรจน์ ที่ปรึกษาหอการค้าไทยและคณะทำงานต่อต้านคอร์รัปชัน (Zero Corruption) กกร. เปิดเผยผลการสำรวจความคิดเห็นของผู้ประกอบการกว่า 400 ราย ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาการทุจริตเป็นอุปสรรคสำคัญในการดำเนินธุรกิจ โดย 89% ของผู้ประกอบการ ยืนยันว่าปัญหาคอร์รัปชันเป็นอุปสรรคในการทำธุรกิจ (โดย 59% ระบุว่าเป็นอุปสรรคระดับมากถึงมากที่สุด) และ 37.3% ของผู้ประกอบการที่ติดต่อหรือทำสัญญากับภาครัฐ ระบุว่าต้องจ่ายเงินพิเศษหรือเงินใต้โต๊ะเฉลี่ย 10 – 15% เพื่อให้ขั้นตอนการดำเนินงานเดินหน้าต่อได้
ดร.เสาวณีย์ ระบุว่า หากปล่อยให้เกิดภาวะเช่นนี้ต่อไป ธุรกิจ SME ไทยเสี่ยงที่จะกลายเป็น “ธุรกิจซอมบี้” ที่ไม่สามารถเติบโตได้ ภาคเอกชนจึงรวมพลังผลักดันยุทธศาสตร์ Zero Corruption และทำงานร่วมกับภาครัฐเพื่อผลักดันให้ไทยเข้าเป็นสมาชิก OECD ภายในปี 2571 (2028) เพื่อนำมาตรฐานสากลและหลักนิติธรรม (Rule of Law) เข้ามาเป็นกรอบบังคับให้กระบวนการภาครัฐโปร่งใสและตรวจสอบได้
“ถ้าเกิดเราอุ้ม SME ไว้เฉย ๆ โดยไม่ปรับตัว มันก็เป็นซอมบี้ AI ไม่ใช่แค่อุปสรรค แต่มันจะต้องเป็นทางรอดของประเทศไทย”
ทั้งนี้ ผลสำรวจประชาชน 5,000 ตัวอย่างยังพบว่า 72% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะไม่ลงคะแนนให้พรรคการเมืองที่ไม่มีนโยบายต่อต้านคอร์รัปชัน
พลิกเกมภูมิรัฐศาสตร์ ปรับตัวสู่ Supply Chain โลก
ดร.ธีระพล ถนอมศักดิ์ยุทธ ประธานคณะผู้บริหารด้านความยั่งยืนและการพัฒนากลยุทธ์ เครือเจริญโภคภัณฑ์ ให้มุมมองต่อความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) สงครามการค้า และทิศทางเศรษฐกิจโลก โดยระบุว่าในทุกวิกฤตมีการ “เปลี่ยนเก้าอี้แชมป์” เสมอ และไทยต้องปรับตัวเชื่อมโยงเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับโลก (Reconnecting Supply Chain)
พลิกมุมมองต่อ Data Center : ไม่ควรมองการเข้ามาของ Data Center แค่เรื่องแย่งการใช้น้ำหรือไฟฟ้า แต่ควรใช้เป็นแต้มต่อในการเจรจาดึงดูด Ecosystem ด้านเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ สตาร์ทอัพ และการเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด
ปฏิรูประบบน้ำแก้โครงสร้างการเกษตร : ปัจจุบันระบบชลประทานไทยกักเก็บน้ำใช้เพื่อการเกษตรได้เพียง 30% ส่วนอีก 70% ไหลทิ้งลงสู่ทะเล หากปฏิรูประบบส่งน้ำให้เข้าถึงแปลงเกษตรได้อย่างทั่วถึง เกษตรกรจะสามารถเพาะปลูกได้ถึงปีละ 3 ครั้ง และผลผลิตรวมทางการเกษตรของประเทศจะเพิ่มขึ้นได้ถึง 5 เท่า
Governance for AI : องค์กรต้องมีธรรมาภิบาลในการนำเทคโนโลยี AI มาใช้ ทั้งการดูแลปกป้องข้อมูลลูกค้า การป้องกันการรั่วไหล และความพร้อมรับผิดชอบเมื่อระบบทำงานผิดพลาด
ดร.ธีระพล สรุปว่า ธุรกิจขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดย่อม ต้องอยู่ร่วมกันเป็นระบบนิเวศ (Ecosystem) ที่เกื้อกูลกันเหมือนต้นไม้ในป่า โดยมี “ความไว้วางใจ” (Trust) เป็นรากฐาน เพราะหากปราศจากความไว้วางใจ องค์กรและระบบราชการจะเพิ่มขั้นตอนการตรวจสอบที่ซ้ำซ้อน ซึ่งจะกลายเป็นต้นทุนและช่องทางให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชันเพิ่มขึ้น
“ธุรกิจใหญ่ กลาง เล็ก เปรียบเหมือนต้นไม้ในป่า มันไม่มีหรอกที่ต้นไม้ใหญ่ต้นเดียวจะอยู่ได้ และสิ่งที่สำคัญที่สุดที่ประเทศต้องการตอนนี้คือ Trust (ความไว้วางใจ) เพราะพอไม่ไว้ใจกัน ก็จะเพิ่มขั้นตอน เพิ่มโต๊ะตรวจ ซึ่งยิ่งเพิ่มโต๊ะ ก็ยิ่งเพิ่มช่องทางคอร์รัปชัน”