ACT ชี้แก้โกงต้องมากกว่าจับคนผิด ดันปฏิรูประบบราชการ-สกัดเส้นทางเงินเทา

ACT เผยบทความ “3 ผู้นำกับความหวังแก้คอร์รัปชันเชิงระบบ” ของ ดร.มานะ นิมิตรมงคล ชูประธานศาลอุทธรณ์ รองนายกรัฐมนตรี และผู้ว่าการ ธปท. เป็นตัวอย่างการใช้อำนาจรัฐเพื่อเพิ่มการตรวจสอบ ปฏิรูประบบราชการ และสกัดเส้นทางเงินเทา พร้อมเรียกร้องหน่วยงานด้านธรรมาภิบาลจับมือภาคประชาชน ขับเคลื่อนการแก้คอร์รัปชันอย่างเป็นระบบ

ดร.มานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT กล่าวถึงสถานการณ์คอร์รัปชันและแนวทางแก้ปัญหาว่า ประเทศไทยยังเผชิญปัญหาหลายด้าน ทั้งการบิดผันกฎหมาย กลไกบังคับใช้กฎหมายที่อ่อนแอและไม่เป็นธรรม ตลอดจนผลกระทบจากแก๊งต้มตุ๋น มลพิษ และขยะอุตสาหกรรม

โดยเห็นว่า ปัญหาสำคัญอีกด้านคือ แม้ประชาชนจำนวนมากจะรับรู้ถึงปัญหา แต่ยังมีข้อจำกัดในการใช้สิทธิหรือกลไกต่าง ๆ เพื่อเข้าไปตรวจสอบและจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม ดร.มานะมองว่า ยังมีความหวังจากผู้นำภาครัฐ 3 คน ที่แสดงให้เห็นถึงแนวทางการใช้อำนาจหน้าที่ในลักษณะที่สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงระบบได้

คนแรก คือ นายวิธูร คลองมีคุณ ประธานศาลอุทธรณ์ ซึ่ง ดร.มานะกล่าวถึงคำวินิจฉัยที่เกี่ยวข้องกับกรณีทุจริตเลือกตั้ง โดยมองว่าเป็นการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิเข้าถึงกระบวนการตรวจสอบได้มากขึ้น

ดร.มานะเห็นว่า หลักสำคัญคือความเป็นอิสระขององค์กรต่าง ๆ ไม่ควรหมายถึงการปราศจากการตรวจสอบ เพราะทุกองค์กรที่ใช้อำนาจสาธารณะต้องมีความรับผิดชอบและสามารถชี้แจงต่อสังคมได้

คนที่ 2 คือ นายปกรณ์ นิลพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ซึ่ง ดร.มานะมองว่า มีบทบาทในการผลักดันการปรับปรุงระบบราชการ โดยเฉพาะการทบทวนขอบเขตการใช้อำนาจรัฐ ลดขั้นตอนและดุลยพินิจที่ไม่จำเป็น ยกระดับบริการประชาชนด้วยเทคโนโลยี และเพิ่มการเปิดเผยข้อมูลการใช้เงินและการใช้อำนาจของรัฐ

ดร.มานะกล่าวว่า การปรับปรุงระบบราชการมีความเชื่อมโยงกับการลดปัญหาคอร์รัปชัน เพราะหากกระบวนการทำงานมีความชัดเจน โปร่งใส และประชาชนสามารถตรวจสอบได้มากขึ้น ช่องว่างที่อาจนำไปสู่การทุจริตก็จะลดลง

คนที่ 3 คือ นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่ง ดร.มานะกล่าวถึงบทบาทของ ธปท. ในการควบคุมและสกัดเส้นทางเงินที่อาจเกี่ยวข้องกับขบวนการสแกมเมอร์ เงินเทา และการคอร์รัปชันผ่านระบบสถาบันการเงิน

มาตรการที่ ดร.มานะยกขึ้นมา ได้แก่ การกำกับดูแลการฝากถอนเงินสดจากธนาคารตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป การให้ร้านทองรายงานข้อมูลเมื่อมีการถอนทองคำผ่านแอปพลิเคชันตั้งแต่ 2 กิโลกรัมขึ้นไปต่อวัน และการจัดระเบียบร้านรับแลกเปลี่ยนเงินตรา

ดร.มานะมองว่า หากสามารถลดช่องทางการถอนหรือเคลื่อนย้ายเงินสดที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตได้ จะทำให้การคอร์รัปชันดำเนินการได้ยากขึ้น

พร้อมระบุว่า การอุดช่องทางรั่วไหลของเงินทุจริตมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับประสิทธิภาพในการจัดสรรทรัพยากรทุน และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

ดร.มานะกล่าวว่า ประเทศไทยยังต้องการผู้นำที่มีวิสัยทัศน์และความกล้าหาญเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในหน่วยงานที่มีภารกิจด้านธรรมาภิบาล หลักนิติธรรม และการต่อต้านคอร์รัปชัน

หน่วยงานที่ควรเข้ามามีบทบาทร่วมกัน ได้แก่ ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ สำนักงาน ก.พ.ร. สำนักงาน ป.ป.ช. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผู้ตรวจการแผ่นดิน สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย กรมบัญชีกลาง สำนักงาน ปปง. และสำนักงาน ป.ป.ท.

ขณะที่ภาคประชาชนและภาคเอกชน เช่น องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) แนวร่วมต่อต้านคอร์รัปชันของภาคเอกชนไทย (CAC) TI-Thailand, WeVis, Change Fusion และคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) พร้อมเข้าร่วมเป็นเครือข่ายขับเคลื่อน

“ผมเชื่อว่าหากผู้นำภาครัฐและภาคประชาชนร่วมมือกันอย่างจริงจัง เราจะมีพลังมากพอที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศ และสร้างประเทศไทยที่เข้มแข็งขึ้นได้” ดร.มานะกล่าว